از : مئهران باهارلي

عنوان : یهودیان آزربایجان هم به همراه ترکان، توسط ارمنیها قتل عام شده اند

http://www.akhbar- rooz.com/ idea_process. jsp

در دوره سالهاي جنگ جهاني اول و حوادث ذكر شده در مقاله سعيد نعيمي به آدرس فوق (روي ديگر فاجعه)، نه تنها ترکان، بلکه یهودیان آزربایجان هم توسط ارمنیها قتل عام شده اند. در منابع تاریخی متعدد، اشارات پراکنده ای به کشتار یهودیان آزربایجان توسط ارمنیان در سالهای جنگ جهانی اول وجود دارد. من در زیر چند مورد را نقل می کنم:

"و این هم ناگفته نماند در ارومی کلیمی مذهب زیاد است و در محلات مخصوصی سکونت دارند. آن بیچارگان نیز دچار پنجه مسیحیان بوده و ایشان را هم کشته و اموالشان را غارت می نمودند و شبها همچنان که به خانه مسلمانان به کشتار و غارت می رفتند به خانه های کلیمیان نیز رفته، از قتل و غارت خودداری نمی کردند و در این قتل عام قریب ده هزار مسلمان و کلیمی مقتول گردیدند". (تاریخچه ارومیه- رحمت الله توفیق)

"در ۲۱ صفر ۱۳۳۴ (۲۹ دسامبر ۱۹۱۵) عثمانیها به دره قاسملو رسیدند. کوچ مسیحیان هم به دنبال انتشار اخبار حملات عثمانی به اورمیه بیشتر شد. در این حین ارامنه و آشوریها، یهودیان و مسلمانان اورمیه را به کار اجباری در کوه الیمان برای حفر سنگر وا می داشتند". (آذربایجان در جنگ جهانی اول- ص ۵۹)

"در دهه سوم بهمن ۱۲۹۶ خورشیدی چند نفر از جیلوها، دو مسلمان و یهودی را در بازار اورمیه کشتند". (آذربایجان در جنگ جهانی اول- ص ۱۰۶)

در همان سالها در جمهوری آزربایجان نیز یهودیان به همراه ترکان توسط ارمنیان قتل عام شده اند. اخیرا نمایشگاهی در باره یهودیان قتل عام شده شهر قوبا توسط ارمنیان در شهر مذكور دائر شده بود. خبر زیر مربوط به این نمایشگاه است

:

Eyni zamanda Ermənilərin ötən əsrin əvvəllərində Azərbaycanın Quba şəhərində Azərbaycanlılara və Dağ Yəhudilərinə qarşı törətdiyi soyqırım aktını özündə əks etdirən foto və video materialları məhz İsmayıl Ağayev tərəfindən İsrail ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırdı.

۱۲٣۴۴ - تاریخ انتشار : ۲۲ ارديبهشت ۱٣٨٨

کاظم خان داشي - سئودا ميرزيئوا

باي بک آذربايجان | اُدگؤن, ۱۲-ي آغلارگؤلر , ۱۱۰۰۹ اینجی ایل, چولا ۲۱:۱۰ [آ.خ] | یازیلار

. (گونئي آذربايجاندا ائرمنيلرين تؤرتديگي تورک سويقيريمي و اونون خاطيره سيني اؤزونده ياشادان اورمو (اورمیه)ده کي کاظم خان داشي (قالاسي) حاقيندا)

اورمودرياسي نين ساهيلينده ووقارلي بير قالا وار، آدينا کاظمخان داشي دئييرلر. بو گون کيتابلاردان داها چوخ خالقين يادداشيندا ياشايان کاظمخان داشي - ائرمني، آسوري، کورد سويقيريملاريندان آذربايجان تورکونو مودافيعه قالاسي


--------------------------------------------------------------------------------

(باي بک اؤچون لاتيندن کؤچورولوب)

(گونئي آذربايجاندا ائرمنيلرين تؤرتديگي تورک سويقيريمي و اونون خاطيره سيني اؤزونده ياشادان اورمو (اورمیه)ده کي کاظم خان داشي (قالاسي) حاقيندا)

اورمودرياسي نين ساهيلينده ووقارلي بير قالا وار، آدينا کاظمخان داشي دئييرلر. بو گون کيتابلاردان داها چوخ خالقين يادداشيندا ياشايان کاظمخان داشي - ائرمني، آسوري، کورد سويقيريملاريندان آذربايجان تورکونو مودافيعه قالاسي. يئنه يئرسيز-يوردسوز ائرمني. يئنه اونون الي نين، آياغي نين قانلي لپيرلري. يئنه، يئنه، يئنه… تاريخ نه دئيير بونا؟ – سيلينمکده اولان تاريخ نه دئيه بيلير کي؟ – دئير، اگر ماراقلانساق.

گلين، اولجه سيزي اورمودرياسي ساهيلينده يئرلشن کاظم خان داشي ايله تانيش ائدک. چونکي ۲۰-جي اسرين اوللرينده ائرمنيلرين تؤرتديکلري تورک سويقيريمي نين آذربايجانين گونئيينده کي قان ايزلري بوردادير، کاظم خانين دوشمنلر قارشيسيندا شوجاتي بوردادير.

بو قالانين ايلکين آدي کاظمخان داشي اولماييب، او قيرخلار قالاسي آدلانيب. اورمودرياسي نين ساهيلينده، گؤيرچين قالا کندي نين تام قارشيسيندا هوندور آدا شکلينده يئرلشن قيرخلار قالاسي سويون ايچريسينده کي ۲۰۰ مئتر يوکسکليکده اولان بير قايانين اوزرينده اوجالديليب.بای بک

بينانين بونؤوره سينده و تيکينتيسينده يونولموش بؤيوک داشلاردان ايستيفاده ائديليب. بو قالادا آغ مرمردن بير نئچه قبير داشلاري وار کي، اوزرينده گؤزل ختلرله يازيلار ايشله نيب. قالانين يوخاريسيندا درينليگي ۸ مئتر، ائني و اوزونلوغو ۲ مئتر ياريم اولان سو قويوسو وار. دنيزدن قالايا قالخماق تکجه بير دار جيغيردان مومکوندور و قالانين باشقا گيريش يولو يوخدور. بونا گؤره اونا «يئکدر»، يني «تک قاپيلي» قالا دا دئييبلر. آما قالا ۹۰ ايلدير کي، قديم آيامالاريني اونوداراق يئرلي جاماعاتي مودافيعه ائدن قهرماني نين ايسميني – کاظم خانين آديني داشييير.

قالانين تيکيلمه تاريخي دقيق معلوم دئييل. تاريخي قايناقلاردا ۷-جي اسردن آدي چکيلن قالا ۹-جو اسرده بؤيوک سرکرده بابه کي ن عربلره قارشي موباريزه قرارگاهلاريندان بيري اولوب. ائلخاني حؤکمداري هولاکي خانين دؤورونده - ۱۲-جي عصرين اورتالاريندا ايسه قالا يئنيلنه رک دؤولت خزينه سي نين ساخلانيلديغي يئر اولوب. بوردا حبسخانا دا وار.

آما بيز ايندي نه بابک قرارگاهيندان بحث ائديريک، نه ده هولاکي خزينه سيندن، بيز ائرمني-روس بيرلشمه لري نين گونئي آذربايجاندا تؤرتديکلري تورک سويقيريمدان و دؤورون قهرماني کاظم خاندان دانيشاجاغيق.

تبريزلي تاريخچي-عاليم صمد سرداري نيا-نين خاطيره لريندن: «من ائرمني سويقيريمي حاقيندا بير پارا تقديمات ائلميشم، عيلتي ده بودور کي، بو تايدا – ايراندا مخصوصن معلومات قيتليغي وار ايدي. بو مؤوزودا يازديغيم کيتابلاريمدان بيري «آرازين او تاي و بو تاييندا موسلمانلارين سويقيريمي» آدلانير. دوزو، اليازمامدا «موسلمانلارين» سؤزو يئرينه «تورکلر» يازميشام. ۲۰۰۶-جي ايلده باکيدا ائا طرفيندن آذربايجان تورکجه سينه ترجومه اولونوب بوراخيلان بو اثر ۱۹۱۸-۱۹-جو ايللرده اورمو (اورمیه)، سلماس، کؤهنه شهر و خويدا ائرمنيلرله آسسوريلرين باسقين ائديب ۱۵۰ ميندن آرتيق آذربايجان تورکونو نئجه قيرمالاريندان بهس ائدير».

۱۵۰ مين آذربايجانليني اؤز تورپاغيندا قتله يئتيرمک! بو، هله باشلانغيج ايدي. اسکي تورک مملکتينده اؤزونه دؤولت قورماق ايسته ين ائرمنييه آذربايجان تورپاقلاريني صاحيبلريندن تميزله مک اوچون هله چوخ قان تؤکمک لازيم ايدي. بس ائرمنيلر ايران و آذربايجان اراضيسينده ايلک تورک دؤولتلري نين مسکه ني اورموو اورمواطرافيندا هاردان پئيدا اولموشدولار؟ آخي، اونلار بو تاريخه قدر بوردا يوخ ايديلر؟بای بک

صمد سرداري نيانين خاطيره لريندن: «عثمانلي دؤولتي ۱-جي دونيا موحاريبه سينده کي قرب دؤولتلري ايله آتيشيردي، بو زامان ائرمنيلر آخينيب گليرلر ايرانا – آذربايجان تورپاقلارينا. تورکلر ده چون قوناقسئور اولارلار، بونلارا يئر وئريرلر، حؤرمت بسله ييرلر، محبت ائله ييرلر، ايختييارلارينا پال-پالتار، يئمک-ايچمک قويورلار. دئمه، بونلار آيري حدفه گليبميشلر اورموو سلماسا: اينگيليسلر بونلارا ود وئريبميش کي، سيزه بوردا بير خريستيان (مسیحی) اؤلکه سي ياراداجاغيق».

عوثمانلي تورپاقلاريندا دؤولت قورماق جهدلري اوغورسوزلوغا اوغراديقدان سونرا ايرانا قاچان وان ائرمنيلري – جيلولار ۱۹۰۹-جو ايلده جنوبي آذربايجاني ايشغال ائتميش روسلارين هيمايه سينه سيغينير و هر آن فورصت گؤزله مه يه باشلاييرلار. روسيه ، فرانسا و اينگيلتره ايراني و گونئي آذربايجان تورپاقلاريني گويا تورکيه تهلوکه سيندن قوروماق اوچون بيرلشه رک ۲ موسلمان، ۲ تورک ميلتي آراسيندا - تورکيه ايله گونئي آذربايجان سرحدينده بير خريستيان (مسیحی) دؤولتي ياراتماغي واجيب حساب ائديرلر. بونونچون ائرمنيلري تشکيلاتلانديرماغا و اونلارا کوللي ميقداردا ماليييه و سيلاح آييرماغا باشلاييرلار. ۷۲ فرانسه و ۸۰۰ روس عسگري داخيل اولماقلا ۲۰ مين نفرليک قوندارما ائرمني اوردوسو ياراديلير. بو حربي قوووه ۲ پييادا، ۱ سوواري دسته لريندن و ۱ توپچو آلاييندان تشکيل اولونور. توپچو آلاييندا ۲۵ عدد توپ وار ايدي. نؤوبتي پلانا عصاسن روسلار اورموو سلماسدا اوو توفنگينه قدر بوتون سيلاهلاري اهالي نين اليندن ييغيرلار.

سوال اولونا بيلر؟

نييه دؤولت دورا-دورا اونون اؤلکه سينده يادئلليلر بئله آت اوينادير و ايسته ديگيني ائدير؟ بو دؤورده حاکيميتده آرتيق بوتون گوجو توکنميش تورک سويلو قاجارلار ايدي و اونلار نه اؤزلريني، نه ده پايتاختدان اوجقارلاري ايداره ائده بيلميرديلر. باشچي گوجونو ايتيرنده و فلاکت ديرننده ميلليتيندن آسيلي اولماياراق دؤور اؤز قهرمانيني يئتيرير.

کاظم خان. اونون قهرمانليغينا کئچمزدن اول، اؤزو ايله تانيش اولاق. کاظم ۱۸۶۷-جي ايلده اورمودرياسي ساهيليندن بير نئچه کم. اوزاقليقدا يئرلشن انزه لي بؤلگه سي نين قوشچو قصبه سينده آنادان اولوب. ۳۹ کنددن عيبارت الزه لي بؤلگه سي شيمالدان سلماسين خان تاختي بؤلگه سي، جنوبدان نازلي چايي بؤلگه سي، شرقدن اورموگؤلو و قربدن تورکيه سرحدلري ايله سيرالانير. داغليق ايقليمه ماليک انجه ليده خوصوصن جنوبي آذربايجانين جنوب و شيمال طرفلري آراسيندا يئگانه کئچيد رولونو اوينايان قوشچو گه ديگي ايدي. بؤيوک ستراتئژي اهميته ماليک اولدوغونا گؤره تاريخين بوتون دؤنملرينده باشي چوخ بلالار چکيب، باسقيلارا و ياغمالارا معروض قاليب – هر هوجوم ائدن دوشمن ۱-جي اولاراق بوراني اله کئچيرمه يه چاليشيب. گنج ياشلاريندا کاظم اؤز کيچيک قهوخاناسيندا چاليشير، عاييلهسينه چؤرک آپاريردي.

آما بؤلگه يه سورکلي داخيل اولان روس-ائرمني و کورد دسته لري اراضيني ويران قويدوقجا، اهاليسيني چاپيب تالاييب اؤلدوردوکجه اؤز يوردونو قوروماق قرارينا گلن کاظم اؤزو کيمي دليقانلي گنجلري باشينا توپلاياراق کيچيک بير سيلاهلي بير دسته دوزلدير. کاظمخان و موجاهيدلري نين ايلک سيلاهلي ووروشماسي ۱۹۰۹-جو ايلده روسلارلا اولور. خالقين الينده کي بوتون سيلاهلاري توپلايارکن قوشچو اهاليسي ايمتيناع ائدير و بو اعتيراض سسينه قارشي روسلار قصبه ني توپا توتورلار. کند جاماعاتي گئري چکيلمه يه مجبور اولسا دا، کاظم خان و اونون موجاهيدلري داغلارا چکيله رک بو گون اؤز آديني داشييان، او واخت ايسه قيرخلار آدلانان قالايا چکيليرلر. اونلار بو قالادا دوشمنلري تورپاقلاريندان تميزله مک اوغروندا سون نفسلرينه دهک ووروشورلار.

ائرمني دؤولتي ياراتماق اوچون گونئيده آذربايجان شهرلري نين بوشالديلماسي پروسئسي داعوام ائدير. ۱۹۱۷-جي ايلده روسيه دا سوسياليست اينقيلابي باش وئرير.

صمد سرداري نيانين خاطيره لريندن: «روسيه دا اينقيلاب باش وئرندن سونرا روسلار مجبور اولورلار قاييتسينلار اؤز وطنلرينه، اونلار گئدنده سيلاهلاريني قويوب چيخيرلار. اينگيليسلر ده حربي لوازيماتلاري ائرمنيلرين ايختييارينا وئريرلر. موسلله اولان کيمي ائرمنيلر قفلتن همله ائديرلر اورمو (اورمیه)يا. ۲ دفعه همله ائديب اوردا چوخلو تورک آدام قيريرلار. همين فاجيعه ني سلماسدا دا ياراديرلار، آما خويدا مووففق اولمورلار.»بای بک

۱۹۱۷-جي ايلده روس اوردوسو گئري چکيليرسه ده، يئرينده ائرمني سويقيريم ماشينيني قويور. اونلار اورمو (اورمیه)ليلارين موقاويبتيني قيرديقدان سونرا عسگراباد قالا کندينه يان آليرلار. بوردا هئچ جور قلبه قازانا بيلمه يهن دوشمنلر توپچو آلايينا آرخالانير و بو واسيطه ايله قالا اله کئچيريرلر. بير نئچه کندين مينلرله اهاليسيندن اؤلولر آراسيندان تکجه ۳-او يارالي اولاراق ساغ قالا بيلير. عسگراباد فاجيعه سيندن سونرا ائرمني اوردوسو روس و فرانسيز سسئناريچيلري نين گؤستريشي ايله زامان ايتيرمه دن ديگر عصاس نؤقته لره - قوشچو و چئهريگه دوغرو ايستيقامتله نيرلر. بو زامان کاظم خان قوشچو، باري، گؤيرچين قالا، مرنگه لي، قاراباغ، مئگاتلي، بويداش و گالگاچي کندلري نين جسور گنجلريني بير آرايا گتيره رک ۳۰۰ آتلي موجاهيدله بيرگه ساواشا گيرير. کاظم خان قوشچو گه ديگينده پوسقولار قوراراق ائرمني قوووه لرينه جيدي ضربه لر وورور و اونلارين اورموو سلماسا گيرمه سينه مانع اولور.

آما ۱۹۱۸-جي ايلين قيشيندان يئنيدن حربي عملياتا باشلايان ائرمني-روس قوووه لري اورموو سلماسين آذربايجان تورکلري ياشايان بوتون کندلرينده خارابايا چئويرمه ديکلري يورد قويمورلار، ۱۵۰ مين آذربايجانلي نين هر بيريني آغلاسيغماز عذابلا اؤلدورورلر. بوتون کندلري سونونجو نفرينه دهک محو ائدن ائرمنيلرين ظولموندن بو زامان يالنيز قالايا سيغينان اهالي قورتولا بيلير.

صمد سرداري نيانين خاطيره لريندن: «عسگرليگيمي سلماسدا اولموشام. اوردا ۳۰ ايل اول قوجا کيشيلر منه چوخ صؤحبت ائله ييرديلر ائرمنيلرين تؤرتديگي سويقيريميندان. سلماسين اهاليسي اؤلومون پنجه سينه کئچمه مک اوچون دئييرلر کي، «بيز آللاهين ائوينه – مسجيده پناه آپارساق، احتيمالن، بيزي اؤلدورميه لر». بونلار گئديرلر، سلماسين بؤيوک بير مسجيدي وار، توپلانيرلار اورا.

ائرمنيلر گليب بورا دا همله ائديرلر، حتّی حاميله قادينلارين نيزه ايله قارينلاريني جيريب، اوشاغي گؤتوروب باشيني کسيرلر. حتّی آللاهين ائوينده ده بونلار تورکلره، موسلمانلارا رحم ائلمه ييبلر». يئنيلمز قيرخلار قالاسيندا قالديقلاري ۶ ايل عرضينده کاظم خان اينسانلارين ماددي احتيياجلاريني دا اؤده يه بيليب – بو دؤورده بير نفر اولسون بئله قالادا آجليقدان و يا خسته ليکدن اؤلمه ييب. او، ۲۵-۳۰ نفرليک قاييقلار دوزلتديره رک گؤلون عکس طرفي ايله ايلتيبات قورماغي باجارير.

عئيني زاماندا، قونشولوقداکي آنادولو ايله علاقه قوراراق عوثمانلي مهممد افندي نين يارديمي ايله قالايا سيلاه، فيشنگ، سو پومباسي و توپ گتيردير. اونون عسگرلري اژدر بئي، جانعلي بئي، داداش بئي، حاجي آللاهوئردي قمبري، لکيستانلي يوسيف خان، قاراباغلي حاجي ناظيم، قاراداغلي امير ارشد محمد افندي نين دؤيوش تجروبه سيندن فايدالاناراق حربي بيليکلره يييلنميش کومانديرلره چئوريليرلر.بای بک

اورموو سلماسدان سونرا نؤوبتي ايشغال حدفي آذربايجانين داها بير مکاني خوي شهري ايدي.

صمد سرداري نيانين خاطيره لريندن: «ارمنيلره هاوادارلاري اينگيليسلر دستک وئريرلر و اونلار خويدان قاباق ۱۹۱۸-جي ايلين يانوار آييندا آروم مانوکيانين سرکرده ليگي ايله همله ائله ييرلر ايروانين اؤزونه و ۲۱۱ کندينه، ۳۰۰ مين آذربايجان تورکونو قيرير، سويقيريما معروض قويورلار. اؤزلري ايرواندا يئرلشندن سونرا اوردا ائرمني رئسپوبليکاسي ياراديرلار، يئنه خريستيان (مسیحی)لارين کؤمگي ايله. اصلینده ايسه اونلارين ايشتاهي بؤيوک ائرمنيستان ياراتماق خولياسي ايدي. بونونچون وان-ايروان-خوي منطقه سي نين آراسيني سويقيريملا تورکلردن تميزله مک ايسته ييرديلر. بو حدفله ۱۹۱۸-ده ائرمنيلرين سرکرده سي آندرانيک ايرواندان گليب، آرازي آشيب کي، خويو آلسين. آما خويلولار ائله ووروشوبلار، قويماييبلار ۸ مين ائرمني نين آياغي خويا ديسين. عوثمانلي قوووه لري نين ده يئتيشديگيني گؤرونجه آندرانيک قولدور دستسي ايله قاييديب-قاچيب ايروانا».

صبري داشان عوثمانلي دؤولتي اوردوسونو آذربايجانين گونئيينه گؤندرير و ائرمني-روس-اينگيليس-فرانسيز حربي قوووه لريني دارماداغين ائدير. آما ائرمنيلر تورک قانيندان دويمورلار. بو ايللرده اونلار آذربايجانين جنوبوندا دا، شيماليندا دا عئيني وحشيليکله سويقيريم حاديثه لري تؤره ديرلر. روسيه دا چار هؤکومتي نين دييشيب سووئت (شوروی)لرله ايداره اولونماسي ائرمنيلري ناراحات ائتمير، چونکي خريستيان (مسیحی) بيرليگي يئنه اونلارين هاواداري ايدي. بو زامان شيمالي آذربايجانين سينه سينده – ۲۶ باکي کوميسساري نين باشيندا سووئت (شوروی) دونو گئيينميش شووينيست شاوميان دوروردو.

صمد سرداري نيانين خاطيره لريندن: «اورميه، سلماس و کؤهنه شهرده کي او حاديثه لر يارانير، بوندان سونرا دا روس اوردوسو يئنه ائرمنييه کؤمک ائده رک بو دفعه نؤوبتي حدف کيمي باکيني سئچيرلر. شاوميان ائرمني قارداشلاري و خريستيان (مسیحی) همفيکيرلرينه دستک اولوب آروم مانوکيانين ايرواندا تؤرتديگي تورک قيرغينلاريني باکيدا ائلمک و آذربايجانين تاريخي پايتاختيني ائرمني شهري ائلمک ايسته ييرلر. بوردا دا چوخ آدام قيريرلار، مونتها عوثمانلي اوردوسو يئتيشير و باکيليلارين قالانلارينا نيجات وئرير».

۱-جي دونيا موحاريبه سيندن سونرا تورکيه-آلمان بيرليگي نين داغيلماسي تورکيه اوردوسونو گئرييه قاييتماغا مجبور ائدير. مئيداني بوش گؤرن کيمي بو دفعه جنوبي آذربايجاندا آرتيق کوردلر فاللاشماغا باشلايير. هم قاجارلار دؤولتي نين زيفليگيندن، هم تورکيه اوردوسونون اؤز وطنينه قاييتماسيندان، هم ائرمنيلرين طاقتدن دوشمه سيندن، هم ده آذربايجانليلارين سويقيريم شوکوندان اؤزلرينه گله بيلمه مه سيندن ايستيفاده ائده رک قورد شيکاک آشيرتي نين ريسي ايسماييل سيميتکو (وه يا سيمکو) باشينا سيلاهلي دسته توپلايير. کوردلر ده ائرمنيلر کيمي خريستيان (مسیحی) بلوکونون کؤمگي ايله گوجونو آرتيرير و گونئي آذربايجاني تاريخدن سيلمک اوچون سيلاها ساريلير، ائرمني فاشيزميني اؤز اوسوللاري ايله داعوام ائتديريب قيرغينلار تؤره ديرلر. آذربايجانليلارين قاني سو يئرينه آخير.بای بک

۱۹۲۲-جي ايلده اينگيليسلرين الي ايله ساواشا آتيلان و حاکيميتي اله کئچيرمه يه چاليشان پهلوي رضا خان اؤلکه نين ديگر يئرلرينده کي عوصيانلاري ياتيرتديغي کيمي ايسماييل سيميتکونون باشچيليغي ايله کوردلري ده نئيتراللاشديرماق قرارينا گلير. بو مقصدله بؤيوک بير حربي قوووه ني قيرخلار قالاسينا – کاظم خانين کؤمگينه گؤندرير. کاظمخان اؤز قوووللريني پهلويلرله بيرلشديريب کوردلري بو اراضيدن اوزاقلاشديرماغا نايل اولور.

ياخشي موناسيبتلري اولماسينا باخماياراق، کاظم خان رزا خانين اينگيليسلرين الالتيسينا چئوريلديگيني گؤروب شاه کيمي اونو – پهلويلري دئييل، هله ده قاجارلار دؤولتيني تانيديغيني بيلديرير و اعتيراض علامتي اولاراق يئنيدن قيرخلار قالاسينا چکيلير. دوستدان دوشمنه چئوريلن رزا خان کاظم خاندان قالاني بوشالتماسيني طلب ائدير، توققوشما يارانير. ايلک موناقيشه دن ۶ آي سونرا کاظم خان اؤز دوزلتديگي ال قومباراسي نين پارتلاماسي نتيجه سينده قالادا هلاک اولور. اونون اؤلوموندن سونرا موجاهيدلري موباريزه دن واز کئچه رک ووروشماسيز قالادان چيخيرلار.

کاظم خان - بو بؤيوک سرکرده شوجات سيموولو اولان بو مودافيعه قالاسيندا دفن ائديلير، سونرادان اونون مزاري ياخينلاري طرفيندن قونشولوقداکي گؤيرچين قالا کندينه آپاريلير و اوردا باسديريلير. کاظم خان اؤلور، آما اؤلومو ايله اؤلومو اؤلدورور. خالق اونو مودافيعه ائديب سينه سيني دوشمنه سيپر ائدن قهرماني نين آديني قيرخلار قالاسينا حک ائدير.

بير اسره ياخيندير کي، بو قالا فخارتله کاظم خان داشي آديني داشييير. آدي ايله باغلي روايتلر و افسانه لر ياشايير خالقين ديلينده، داستان اولوب ديلدن ديله، ائلدن ائله گزير. يئرلي جاماعات سؤيله يير کي، کاظمخان سازيني دا سيلاهي کيمي ايشله دهرميش: او، ياخشي ساز چالار، گؤزل سسي ايله ايگيدليک روحوندا ماهنيلار اوخويار، عسگرلريني قهرمانليغا سسلرميش. بو مقصدله او، حتّی موعليمي موللا ايسماعيل سيپرين روحاني واعيظلريندن ده يارارلانارميش.

اهالييه قارشي سون درجه اينصافلي و و عدالتلي داورانان کاظمخان بير موسلمان کيمي قيز و قادينلارين ناموسونون لکلنمه سينه ده يول وئرمه ييب. بير قادينا ساتاشديغينا گؤره سيلاهلي عسگريني سويا آتيب.

يايدا کاظم خان داشي نين اتکلري آل-قيرميزي لاله لره بورونور، گؤزل گؤرونور. آما بو يازيق چيچکلر بيلمير کي، کؤکونون ايچديگي، اوزونون رنگينه چيخديغي سو قاندير. محض تورک اولدوقلاري اوچون اؤز تورپاقلاريندا ائرمني، روس، فرانسيز، اينگيليس و جومله خريستيان (مسیحی)لار طرفيندن قتليياما معروض قالميش آذربايجانليلارين قاني.

بو، يئرده قالان قاندير، بو تورپاقدا اوتانديغيندان لاله لرين ياناغيندا قيزاريب. سيفاريشله دييشديريلن و تاريخ کيتابلاريندان سيلمک ايسته ديکلري بو قان ايزلري دئيير کي، دونيادا اسرلر بويو تورک سويقيريمي تؤره دن قانيچن کيمدير؟bakitebriz

فاجعه جیلوولوق- به ياد ۲۰ فوريه ۱۹۱۸- افشین امیری ججین

آراگون(يکشنبه) ۲۷ بهمن ۱٣٨۷ - ١٥ فوريه ۲۰۰۹





مناطق آذربایجان یا قفقاز به دلیل پل ارتباطی فرهنگی،سیاسی و اقتصادی بین دو قاره آسیا و اروپا،در طول تاریخ مورد توجه دولتهای بزرگ و آبستن حوادث گوناگون بوده است.در اکثر موارد علل ایجاد اغتشاش در منطقه قفقازتحریک غیر ترک زبانان ساکن منطقه در جهت ایجاد تفرقه و استعمار بوده است.از آنجمله می توان به ارامنه،اکراد،آسوریها و ... اشاره نمود که علی الخصوص در چند سده اخیر نقش محسوسی در شکل گیری درگیری و اغتشاشات منطقه قفقاز داشته اند.از مهمترین درگیری های خونین در آذربایجان بعد از شروع قرن نوزدهم می توان به درگیری های خونین بین مسلمانان،ارامنه و آسوری ها اشاره نمود.



در این زمان ارامنه باتحریک کشورهای روسیه،انگلستان،فرانسه وآمریکا اقدام به تاسیس حزب داشناک نمودند.آنها برای رسیدن به خودمختاری در داخل کشور ترکیه، هر ماه نامه و سفیرانی را به انگلستان می فرستادند.پس از قول مساعد انگلستان مبنی بر برقراری خودمختاری ارمنستان،دولت ترکیه که اقدامات مزبور را زیر نظر گرفته بود حزب داشناک رامنحل و جلوی اقدامات آنها را گرفت.بعد از کشمکش های فراوان ارامنه به سوی آذربایجان کشیده شدند و این بار بازیچه روسها گشتند.روسها که همواره از مناطق ترک نشین قفقاز بیمناک بودند،با ترفندهای زیرکانه ای این سیاست را که مسلمانان و ارامنه را مشغ ول به جنگ های مذهبی و نژادی نمایند را بازی کردند.

شاید نگاهی گذرا به کتاب "قانلی سنه لر" نوشته محمد سعید اردوبادی که در واقع گزارشات عینی نویسنده از درگیری های مسلمانان قفقاز با ارامنه در سالهای 1905 و 1906م بوده است نکات مهمی را برای ما آشکار نماید.آنجا که اردوبادی با مشاهده فجایع منطقه فریاد برمی آورد: " یا پیغمبر،باش گوتور مزاریندن.باش گوتورونوز ،رجعت ائدینیز.باخینیز سیزین امت نجیبه نین نامیله نه قدر بی ناموسلار توره میشدیر کی اصلا اسلامیتدن خبردار دئییل ایمیش".وی فجایعی را در خاطراتش ذکر می کندخواندن هر کدام از آنها اشک را از چشمان هرآنکس که بویی از انسانیت برده جاری می سازد.مواردی نظیر فاجعه قریه ویسللو،چمن لی،شوشا،اومیدلی،تفلیس و ... که همه حکایت از اوج ددمنشی و خون آشامی کسانی دارد که در خلق این فجایع نقش داشته اند؛تا جایی که حتی به زنان،سالخوردگان و کودکان بی دفاع نیز رحم نکرده و پس از حتک حرمت ، ایذا و کشتن آنها، اجساد را نیز تکه تکه ، سوزانده و خرد نموده اند.جالب اینکه همه این جنایات زمانی اتفاق می افتد که ساکنین قفقاز با آغوش باز ارامنه مهاجررا در میان خود پذیرفته و به آنها به چشم مهمانانی بی پناه نگریسته و هرآنچه داشتند به عدالت بین آنها نیز تقسیم کردند. شاید فاجعه امیدلی گواهی محکم بر مطلب مذکور باشد؛ که در آن اهالی روستای امیدلی فریب ارامنه ای را خوردند که قبلا به آنها پناه داده بودند،اما ارامنه به جای کمک شبانه بر کوس مرگ نواخته و و اهالی امیدلی را به فجیع ترین وجه ممکن از دم تیغ گذراندند.

جنایات ارامنه در منطقه ادامه داشت.در سال 1913 برگ تازه ای از جنایات نسل کشی در آذربایجان گشوده شد.در این سال چهل هزار نفر از طوایف آسوری منطقه حکاری معروف به جیلووها وارد شهر سلماس ارومیه شدند.جیلووها به کمک روسها شروع به مصادره زمین و منازل مسلمانان نمودند.در سال 1916 قراردا نظامی بین " بنیامین مارشیمون" رهبر جیلووها با ژنرال " بودنیچ " رییس ستاد قوای روسیه در قفقاز بسته شد و قشون مسیحی تشکیل گردید.این قشون همواره به چپاول و ترور مسلمانان منطقه آذربایجان غربی و منطق نخجوان مشغول بودند.به دنبال پیروزی انقلای روسیه در سال 1917 قشون روسیه با غارتگری فجیعانه ای آذربایجان را ترک نموده و جای خود را به قوای انگلیسی ،آمریکایی و فرانسوی دادند.در سال 1918 " ویلیام شد" به عنوان کنسول ایالت متحده در ارومیه تعیین گردید و بودجه زیادی را به عنوان حمایت از مسیحیان در اختیار جیلووها وارامنه داشناک قرار داد.دولت فرانسه نیز بیست هزار مارک برای تشکیل حکومت مسیحی توسط جیلووها و داشناکها به این جنایتکاران داد.نماینده انگلیس " میجر گریس" با دادن وعده کمک به تشکیل دولت مسیحی نقش مهمی در رویای تشکیل ارمنستان بزرگ که شامل قسمتهای اعظم خاک آذربایجان می شد بازی نمود.جیلووها و داشناکها برای باز کردن جایی برای هم کیشان خود که در حال مهاجرت بودند،مجبور به تخلیه مناطق مورد نظرشان از مسلمانان آذربایجان بودند.در این مبارزات ناجوانمردانه ودرحقیقت در این نسل کشی ملت مسلمان آذربایجان،بیش از صدوده هزار نفر فجیعانه قتل عام شدند وبسیاری از اراضی آذربایجان به دست جیلووها و داشناکها افتاد.

جنایات ارامنه در منطقه مربوط به سال یا سنه خاصی نبوده و وقوع فجایعی نظیر"قارا یانوار" ،" خوجالی" ،" خان کندی " و ...در دهه های اخیر نشان از عزم استوار داشناکها در تصرف اراضی آذربایجان وادامه کشتار مسلمانان ترک تا تحقق نقشه " ارمنستان بزرگ؛از دریای سیاه تا دریای خزر " دارد. درسکوت مطلق معنی دار کشورهای منطقه در قبال این جنایات، ملت آذربایجان نه تنها از حوادث مذکور درس عبرت نگرفته،بلکه در رویاهای خویش در حال ترسیم آینده ای درخشان با حضور همسایگان ناخوانده در منطقه هستند.مورد آخر در مورد برخی از ساکنین آذربایجان ایران صادق تر است، که دست به دست هم داده و خفته در خواب غفلت درحال واگذاری اراضی آذربایجان به همسایگانی نظیر داشناکها و اکراد هستند. درآخر شاید صرفا ذکر نامه کوتاه پدری ارمنی به فرزند سرباز خود،که "م.س اردوبادی" آن را از جیب سرباز کشته شده داشناک پیدا کرده است،دیدگاه متفاوت داشناکهای ارمنی و مسلمانان آذربایجان را در مورد حوادث و فجایع سالهای اخیر را برای خوانندگان محترم به تصویر بکشد.

در نامه آمده است:

" سئوگیلی اوغلوم!بو گونلرده کیچیک قارداشیندا ایچمیادزین اوچونجو داشناقستیون فرقه سینه یازیلیب ،عثمانلی داخیلیندن گوندریلدی.تلاشینیزی میللت اوغروندا بیردقیقه مضایقه ائتمه یینیز! میللت اوغروندا ووردوغونوز قیلینجلارین هربیریسی بیر دسته گول اولوب تورکیه ده ائرمنستان یولوندا جان وئره ن مجاهدلرین مزارینا سانجیلیر.... . باجینیز " اوسقویئی" ایکی جوجوق بیردن دوغدو،میللتیمیز یولوندا بونلاریدا ایکی عسکر حساب ائتمه لیدیلر".

ترجمه: " پسر عزیزم!این روزها برادر کوچکت در سومین فرقه داشناک منطقه ثبت نام کرده و جهت جنگ به خاک عثمانی فرستاده شد.تلاشتان را دراه مللت لحظه ای مضایقه نکنید.هر شمشیری که در راه سربلندی ملت می زنید دسته گلی خواهد شد بر مزار مجاهدانی که در خاک ترکیه در راه ارمنستان کشته شدند...خواهرتان" اوسقویئی" دوقولو به دنیا آورد.این کودکان را نیز در راه ملتمان باید دو سرباز حساب کرد" .

و ما همچنان با دیدن جنایات بی حساب داشناکهای ارمنی و بعضی از اقوام غیر ترک ساکن آذربایجان؛ فریاد " یاشاسین آذربایجان " سر می دهیم،غافل از اینکه آذربایجان را در کلمات نمی توان زندگی کرد،بلکه آذربایجان را در زندگی باید زنده نگاه داشت.

http://www.jajin.blogfa.com

غزه دن خوجالی یا- هیدایت ذاکر ( آرازلی )

سه‌شنبه ۶ اسفند ۱٣٨۷ - ۲۴ فوريه ۲۰۰۹



بیر آیدان آرتیق دیر کی اسرائیل اوردوسو فیلیسطین اؤلکه سینین غزه بؤلگه سینده یوروش لر آپاریب و اورانی الیندن گلن قدر تالان ائدیب دیر، دوزدورکی دئیل لر ساواش دا حالوا پایلامازلار و یا قاداوی آلیم دئمزلر آمما هر بیر ساواشین اولوس لار آراسی یاسال لارینا باغلاناراق، اؤزونه گؤره قورال لاری وار، بو قورال لاری چئینه مک و آیاق آلتیندا ازمک تام ویجدان سیزلیق ایسته یر آنلامی بیر ساواش اوردوسو او قدر گرک انسانلیغی اونوتموش اولاکی، بالاجا کیچیک اوشاقلاری قادین لارلا برابر اؤلدوروب، آرادان آپارالار، غزه ساواشیندا اینسانلیق قورال لاری اونودولوب باغلانتی لاری بیربیریندن قوپاریلدی.

غزه ده کی مظلومیت هارایی تام دونیا میللت لری بورودو، اوشاقلار و یئنی یئتمه لر ایسه قوجا قادین و ارکک لر، قورشون لار آلتیندا جان وئردیلر، مدرسه لر و ائولر ییخیلیب تالان اولدو، سیویل کوتله لر بمباردیمانین آجیسینی چکیب، یارالانیب و اؤلدورولدولر.

بو وحشی یوروش لره دونیا سسلندی و هر بیر اؤلکه نین میللتی خییاوانلاردا گؤستری یاپیب، اعتراض لارینی بیرلشمیش تشکیلاتلارا بیلیندیریب بو ساواشی عاجیلن دوردورولماسینی طلب ائتدیلر، بیزیم اؤلکه ده ده بو حیمایه لر چئشیت لی اولاراق گؤستریلدی.

هر نه اولورسا اولسون، هر بیر کیشینین ( کیشی : نفر ) گؤره وی بو دورومدا انسانی، میللی و دینی وظیفه اولاراق، اؤز پروتستینی اعلان ائدیب بیلدیرمک دیر.

آمما اسرائیلین بو چیرکین یوروشو غزه یه دوغرو 2009 . جو ایلین ژانویه و فئوریه آی لاریندا اینسانین، 17 ایل اؤنجه ائرمنی لرین قاراباغدا خوجالی، کلبجر و زنگیلان بؤلگه لرینده وحیشیجه یوروشو، یادینا سالیر.

17 ایل اؤنجه ائرمنی لر، روسلارین حیمایه سیله بؤیوک ائرمنیستان قورماق اوچون آذربایجان جمهوریتینین قاراباغینا هوجوم چکدیلر،( ایلک ده بو بؤلگه نین توپلوم چئوره سی دییشیلمه لی دیر، آذربایجانلی تورک لر اورانی ترک ائتمه لی و اونلارین یئرینه ائرمنی لر یئرلشمه لی دیر).

بو پیلان ساوییت لر زامانیندان توکولموش دور، حتتا اونلاردان اؤنجه ائرمنی لر عثمانلی چاغیندا، بو ایشلره ال ویرمیشدیلار، کیچیک چته لر قورارکن عثمانلی توپراغلاریندا جنایت لره ال ووروب، بعضی ایجبار کؤچوم لره معروض قالدیلار، آمما سس سیزده اوتورمادیلار بؤیوک یالانی ایندیکی تورکیه اؤلکه سینه اتهام ویردیلار ( آنلامی عثمانلی تورک لر 1915 ده ائرمنی لری سوی قیریم ائتمیشدیر ) بو یالانی اونا گؤره دونیادا سسلندیردیلرکی:

1 : دونیا بیرلشمیش تشکیلاتلار گؤزونده، اؤزلرینی مظلوم و یازیق گؤسترسینلر.

2 : ایندیکی تورکیه ده ن مالی و سیاسی باج آلسینلار.

3 تورکیه، ایران آذربایجان و آذربایجان جمهوریتینین قاراباغینداکی اؤز یاراتدیغی جنایت لرین اوستونو باسدیرسینلار.

***

ایندیکی چاغدا بونلارین لابی لری آمئریکا و فیرانسا و باشقا آوروپا دئولت لرینده یاخشی ایشله ییر، آمما ائرمنی فاشیست لرین جنایت لری خوجالی دا هئچ بیر زامان اونودومایاجاق، خوجالی دا آیدین جا سوی قیریم یاراتدیلار، دیرناق سیز داشناک لار ایچیب سرمست اولارکن کیچیک و گنج قیزلاری تجاووز ائدیب، بدن لرینی تیکه تیکه بؤلدولر، کندین آداملارینی دؤنه دؤنه بیر قاپالی ائولره سالی یاندیردیلار، بوغاز ( حامله ) قادین لارین اوشاقلارینی ( جنین ) قارنیندان آلیب، فوتبال توپو ائدیب سونرا اؤلدوردولر.

تاریخده بیر بئله وحشی و میندار جنایت لر یارانمامیش دیر آمما دونیا اؤلکه لری 1992. جی میلادی ایلین فئوریه آیینین 26 سینی خوجالی فاجیعه سینه هله ده سوسور، هله ده ائرمنی لرین قاراباغ ایشغالینا دؤزور و هله ده قاراباغ شکسته سی بیزیم اوره ییمیزده بیر نیسگیل کیمی چالینیر و اوخونور و خوجالی سوی قیریمی ائرمنی لرین آلنیندا قارا دامغا اولدو و بیزلره اوره ک سیخینتیسی، کؤنول سیزینتیسی.

غزه دن حمایت ائدرکن خوجالی دان اؤز حمایت لریمیزی بیلدیرمه لی ییک نییه کی :

1 : « اینسانی » باخیمیندان هئچ بیر بونلارین آراسیندا فرقی یوخدور.

2 : غزه ( فیلیسطین ) اسرائیل وه ریندن اشغال اولورکن قاراباغ دا، ائرمنیستان قانلی یوروشویله اشغال اولوب دور.

3 : اونلار مسلمان دیرسه، آذربایجانلی قاراباغلی لاردا مسلمان دیرلار( اؤزوده چوخلاری امام حسین شیعه سی )

بیزیم هامیمیزین وظیفه سی بوتون دونیادا اوز وئرمیش جنایت لری، اؤزل لیک له خوجالی دا کی تؤره لمیش سوی قیریمی محکوم ائدیب و اونلارین مظلومیت هارای لارینی تام دونیایا چاتدیرمالی ییق.



هیدایت ذاکر ( آرازلی )

تبریز

Hedayatz_arazli@yahoo.com

فاجعه خوجالي-نسل كشي قرن بيستم- افشین امیری ججین

باشگون(دوشنبه) ٥ اسفند ۱٣٨۷ - ۲٣ فوريه ۲۰۰۹

به ياد 26فوريه 1992،روزي كه دنيا فراموشش نخواهد كرد

ارامنه اي كه در سال 1978 به مناسبت يكصدوپنجاهمين سالگرد مهاجرت خوداز ايران به آذربايجان در قره باغ كوهستاني بناي يادبود برافراشتند،طي دو قرن اخير با هدف تحقق آرمان خيالي "ارمنستان بزرگ" در اراضي تاريخي آذربايجان،با كمك هواداران خارجي خود سياست مستمر اشغالگري عليه آذربايجان را تعقيب كردهو هر ازچندگاهي براي نيل به اين هدف مكارانه از ارتكاب جنايات بشري چون ترور،كشتارجمعي،اخراج ونسل كشي نيز ابايي نداشته اند.

اسناد متعدد تاريخي اثبات مي كندكه ميليونها نفر آذربايجاني كه در سالهاي1905 تا 1907،1918 تا 1920،1948 تا1953،دراراضي تاريخي – قومي خود در قفقاز بارها هدف سياست پاكسازي قومي ونسل كشي واقع شدند؛به صورت دسته جمعي به قتل رسيده و از سرزمين آبا واجدادي خود اخراج شده اند. نهايتا،طرح ادعاهاي بي اساس اراضي عليه آذربايجان و فعاليت هاي جدايي طلبانه ارامنه از سال 1988 به بعد مجددا شدت گرفته،به فتنه قره باغ كوهستاني كه بر هيچ پايه و اساس تاريخي-سياسي و قومي استوار نيست؛دامن زده شد.طي سالهاي 1988 تا 1989 بيش از 250 هزار آذربايجاني كه در اراضي تاريخي – قومي خود ميزيستند،تا آخرين نفر از ارمنستان اخراج شده وصدها نفر از ساكنين غيرنظامي وحشيانه به قتل رسيدند.

جدايي طلبي ارمني كه در سال 1988 در قره باغ كوهستاني،اين قلمرو تاريخي آذربايجان آغاز گشت،به جنگ تحميلي ارمنستان عليه آذربايجان منجر شددر نتيجه سياست تجاوزكارانه ارمنستان كه به قوانين بين المللي و اصول و موازين حقوق بين الملل اعتنايي نشان نمي دهد.بيست درصد از خاك آذربايجان منجمله هفت شهرستان كه در تقسيمات كشوري جزء قره باغ كوهستاني محسوب نمي شود،از سوي نيروهاي مسلح ارمنستان اشغال شده،بيش از يك ميليون نفر آذربايجاني از موطن آباواجدادي خود وحشيانه اخراج شده،دهها هزار انسان به قتل رسيده،معلول شده يا به اسارت برده شده اند.صدها منطقه مسكوني،هزاران ابنيه فرهنگي-اجتماعي،موسسات آموزشي وبهداشتي،آثارتارخي-فرهنگي،مساجد و عبادتگاهها،قبرستانها و...با خاك يكسان شده و هدف ونداليسم بي سابقه ارامنه واقع شدند.

در نتيجه وحشيگري ارامنه،فاجعه نسل كشي خوجالي كه در شهر خوجالي قره باغ كوهستاني رخ داد نيز در رديف وحشتناكترين فجايعجهان جاي گرفت.

ذسته هاي مسلح ارمني در بامداد26 فوريه 1992 با مشاركت مستقيم لشكر366 شوروي سابق كه در ان برهه در خاك خان كندي-استنپانا كرت- قره باغ كوهستاني مستقر بود، به شهر خوجالي كه حدود هفت هزار نفر اذربايجاني در آن سكونت داشتند،حمله كردند.قلدرهاي سركش ارمني با كمك هواداران مزدور خارجي خود در همين شب،شهر خوجالي را با خاك يكسان كردند. با پشتيباني بخش وسيعي از وسائط سنگين نظامي متعلق به لشكر366؛ شهر كاملا نابود شده وبه آتش كشيده شد.اهالي غير نظامي و غيرمسلح هدف قتل عام مسلحانه واقع شدند.كودكان،زنان،افرادسالمند وبيمار با سفاكي غير قابل تصوري به قتل رسيدند.در نتيجه نسل كشي خوجالي 613 نفر كشته شده و 1275 نفر از اهالي غيرنظامي به اسارت برده شدند.از سرنوشت 150نفر ازاين اسرا هنوز اطلاعي در دست نيست.در نتيجه اين فاجعه بيش از 1000نفر از اهالي غيرنظامي با اصابت مستقيم گلوله،بادرجات مختلف بدني معلول شدند.106نفر از كشته شدگان زن،83نفر كودك خردسال و 70 نفر پيروكهنسال بودند.76 نفراز معلولين را پسران و دختران نابالغ تشكيل مي دادند.

در نتيجه اين جنايات نظامي-سياسي، 6خانواده كلا نابود شده،25 كودك هردو والدين،130كودك نيز يكي از والدين خود را از دست دادند.56 نفر از كشته شدگان با درنده خويي و بي رحمي وحشيانه اي به قتل رسيدند. آنان زنده زنده در آتش سوزانده شده،سرهايشان بريده شده،پوستهايشان كنده شده، چشمان كودكان خردسال از حدقه بيرون آورده شده و شكم زنان باردار با سرنيزه پاره پاره شده بود.

اعمال ارامنه و هواداران خارجيشان در ارتكاب فاجعه خوجالي،ضمن آنكه نمونه اي آشكار از نقض وقيحتنه حقوق بشر وبي اعتنايي بي شرمانه به قوانين حقوق بين المللي به شمار مي آيد،با كنوانسيون ژنو منشور حقوق جهاني بشر،معاهدات مختلف بين المللي درباره حقوق مدني – سياسي – اقتصادي – اجتماعي و فرهنگي،منور جهاني حقوق كودكان،منشور جهاني حفاظت از زنان و كودكان در هنگام وضعيت فوق العاده و مناقشات جنگي و ديگر قوانين حقوقي بين المللي ضديت آشكار دارد.

جاي بسي تاسف است كه تا كنون دولتهاي متمدن جهان رويكرد صحيحي نسبت به اين فاجعه اتخاذ نكرده و آن را به عنوان نسل كشي به رسميت نشناخته اندا. امروز در شرايطي كه تمام جهان عليه تروريست به مبارزه برخاسته است،تروريسم ارمني نيز مي بايد از سوي جامعه جهاني افشا شده و پاسخ شايسته خود را بيابد.فاجعه اي كه در تاريخ 26 فوريه 1992 توسط ارامنه داشناك در خوجالي پديد آمد تنها يك عمل تروريستي نيست،بلكه جنايتي است بي سابقه عليه تمام بشريت.

سس دوشدو دغلارا ، داشلارا ، قاچين

تالاندی قاراباغ ، آليندی لاچين

گلمه ديم ، گلمه ديم ، آغاردی ساچين

باغيشلا قارداشيم ، باغيشلا باجيم



کلبجردن اسن ، اسينه گلديم

فضولی دن قالخان ، سسينه گلديم

تويونو گؤرمه دن ، ياسينا گلديم

باغيشلا قارداشيم ، باغيشلا باجيم



خوجالی ، خان کندی ، دئييب دولانديم

قاپيلار باغلاندی ، يولا جالانديم

درد اولوب ، ايچيمه دولوب ، قالانديم

باغيشلا قارداشيم ، باغيشلا باجيم



شوشانين داغينا،داشينا گلديم

آغلاديم ،گوزونون ياشينا گلديم

گئج اولدو...

باغيشلا قارداشيم، باغيشلا باجيم



به اميد آزادي قره باغ ... .

ائرمنی ژورنالیست‌دن شوک اعتراف‌لار- قاینار



دوشنبه ۱۲ اسفند ۱٣٨۷ - ۲ مارس ۲۰۰۹

"خوجا‌لی‌دان بیر کیلومئتر غربده 100-دن آرتیق آذربایجانلینین جسدینی بیر یئره توپلایا‌راق یان‌دیریردی‌لار"


حاضردا بئیروتدا یاشایان داوید یئریان آدلی ائرمنی ژورنالیست واختیله داغلیق قاراباغ دؤیوش‌لرینده ایشتیراک ائتمیش و شاهیدی اولدوغو حادثه‌لر باره‌ده “For the sake of cross” کیتابیندا یازیب. اینگیلیس دیلینده چاپ ائدیلمیش کیتابدا ائرمنی‌لرین آذربایجان‌لی‌لارا قارشی تؤرتدیک‌لری وحشی‌لیک‌لردن صحبت آچیلیر. اثردن بعضی مقام‌لاری اوخوجولارین دقتینه چاتدیریریق:

“...بعضن اؤلدورولموش آذربایجان‌لی‌لارین مئییت‌لری اوزرین‌دن کئچمه‌یه مجبور اولوردوق. یاخشی خاطیرلاییرام، داشبولاق دئییلن یئرین یاخینلیغین‌داکی بیر باتاق‌لیق‌دان کئچمک اوچون اؤلو بدن‌لردن اؤزوموزه کؤرپو دوزلتمیشدیک. من بو جان‌سیز اینسان بدن‌لری‌نین اوزرین‌دن کئچمک‌دن ایمتینا ائتدیکده، اوهانیان آدلی مایور منه قورخماماغی امر ائتدی. روتبه‌جه بؤیوک کومان‌دیرین امرینه عمل ائتمک حربی قانون‌لاردان بیری اولدوغو اوچون من اونا تابع اولدوم. 9-10 یاش‌لاریندا یارا‌لی بیر قیزین دؤش قفه‌سینه آیاق باسماغا مجبور اولدوم و باتاق‌لیق‌دان کئچدیم. آیاق قابی‌لاریم و فوتواپاراتیم تامامیله قان ایچینده ایدی”.



کیتابین 63-جو صحیفه‌سینده تصویر اولونموش حادثه ائرمنی‌لرین قطعین اینسانلیغا یاراشمایان حرکت‌لرین‌دن، قددارلیغین‌دان و آمانسیزلیغین‌دان خبر وئریر:



“...اؤلولری یان‌دیرماقلا مشغول اولان “قافلان” آدلی قروپ مارتین 2-ده خوجا‌لی‌دان بیر کیلومئتر غربده 100-دن آرتیق تورکون (آذربایجانلینین) جسدینی بیر یئره توپلایا‌راق یان‌دیریردی‌لار. مئییت‌لری داشییان سونونجو ماشیندا باشین‌دان و اللرین‌دن یارالانمیش 10 یاشیندا بیر قیز اوشاغی گؤردوم. قیزین صیفتی تامامیله گؤیرمیشدی. آجلیغا، سویوغا و یارا‌لارینا باخمایا‌راق دیری قالمیشدی. چتین‌لیکله نفس آلیردی. بالاجا قیزین گؤزلرین‌دکی اؤلوم قورخوسونو هله ده اونودا بیلمیرم. تیقرانیان آدلی بیر عسگر قیزی گؤتوره‌رک یاندیریلماغا حاضرلانان جسدلرین اوزرینه آتدی. منه ائله گلیردی کی، یانان اؤلو بدن‌لر آراسیندا کیم‌لرسه قیشقیریر، ایمداد دیله ییر و آغلاییردی. من بون‌لارا آرتیق دؤزه بیلمیردیم. هم ده شوشانی گؤرمک ایسته ییردیم. اونا گؤره ده اؤن جبهه نی ترک ائدیب گئری قاییتدیم. جبهه‌دکی‌لر ایسه خاچ محاربه‌سینی داوام ائتدیریردی‌لر...” // آذرتاج

نماینده مجلس آذربایجان: تسریع فعالیت در جهت شناخته شدن حقوق آذرایجانیان رانده شده از ارمنستان ضروری است

يئيگون(جمعه) ١٦ اسفند ۱٣٨۷ - ٦ مارس ۲۰۰۹

غنیره پاشایوا نماینده پارلمان آذربایجان در جلسه مجلس ملی گفت ، تسریع فعالیت در راستای برسمیت شناخته شدن حقوق آذربایجانیهای رانده شده از ارمنستان ضروری است.

به گفته وی، شصتمین سالگرد تبعید آذربایجانیها از ارمنستان در سالهای 1948 تا 1953 فرا می رسد. وی اذعان داشت: "آذربایجانی ها از سرزمینهای اجدادی خود رانده شدند. حق بازگشت تبعید شدگان در زمان زمامداری استالین به زادگاه خویش، شناخته شده و تنها حق تبعید شدگان آذربایجانی از ارمنستان تاکنون رسمیت نیافته و این برخورد ناعادلانه است".

خانم پاشایوا پیشنهاد کرد این مسأله در دستور کار جلسات روزهای آینده پارلمان قرار بگیرد. وی گفت: "این مسأله باید همیشه در دستور کار باشد. می توان در پارلمان جلسه ای با حضور نمایندگان سازمانهای بین المللی تشکیل داد".

باید پیامهایی به سازمانهای بین المللی ارسال و پارلمان باید محورهای فعالیت آنرا مشخص سازد. مطمئنم که مجلس آذربایجان روند ابلاغ این مسأله به جامعه جهانی را تسریع خواهد بخشید.

شایان ذکر است، عملیات تبعید دسته جمعی آذربایجانی ها از ارمنستان در قرن بیستم در چهار مرحله در سالهای 1948 تا 1956 و سالهای 1987 تا 1988 اتفاق افتاد. طبق اسناد آماری و آرشیوی، بر اثر این عملیاتها بیش از نیم میلیون آذربایجانی مقیم ارمنستان از سرزمینهای تاریخی خود با توسل به زور رانده شدند.

پس از برقراری جمهوری ارمنستان شوروی از بین 940 منطقه مسکونی آذربایجانی نشین، اسامی 698 مورد از این مناطق با رأی شورای عالی ارمنستان با اسامی ارمنی عوض شدند. عملیات تغییر اسامی مناطق پس از تبعید کامل آذربایجانی ها از این کشور نیز ادامه یافت.

به دستور لوون تر- پتروسیان رئیس جمهور ارمنستان، از تاریخ 9 آوریل سال 1991 آخرین مناطق مسکونی آذربایجانی که جمعاً 91 واحد بود، با اسامی ارمنی عوض شدند.

خبرگزاری ترند

انتشار کتاب در مورد قتل عام اهالی اورمیه توسط شبه نظامیان ارمنی و آشوری در سال ۱۹۱۸

ائرمه نی و آسورو (آشوری)له رده ن عیباره ت سیلاحلی خيریستيیان اوردوسو قیسا زاماندا اورمییه، سالماس و کؤهنه شهه رده 130000 نفه رده ن چوخ یئرلی موسه لمان اهالینی سون دره جه آجیناجاقلی و فاجیعه لی شکیلده قیریب تؤکدو

انتشار کتاب در مورد قتل عام اهالی اورمیه توسط شبه نظامیان ارمنی و آشوری در سال ۱۹۱۸

اورمونیوز(۱۴ دی ۱٣٨۷): خاطرات غلام خان حشمت اورمیه ای به صورت کتابی با عنوان « مویه های شهرغریب » در اورمیه منتشر شد. این کتاب حاوی مستنداتی از فجایع «جیلولوق»* در اورمیه و حوادث بعد از آن که توسط اسماعیل سیمکو (رئیس ایل شکاک) انجام پذیرفت می باشد. غلام خان حشمت یکی از مالکین اورمیه و فرزند مالک منطقه «حصار قاپیچی » اورمیه بود که در سال ۱۳۳۳ درگذشته است. قسمتی از بازار اورمیه به نام او و با عنوان « غلام خان راستاسی» مشهور است.

قتل عام بسیاری از مردم اورمیه، سلماس و خوی که در سال ۱۹۱۸ و توسط دستجات مسلح ارمنی و آشوری صورت گرفت با نام جیلولوق (جئلولوق) مشهور است.**

کتاب ارزشمند و تاریخی مویه های شهر غریب مشتمل بر ۲۳۲ صفحه می باشد و با قیمت ۳۵۰۰ تومان در کتابفروشی ها به فروش می رسد. این کتاب توسط فیروز حشمت فرزند غلام خان و بعد از سالها حفظ و نگهداری برای چاپ به انتشارات «یاز » سپرده شده است. انتشارات یاز اورمیه توسط شاعر و نویسنده اورمیه ای بهرام اسدی اداره می شود و تا کنون دهها کتاب به زبانهای فارسی و ترکی در موضوعات شعر، داستان، رمان، تاریخ آذربایجان و ... منتشر کرده است. این انتشارات در سال ۱۳۸۵ نیز در مورد فاجعه جیلولوق رمان تاریخی « راز گل نسترن» نوشته حوریه رحیمی قولنجی را منتشر کرده بود.

* یکی از کاربردهای پسوند «لوق» در زبان ترکی برای درست کردن کلماتی است که یک دوره زمانی را توصیف می کنند. [مانند ستتارخانليق= دوره مشروطيت آزربايجان، پيشه وه ريليك=دوره حكومت ملي آزربايجان. مهران بهاري]

** در اوائل قرن بیستم میلادی دول اروپایی و روسیه به مسلح کردن برخی از گروههای آسوری(آشوری) و ارمنی و تحریک آنها علیه دولت عثمانی پرداختند. هزاران تن از این شبه نظامیان به سرکردگی «آندرانیک»، «مارشیمون» و «پترُس» از قلمرو عثمانی به شهرهای خوی، سلماس و اورمیه سرازیر شده و ماهها به قتل عام و غارت مردم این شهرها پرداختند. این غائله با کمک عسکرهای عثمانی به سرکردگی « خلیل پاشا » ختم شد.

http://urmiye.blogfa.com/post-250.aspx

غریب شهه رین هؤنکورتوله ری / مسیح آغا محه ممه دی

[بو يازي آشاغيداكي ايزله كده ن آلينيبدير. سؤزوموز:: http://turkukbiz.wordpress.com/]

1918جی ایلده گونئی آزه ربایجان`ین غرب بؤلگه ‌سینده ائرمه نی-آسورو (آشوری) سیلاحلی بیرله شمه ‌لرینین خالقیمیزا قارشی تؤره‌تدیيی سویقیریم آکتینین جانلی شاهیدینین خاطیره‌له ری نشر اولونوب.

اورمییه‌ده‌کی «یاز» نشریياتی «غریب شهه رین هؤنکورتوله ری» باشلیغی ایله غولام خان حیشمت`‌ین خاطیره‌له رینی کیتاب حالیندا چاپ ائدیب. 232 صحیفه‌لیک بو کیتاب بیرینجی دونیا موحاریبه‌سی ایلله رینده اورمییه اطرافیندا باش وئرمیش «جیلوولوق» فاجیعه‌سینی(ائرمه نی-آسورو سیلاحلی دسته‌له رینین او واخت اورمییه-سالماس-خوی بؤلگه‌سینده حیاتا گئچیردیيی کوتله‌وی قیرغین گونئیده بئله آدلاندیریلیر – م.م.) و اوندان سونرا شیکاک (ش‌ککه‌ک) کورد طایفاسینین باشچیسی ایسماییل سیمیتقو`نون (اسماعیل آغا شکاک سیمیتقو/سیمکو) تؤره‌تدیيی حادیثه‌له ری عکس ائتدیره ن مؤعته به ر تاریخی منبه عدیر.

غولام خان اورمییه`‌نین مالیکله رینده ن بیری اولموش و 1954جو ایلده دونیاسینی ده‌ییشمیشدیر. حاضیردا اورمییه بازارینین بیر بؤلومو اونون آدی ایله «غولام خان راستاسی» کیمی مشهوردور. اونون خاطیره‌له ری اوغلو «فیروز حیشمت»‌ طرفین‌ده ن ایلله رله قورونوب ساخلانمیش و نهایه ت، چاپ اولونماق اوچون «یاز» نشريیاتینا تقدیم ائدیلمیشدیر.

جیلوولوق

غولام خان حیشمت`‌ین خاطیره‌له رینده عکس اولونموش دؤورون حادیثه‌له رینی تانینمیش گونئیلی تاریخچی، مرحوم صمه د سرداری‌نيیا ییغجام شکیلده بئله تصویر ائتمیشدیر: «عوثمانلی آسورو(آشوری)‌لاری بیرینجی دونیا موحاریبه‌سینده عوثمانلی دؤوله تینه قارشی ساواشدا روسییه‌نی حیمایه ائتدیکله ری اوچون مغلوب اولوب ایران`ا قاچدیلار، غربی آزه ربایجان`ین شهه ر و کندله رینده، او جومله‌دن، اورمییه و سالماس`دا مسکن سالدیلار. گونئی آزه ربایجان اها‌لیسی بو چاغیریلمامیش قوناقلاری مئهریبانلیقلا قبول ائتدی. لاکین چوخ گئچمه‌دن اینگیلیسله ر بو آسورو (آشوری) قاچقینلارینی قافقازدان قاچیب گلمیش ائرمه نیله رله (یئرلی ائرمه نی و آسورو (آشوری)‌لری ده اونلارا قوشا‌راق) بیرگه سیلاحلاندیریب گونئی آزه ربایجان`ین غرب بؤلومونده بیر خیریستيیان دؤولتی یاراتماق ایسته‌دیله ر. بئله بیر دؤولتین یارانماسی ایسه بو اه یاله تده یاشایان موسه لمانلارین (آزه ربایجان تورک‌له ری‌نین – م.م.) سویقیریمی باهاسینا باشا گلمه‌لی ایدی. بئله‌لیکله ده، ائرمه نی و آسورو (آشوری)‌له رده ن عیباره ت سیلاح‌لی خيریستيیان اوردوسو قیسا زاماندا اورمییه، سالماس و کؤهنه ‌شهه رده 130000 نفه رده ن چوخ یئرلی موسه لمان اهالینی سون دره جه آجینا‌جاقلی و فاجیعه‌لی شکیلده قیریب تؤکدو. بو کوتله وی قیرغینلار نتیجه‌سینده بو جینایه تکارلارین چیرکین مقصه دی آز قالا گرچه کله‌شه‌جه کدی، لاکین عوثمانلی اوردوسونون گلیشینده ن سونرا اونلارین بوتون اییره‌نج پیلانلاری بوش چیخدی».

علاوه ائدیم کی، همین دؤورده گونئی آزه ربایجان`ین غرب بؤلگه‌سینده [ائرمه نی] آندرانیک، [جیلوو] مارشیمون، [آغا] پئتروس کیمی قاتیلله رین وحشی عمه لله رینه سون قویموش عوثمانلی عسکه رله رینین باشیندا ژئنئراللار خلیل پاشا و علی ائحسان پاشا دایانیردی…

[. سؤزوموز يازيني لاتين آبئجئسينده اوخوماق اوچون آشاغيداكي ايزله يه باش وورون

http://mesih.azeriblog.com/2009/01/05/qerib-sheherin-honkurtuleri

خیانت کشورهای اسلامی: از قاراباغ تا غزه

جنگ در غزه و پریشانی مسلمانان -ائلشن چنلی یورد

ائلگون(شنبه) ١٤ دی ۱٣٨۷ - ٣ ژانويه ۲۰۰۹

سرزمینی که مسلمانان آنرا فلسطین می نامند، قبله گاه دین های موسوی، اولین قبله مسلمین، زادگاه عیسی مسیح، سرزمینی که قرآن از آن به عنوان سرزمین موعود بنی اسرائیل یاد می کند، وادی کنعان و شهر سلامت "اورشلیم"، تخت پادشاهی سلیمان نبی از سلاله بنی اسرائیل، کانون جنگ های صلیبی مسلمین و مسیحیان است. این سرزمین ساحلی بعد از اینکه مسلمین دویست سال جنگ های صلیبی را با شمشیر شاهان تورک سلسله مملوکی مصر پیروزمندانه به پایان رساندند تا جنگ جهانی اول شاهد ثباتی نسبی بود. بعد از فروپاشی امپراطوری عثمانی این سرزمین به صورتی نوستالوژیک به عنوان سرزمین موعود بنی اسرائیل تبلیغ و آماج مهاجرت میلیونی مهاجران یهود از سراسر جهان و بویژه اروپای شرقی شد. از آن تاریخ تاکنون جنگ های متعددی بین اعراب مسلمان و یهودیان مهاجر و بومی فلسطین صورت گرفته است که آخرین جنگ از چندی پیش در نوار غزه شروع گردیده است. خشونت ها و بی رحمی های صورت گرفته در غزه فرصتی است تا در باب پریشانی کشورهای اسلامی و مشکلات عدیده فرهنگی و سیاسی مسلمین تاملی کنیم.



عقب ماندگی فکری و فرهنگی

اگر از اخبار خشونت، ترور و جنگ در سراسر جهان که همه روزه منتشر می گردد آماری تهیه کنیم، به نتیجه ای قابل تامل خواهیم رسید. به جز موارد استثنایی تقریبا در تمام رویدادهای خشونت بار حداقل یک طرف درگیر کشورهای اسلامی هستند. چرا مسلمین اینچین گرفتار شده اند؟ بنیادگرایان مسلمان در جواب چنین سوالی جواب کاملا قابل پیش بینی ارائه می کنند: آنها با کمال یقین همه مشکلات را به توطئه دیگران نسبت خواهد داد. دیگران در نظرشان همه غیر مسلمانان و حتی مسلمانان غیر فرقه و مذهب آنها را شامل می شوند. علیرغم اینکه تاثیرات سوء استعمار بر کشورهای اسلامی وجود داشته است، اما مهمترین دلیل و ریشه اکثر پریشانی ها به مشکلات و فقر فرهنگی و فکری مسلمانان برمی گردد.

مسلمانان گرفتار عصبیت و تعصب بیجا و افراطی هستند. همه فرق اسلامی خود را حق مطلق و دیگری را منحرف می دانند. هنوز اختلافات بنی امیه- بنی هاشم، انصار و مهاجر در قالب فرق مختلف شیعه و سنی به صورتی مصیبت بار در حال حیات است. خرافات و حماقت موجب اختلافات شدید شده است. گویی هیچ فرقه و مذهبی بویی از تساهل و مدارا نبرده است. جنگ تعیین خلیفه برحق و جانشین پیامبری که 1400 سال پیش در مدینه به خاک سپرده شد هم اکنون نیز قربانی می گیرد. در پنجاه سال اخیر گروههای بنیادگرا و رادیکال اسلامی رنگارنگی در این بستر خرافات و تعصب روییده اند و هم اکنون درخت تناوری هستند که هر روزه مدلهای مختلفی از خشونت را میوه می دهند. وقتی در جامعه ای همه خود را حق مطلق بپندارد سخن گفتن از اتحاد امر بیهوده است. لازمه هر اتحاد و هماهنگی مدارا و تحمل دیگری است، ثروتی که مسلمین فقیرترین ملل در این زمینه هستند. هیچ کس اهل گفتگو نیست و حتی مدعیان معدود گفتگو و مذاکره هرگز به هدف رسیدن به حقیقت به آن روی نمی آورند بلکه به هر طریقی می خواهند سخن خود را به کرسی بنشانند. برای رسیدن به حقیقت باید بیطرف بود و شجاعت قبول سخنان حق دیگران راداشت که تعصبات و کینه های تاریخی به آن اجازه نمی دهد. در چنین فضایی حتی در معدود گفتگوها جنگ و مشاجره در می گیرد و اختلافات عمق بیشتری می یابد. همه مقدساتی دارند که کسی را یارای سخن گفتن از آن نیست و این مقدسات مهمترین مولفه فرق مختلف به شمار می آیند.

سطح پایین سواد و تحصیلات، انزوا، انفعال و نبود تساهل باعث فقر در فکر و اندیشه شده است. این فرهنگ اسلامی-شرقی از چنین منابعی سیراب می شوند و مسلمین را از سطح فردی تا سطح بین الملل دچار افراط و تفریط کرده اند. اصولا تعادل در اندیشه، کردار و رفتار ویژگی انسان های فرهیخته و فرهنگ های غنی و روادار می باشد. در چنین شرایط آشفته ای امواج مدرنیته بصورت ناقص و غیر قابل فهمی دنیای درونی مسلمین را بیش از پیش دچار تشتت کرده است. بسیاری از سنت های بومی به الاجبار تضعیف گردیده اند و برخی از سنت های مدرنیته بصورتی ناقص و با مغالطه دریافت شده اند. اصولا قرائتی منطقی و شفاف از آنچه که از خارج با سرعت بر مسلمانان تحمیل می گردد وجود نداشته است و مسلمین یا شیفته یا مرعوب آن بوده اند.



مسلمین و امواج دنیای جدید

مسلمین با مشکلات فرهنگی گسترده هرگز مجال بازسازی خود را نداشته اند. عده ای از اندیشمندان مسلمان معتقدند که این مشکل ذاتی اسلام است یعنی هرگز نباید انتظار اسلام متسامح و دارای ظرفیت پیشرفت و توسعه را داشت. برخی دیگر مشکل را ذاتی اسلام نمی دانند بلکه دین محمد و قرآن را مبری از چنین مسائلی می دانند ومشکل را متوجه خود مسلمانان و یا غیر مسلمانان می دانند. ما نمی خواهیم در اینجا به این بحث مناقشه آمیز وارد شویم اما هر جوابی که این موضوع داشته باشد به هر حال هم اکنون وضعیت تاسف بار و آشفتگی درونی مورد قبول همگان است.



اسلام به مثابه هویت

ممکن است افراد مختلف برداشت های مختلفی از اسلام و مسلمانان داشته باشند. در اینجا به ابعاد هویتی اسلام اشاره داریم و مسلمین را کسانی می دانیم که در حوزه فرهنگی-هویتی اسلام ریشه دارند. بنابراین از جنبه ای که به اسلام به مانند منبع هویت ساز می نگریم، مسلمین را انسان هایی دارای مشترکات تاریخی و فرهنگی می دانیم که کم و بیش به سوی سرنوشتی مشابه حرکت می کنند و از هم متاثر می گردند. به خاطر چنین اشتراکاتی است که همکاری و همفکری و همدردی بین مسلمین را لازم و قابل توجیه می دانیم. همچنین از نظر نویسنده اسلام در کسوت مکتب، ایدئولوژی، اندیشه و طرز حکومت و مملکت داری می بایست به صورتی منطقی و منصفانه وارد رقابت با رقبا شود و در صورت عدم شایستگی در هر زمینه برتری دیگران را قبول نماید. بنابراین در این بحث برداشتی مکتب گونه از اسلام نخواهیم داشت.



اسلام سیاسی و بنیادگرایی اسلامی

بیداری و روشنگری در جهان غرب موجب انقلاب در اندیشه و توسعه پرشتاب اجتماعی و فرهنگی غربیان گردید. مسلمانان غرق در خرافات و دور باطل تعصبات دینی و مذهبی ناخواسته می بایست با قدرت متحول شده جدید روبرو می شدند. برخورد این دو حوزه تمدنی باعث تنش های بسیار خونبار و تاسف برانگیزی شد؛ ورود اندیشه های سکولار غربی آشفتگی شدیدی در جهان درونی مسلمین برپا کرد که تناقضات شدید و تحقیر حاصل از سلطه دنیای جدید باعث مشکلات روانی و عاطفی شدیدی گردید. در این فضا که زلزله تحول باعث اظطراب و سردرگمی شدیدی شده بود جریان های بنیادگرا و مرتجع به بازتعریف انسان مسلمان در ارتباط با گذشته ای شکوهمند که توسط غربیان در حال نابودی بود پرداختند. بازگشتی نوستالوژیک به سنت ها و گذشته ها اضطراب ناشی از دوگانگی درونی مسلمین را فرو می نشاند و به آنها ایمان به داشته های خود که گویی توسط دشمنان نابود شده اند را می بخشد. از اینرو بنیادگرایی در درون خود به جای مواجهه خردمندانه با مشکلات و عقب ماندگی ها، واپسگرایی را نهفته دارد. چون همه این جریان های بنیادگرا خود را مطلقا حق می پندارند از اینرو درگیری درونی بین مسلمانان بیش از پیش گسترده تر شد. این جریان ها برای جذب هواداران جدید به صورت گسترده ای سعی در بسط هویت خود و ایجاد مرز بین خودی و غیر خودی نمودند. از اینرو هویت های متعارض و خشونت طلب در بین فرق اسلامی گسترش یافت و بر اختلافات درونی جهان اسلام دامن زد. اهداف شخصی و فرقه ای و دخالت های خارجی باعث رویکرد جریان های بنیادگرا به تصرف قدرت سیاسی و حذف فیزیکی رقبا از صحنه قدرت گردید. وهابیت در جهان تسنن و خمینیزم در جهان تشیع درگیری خشونت باری جهت تصرف قدرت سیاسی و مقابه با قدرت های غیر اسلامی شروع کردند. همچنین ایندو جریان مرزهای هویتی بین همدیگر را نیز بصورت خصمانه ای مشخص نمودند. بنابراین همه جریان های بنیادگرا سعی نمودند هویت خنثی و دچار دور باطل اسلامی را در جهت اهداف سیاسی خود فعال نمایند و هویت های جدید را زیر عنوان بیداری اسلامی ایجاد و بازتعریف کنند.



حکومت های مستبد و دست نشانده

در اکثر کشورهای اسلامی خبری از دموکراسی نیست. اکثر حاکمان عرب دست نشانده قدرت های غربی اند؛ بنابراین با بحران مشروعیت در داخل کشورشان روبرو هستند. در بسیاری دیگر از کشورها همانند ایران حکومت های توتالیتر بر سر قدرت هستند و تنها چند کشور معدود همانند ترکیه، مالزی، آذربایجان و... دارای نظام نسبتا دموکراتیک می باشند. اکثر این حاکمان از همدیگر واهمه دارند بنابراین به مرور جبهه های متفاوتی را تشکیل می دهند. برای مثال ایران، سوریه، حزب الله لبنان و تا حدودی سودان در یک جبهه و عربستان، امارات، مصر و حکومت خود گردان فلسطین در جبهه دیگر قرار گرفته اند. در بحران فلسطین جبهه اول به سیاست مخاصمه-مقاومت و جبهه دوم مذاکره-صلح گرایش یافتند.



آنچه در غزه می گذرد

آنچه امروزه در فلسطین و غزه اتفاق می افتد، رویدادی جداگانه و مجزاء از جریانات جهان اسلام نیست. غزه قربانی جهالت، تعصب، بی ارداگی و پراکندگی جریان های فلسطینی-عربی و اسلامی و کینه های صهیونیستی-غربی است. اما آیا غزه اولین در این فرآیند است؟ نقش بازیگران منطقه ای و جهانی در بحران چگونه باید تحلیل گردد؟



خیانت کشورهای اسلامی: از قاراباغ تا غزه

غزه اولین خاک مسلمین نیست که اینگونه آینه تمام نمایه خیانت و بی ارادگی حکومت های اسلامی می شود. هم اکنون رژیم اسلامی ایران با داد و جنجال فراوان کشورهای عربی همچون مصر را به سکوت و همکاری با دشمن صهیونیستی محکوم می نماید، بر طرح سازش خاورمیانه خرده می گیرد، بازگشایی سفارت خانه اسرائیل در چندین کشور اسلامی را محکوم می نماید و حتی شرکت ملک عبدالله پادشاه عربستان و رئیس الازهر مصر در گفتگوی بین ادیان و دست دادن با شیمون پرز را نشانه خیانت و همدستی این کشورها با اسرائیل در کشتار فلسطینیان می داند. هرچند که در اکثر موارد سیاست های کشورهای عربی شایسته انتقاد و ناشی از وابستگی و استیصال حاکمان دیکتاتور این کشورهاست و خرده گیری از آن ممکن و بجا است؛ اما آیا ایران به خاطر دفاع از مردم فلسطین چنین به کشورهای عربی پرخاش می کند؟ کارنامه ایران در این میان چگونه است؟

در جواب این سوالات باید گفت که بدون شک ایران هرگز برای دفاع از مردم فلسطین و لبنان مواضع ضد صهیونیستی اتخاذ نمی کند. بلکه هدف ایران ایجاد جبهه ضد سازش در خاورمیانه و ایجاد پایگاه در میان گروههای سرخورده و بنیادگرای کشورهای اسلامی است. این اقدام ایران با لحاظ حکومت ایدئولوژیک و توتالیتر حاکم بر ایران و مرور سابقه تاریخی ایران در مواجهه با موارد دیگر اشغال و جنگ در کشورهای اسلامی قابل فهم خواهد بود. برای مثال در جنگ قاراباغ در بین سالهای 94-1990 که بین کشورمسلمان-شیعه آذربایجان و مسیحیان ارمنستان در مرزهای شمالی ایران اتفاق افتاد، ایران سیاستی بسیار زشت و خیانتکارانه ای پیش گرفت. کمک تسلیحاتی به جمهوری ارمنستان و خارج ساختن این کشور از محاصره در حین جنگ موجب اعتراض بسیاری از جریان های اسلامی در جهان اسلام شد. در حالی که هر روزه خبرهایی از لبنان و فلسطین منتشر می گردد صدا و سیمای ایران تاکنون حتی یک بار نیز نامی از منطقه اشغالی قاراباغ نیاورده است. خامنه ای که به دیدار ملک عبدالله و پرز اعتراض می نماید خود کوچاریان رئیس جمهور ارمنستان و از فرماندهان جنگ قاراباغ و کشتار هزاران زن و کودک شیعه آذربایجانی را چندین با به حضور می طلبد و قرارداد اقتصادی و امنیتی منعقد می کند. همین کشور اشغالگر توانسته است به بهانه المپیاد ورزشی ارامنه جهان هیات هایی از منطقه اشغالی قاراباغ را به ایران فرا خواند و در این میان داشتن سفارت ارمنستان در تهران امری بسیار پیش پا افتاده است. چندین سال پیش و در زمان ریاست جمهوری خاتمی در اوج درگیری چچن و روسیه در یک روز شنبه نزدیک به 1100 نفر از مردم چچن در عرض چند ساعت به قتل رسیدند و خرازی وزیر امور خارجه وقت ایران که ریاست کنفرانس اسلامی را نیز برعهده داشت با حضور در مسکو به صورت بی شرمانه ای با ابراز اینکه ایران تمامیت ارضی روسیه را به رسمیت می شناسد از این جنایت حمایت نمود. این اقدام خائنانه با نام سازمان کنفرانس اسلامی سندی دیگر از ترجیح منافع رژیم ایران بر اولویت های جهان اسلام است. مشخص است که با این سیاست های خائنانه که در تمام کشورهای اسلامی کم و بیش رایج است هیچ قاعده برای همکاری و اتحاد باقی نمانده است. هر کس در هر موقعیتی بر اساس منافع کوتاه مدت خود عمل می کند و هیچ کس به اصول و قوانین همکاری و قواعد بازی بین المللی پایبند نیست.

نکته قابل تامل دیگر تاکید مقامات و رسانه های ایران بر افشای ماهیت لابی صهیونیست و تاثیر آن بر ماکانیزم تصمیم سازی دولت واشینگتن و دول اروپایی است. اما آیا تاکنون کلمه ای در مورد لابی ارمنی و نقش آن در کشتار مسلمانان قاراباغ شنیده شده است؟ در حالی به قول رابرت هئیس دو لابی ارمنی و یهودی دوبال سیاست خارجی امریکا محسوب می شوند در جهت گیری سیاست خارجی امریکا نقشی تعیین کننده دارند.

این تنها کشورها نیستند که دچار چنین پراکندگی شده اند بلکه علمای و رهبران دینی و مذهبی نیز گرفتار این مصیبت هستند. علمای مدعی قم که از دیدار پرز با رئیس الازهر انتقاد کردند در برابر تبدیل مساجد قاراباغ به طویله گاو و گوسفند توسط ارامنه سکوت نمودند. در کل سیاست یک بام دو هوای جریان ها و حاکمان اسلامی بدون استثناء و فقط با درجات مختلف در مورد مسائل مسلمانان اعمال می گردد و در این میان سخن گفتن از اتحاد اسلامی و وحدت کلمه یا خیالبافی و یا عوام فریبی است.



غزه فرصتی برای جنگ روانی ایران

جمهوری اسلامی جنگ غزه و لبنان را بمانند نعمتی برای خود تلقی می نماید. کارشناسان جمهوری اسلامی جنگ در این دو منطقه را جنگ به نمایندگی از سوی ایران می شمارند و بازی در زمین غزه و لبنان را کم هزینه تر از بازی در زمین ایران می دانند. از سوی دیگر کشتار مردم بیگناه می تواند دستاویزی برای ایجاد نارضایتی در اردوگاه مخالفان یعنی کشورهای عرب مورد استفاده قرار گیرد. حتی تلویزیون ایران از این رویداد برای رفع اتهامات حقوق بشری بر علیه خود سود می جوید. در چند روز اخیر مئدیای وابسته به حکومت با نشان دادن صحنه های کشتار فلسطینیان سعی کرد حقوق بشر و ارزشهای دمکراتیک را توخالی و جانبدار معرفی نماید. در کل ایران تمام سعی خود را می کند تا از فرصت بدست آمده برای ایجاد شک و تردید در مورد اصول انسانی و بشری که هم اکنون در غزه زیر پا نهاده می شود و خود ایران نیز همواره آنها را زیر پا نهاده است، استفاده نماید. گو اینکه این ارزشهای انسانی و حقوق بشر هست که در غزه کودکان فلسطینی را به قتل می رساند. جمهوری اسلامی که ید طولانی در کشتار و ترور و شکنجه مردم خود دارد دیگران را از خشونت منع می کند یا به قولی رطب خورده منع رطب می کند.



مسلمانان و سرنوشتی مشترک

خواه ناخواه مسلمانان تاحدودی مبتلا به مشکلات مشترک و نیازمند راه حلی هماهنگ هستند. عدول از ارزش های اخلاقی، گرفتاری به تعصبات و جهالت، انفعال و فقر فکری باید در این کشورها رفع گردد. چون تنوع گسترده ای بین جریان ها و فرقه های مختلف وجود دارد می بایست اسلام بردبار و مذاکره گر و تساهل و تسامح به عنوان مبانی فرهنگی همکاری و پیشرفت تقویت گردد. همه باید به حقوق اساسی انسان ها و قواعد دموکراتیک پایبند باشند. مسلمانان باید جریان هایی را برای اصلاح حاکمیت های توتالیتر و مستبد خود آغاز نمایند. مدل تورکیه می تواند در این راه بررسی و آسیب شناسی گردد. تکنولوژی مدرن جهان امروز امکان ایجاد تحول و در دنیای درونی را می دهد. خشونت هرگز نمی تواند راه حل بحران ها باشد چراکه همه گروههای بنیادگرا به حد مرگباری توان ادامه خشونت را از خود نشان داده اند. اگر این مسائل ریشه ای حل نگردد انتظار از نهادهایی همانند سازمان کنفرانس اسلامی برای اقدامات تاثیرگذار و پایدار خوشبینانه خواهد بود. امیدواریم شوک غزه زمینه ای برای تامل در وضع نابسامان مسلمین گردد.

ايغدير-ين آذربايجان اوچون ستراتئژي اهميتي و ائرمنيستان و ايرانين تهلوکه حساب ائتديگي تورک فاکتورو - ائلنور ائلتورک

بای بک، آذربايجان | اِلگؤن, ۱۴-ي چيلله , ۱۱۰۰۸ اینجی ایل, چولا ۰۰:۴۱ [گ.ؤ] | یازی و قوشوق
. سون واختلار ايقديرده کوردلرين يئرلشديريلمه سي ايله باغلي تورکيه و آذربايجان مئدياسيندان اورک آجمايان معلوماتلار آليريق.بير نئچه گون بوندان اؤنجه هوللاندييادا فاليت گؤسترن آذربايجان تورک کولتور مرکزي نين باشقاني،سلن ايقديردن اولان آذربايجان تورکو ايلهان آشقين سون دؤورلر ايغديرده باش وئرن حاديثه لرله علاقه دار آذربايجان جمهوریسي نين پرئزيدئنتي جناب ايلهام ائلييئوا موراجيعت ائديب.بيانات شکيلينده اولان موراجيعتده ايلهان آشکين

سون واختلار ايقديرده کوردلرين يئرلشديريلمه سي ايله باغلي تورکيه و آذربايجان مئدياسيندان اورک آجمايان معلوماتلار آليريق.بير نئچه گون بوندان اؤنجه هوللاندييادا فاليت گؤسترن آذربايجان تورک کولتور مرکزي نين باشقاني،سلن ايقديردن اولان آذربايجان تورکو ايلهان آشقين سون دؤورلر ايغديرده باش وئرن حاديثه لرله علاقه دار آذربايجان جمهوریسي نين پرئزيدئنتي جناب ايلهام ائلييئوا موراجيعت ائديب.بيانات شکيلينده اولان موراجيعتده ايلهان آشکين يازير کي؛

“سون واختلار ايغدير اوزريندن چيرکين اويونلار اويناليلير و بو اويونلار آذربايجان تورکونون عليهينه ايشله يير.بياناتدا ايغدير-ين بله ديييه باشقاني نورددين آراسين فعاليتي جيدي شکيلده تنقيد ائديلير.ونون سهولري نتيجسينده ايغدير-ين دئموکرافيک دورومو کوردلرين خئيرينه دييشمکده دير و بو سهولر نتيجه ده آذربايجان اوچون ستراتئژي اهميت داشييان ايغدير-ين ايتيريلمه سي ايله نتيجلنه بيلر.بياناتدا ديگر هيجان دولو فيکيرلرده اؤز عکسيني تاپيب” بياناتي (www. [1] turkaznet.com سايتيندا اوخويا بيلرسينيز.)

مارچ آييندا گؤزله نيلن بله ديييه سئچيملري نين ياخينلاشماسي پروسئسلري داها دا سورعتلنديريب.بو مثله ايله باغلي تورکيه ستراتئژي آراشديرمالار مرکزي نين باشقاني اصلا آذربايجان تورکو اولان سينان اوغانلي ايغدير-ين ايجتيماعي-سياسي و دئموکرافيک وضعيتي ايله باغلي يازديغي مقاله سينده پروسئسلرين منظره سيني آيدين شکيلده گؤستريب و دئمک اولار کي، سينان بئي گله جکده باش وئره جک حاديثه لرين ستراتئژي کونتورلاريني گؤسترمکده دير.سينان بي يازير؛بای بک

”
تأسوفلر اولسون کي،سئجيملر ائتنيک ايستيقامته دوغرو گئتمکده دير.بيلينديگي کيمي ايغديردا ايکي ائتنيک قروپ ياشايير.وه اونلارين ايجريسينده ان گوجلو نوفوزا ماليک عصرلردير ايغديردا ياشايان آذربايجان تورکلريدير. سووئتلرين (شوروی) داغيلماسيندان سونرا ايغدير بير آندا اوچ اؤلکه ايله سرحده صاحيب اولدو و تورکيه نين ان ستراتئژي بير يئرينه جئوريلدي. دمير پرده لرين قالخماسيندان سونرا ناخچيوان (آذربايجان) ايله باشلانان مازوت بيزنئسينين بير سيرا سونرا پ.ک.ک نين و دار بير کسيمين نزارتينه کئچمه سي و دوغو بياضيت،اگري،وان،ديياربه کي ر کيمي يئرلردن ايغديرا يؤنه ليک کورد کؤچو باش وئردي و نتيجه ده اونلارين نوفوزونون آرتماسينا سبب اولدو و اؤنجه لر ايغدير-ين کنار محلله لرينده ياشايا بو کسيم ايغدير-ين بعضي سيياستچيلرين سهولري نتيجسينده گلنلر شهر مرکزلرينه يئرلشمه يه باشلاميشلار.

عصرلردير ايغدير دا صولح ايچينده ياشايان بير بيرلرينه قيز وئريب قيز آلان (بو بؤلگه ده چوک اهميتلي اولان) کيروه ليک ائدن ايغدير-ين يئرلي اهاليسي صولح شرايتينده ياشايارکن کناردان گلن کؤچ ايله بو ايکي کسيم آراسينا دا نيفاق توخوملاري سپيلمه يه باشلانيلدي. ” (presspost.az)

دسامر آييندا (۲ دسامبر ۲۰۰۸اینجي ايل)يغديردا يئرله اهالي ايله اونسيتده اولارکن اونلارا ايلک سواليم او اولوردو کي،يغديردا بله ديييه سئچيملرينده آذربايجان تورکلري نين قاليب گلمک شانسي نه قدردير. ايلک اؤنجه اونو دئييم کي، يئرلي اهالي نين سئچيملرله باغلي فيکيرلري پئسسيميزم نوتلاري ايله کؤکله نيب. من بونون گوناهيني آذربايجان اصيللي سيياستچيلرده گؤرورم منه وئريلن ان چوخ جاوابلار ايجريسينده اينسانلار بو سؤزلري دئييرديلر.ارتيق آذربايجان تورکلري سئجيملرده پارچالانيبلار.واهيد ناميزدله گئده بيلميه جکلر. کورد اصيللي ناميزدلرده بوندان ايستيفاده ائديب سئچکيلري قازاناجاقلار. اگر سئچيملري کورد اصيللي ناميزه دين قازانماسي بو نه ايله نتيجلنه بيلر.من بونون آشاغيدا گؤستريلن تسنيفاتلا پروقنوزلاشديرارديم؛

۱) ايغديره کناردان گتيريلن کؤچون سايي آرتاجاق

۲) پ.ک.ک جيدي شکيلده فعاللاشا بيلر. د.ت.پ نوفوزو آرتاجاق. اونسوزدا د.ت.پ-نين اورادا کيفاييت قدر ايشلر گؤرمه سي ايله باغلي مئديادا معلوماتلار گئدير.

۳) بو سئچيملرده کورد اصيللي ناميزه دين قلبه قازانماسي ايران و ائرمنيستان دؤولت ماراقلارينا تام شکيلده جاواب وئرير.

۴) گله جکده آذربايجاني تورکيه ايله بيرلشديرن قورو سرحدده پروبلئملر يارانا بيلر.

ايغدير تاريخن آذربايجان تورپاغي اولوب و اورادا ديگر توپلوملاردا ياشاسالاردا آما آذربايجان تورکلري اوستونلويه ماليک اولوبلار.بو گون ايغديرده آذربايجان تورکلري نين گوجلو مؤوقئلره صاحيب اولماسي،تورکيه اوچون نه قدر اؤنم داشيييرسا، بو فاکتور آذربايجان دؤولتي نين مؤوقئلريني گوجلنديرير و حتّی ميللي تهلوکه سيزليک نؤقطه نظريندن اؤلکه ميزين ماراقلارينا تام شکيلده جاواب وئرير.بای بک

چونکي بير شئيي نظردن قاچيرماق اولماز کي، ايغدير ائرمنيستان و ايرانلا سرحددير.يغديردا باش وئرن ايجتيماعي-سياسي و سوسيال دئموگرافيک پروسئسلري ائرمنيستان دؤولتي، ستراتئژي مرکزلري دياسپوراسي ديقتله ايزله مکده دير. چونکي ائرمني ايدئولوگيياسي “بؤيوک ائرمنيستان” ايدئياسي ايله کؤکله نيبسه اؤز آناياساسيندا بو ايدئيالار مادده و دوکتيرانا کيمي اؤز عکسيني تاپيبسا مثله يه جيدي ياناشماق لازيمدير. ارمنيستان دياسپوراسي آنادولو تورپاقلارينا صاحيب جيخماق اوچون کوللو ميقداردا ميليون دوللارلا پول خرجله مکده دير.مهز ائرمنيلر ناخچيوانا اونا گؤره ايديعاليديرلار کي، آذربايجاني تورکيه ايله بيرلشديرن قورو سرحدي باغلايا بيلسينلر. (بورادا بؤيوک اؤندر مصطفی کمال آتاتورکون روسيه ايله 1921 جي ايلده ايمضالاديغي قارس سازيشين ده تورکيه نين ناخچيوان اوزرينده ستاتوسجو اؤلکه کيمي قبول ائلتديرمسي آتاتورکون اوزاق گؤرنلييينده خبر وئرير)

سؤزسوز کي، بو هئچ واخت ائرمنيلرين تک باشينا اويناديغي اويون و اونلارين يئريديگي يئريش اولا بيلمز.بونون آرخاسيندا بؤيوک قوووه لر گيزله نير.بونو آنجاق بئله آدلانديرماق اولار کي،بو ائرمني اونيفورماسيني گئيينميش آنجاق هرکات پولتو (دويمه سي) باشقا گوجلرين الينده اولان روبوت تصوورو يارادير. محض ائرمني ستراتئقلري ناخجيوانا صاحيب اولمادان آنادولو تورپاقلارينا يييلنمگين مومکونسوزلوگونو درک ائديرلر.دونيانين موختليف يئرلرينده ناخچيوانا صاحيب چيخماق اوچون تشکيلاتلار ياراديرلار.

ايغديردا هر هانسي منفي معنادا دئييشيکليک و اونون راديوسو ناخچيوانا دا تاثير ائده جک،سونرا ايسه اونون بير اوجو آذربايجان و تورک دونياسينا ديه جکدير.

ايران ايسلام جمهوریسيدا ايغديرده باش وئرن پروسئسلري ديقتله ايزله مکده دير.بو گون ايغديردا آذربايجان تورکلري نين تشکيلاتلانماسي و گوجلنمه سي ايراني هئج جور قانع ائتمير. چونکي بو گون ايران آذربايجانلا و تورکيه ايله سرحدلرينه کوردلرين و باشقا غئيري تورکلرين کؤچورولمه سي سيياستيني حياتا کئچيرير اکس حالدا تورکلرين بير بيرلرينه ياخين اولماسيني اؤزو اوچون جيدي شکيلده تهلوکه حساب ائدير.

ايراندا ايغديردا آذربايجان تورکلري نين سئجيملرده قاليب گلمه سيندنسه کورد اصيللي ناميزه دين قلبه قازانماسي تام شکيلده قانع ائتمه سه ده آنجاق بونونلا کيفاييتلنه جکدير.بو گون ايران پ.ک.ک نين بير قولو اولان پ.ژ.ا.ک-لا پروبئملر ياشايير و ايران اوردوسو تئز تئز کانديل داغلاريني بومبالييير.

آما ايرانين اؤزونه ان بؤيوک تهلوکه حساب ائتديگي فاکتورلاردان بيريده گونئي آذربايجان عاميليدير.بو گون ايغديردا تورکلرين نوفوز صاحيبي اولماسي و اوموميتله آنادولو تورپاقلاريندا تورکلرين گوجلنمه سي ايراندا باش وئرن ميللي آزادليق هرکاتينا جيدي شکيلده تاثير ائدير.يران سيياستجيلري بونو گؤزل درک ائديرلر عوموميتله بؤلگه ده تورک زولاغي نين داغيديلماسي اوچون بؤيوک اويونلار گئتمکده دير.

ائلنور ائلتورک
دونيا آذربايجانليلاري کونقرئسي
گئنجلر تشکيلاتي نين سدري
۰۲/۰۱/۲۰۰۹

انتشار کتاب در مورد قتل عام اهالی ارومیه
توسط شبه نظامیان ارمنی و آشوری در سال ۱۹۱۸



http://urmiye.blogfa.com/post-250.aspx

اورمونیوز(۱۴ دی ۱٣٨۷): خاطرات غلام خان حشمت اورمیه ای به صورت کتابی با عنوان « مویه های شهرغریب » در اورمیه منتشر شد. این کتاب حاوی مستنداتی از فجایع «جیلولوق»* در اورمیه و حوادث بعد از آن که توسط اسماعیل سیمکو (رئیس ایل شکاک) انجام پذیرفت می باشد. غلام خان حشمت یکی از مالکین اورمیه و فرزند مالک منطقه «حصار قاپیچی » اورمیه بود که در سال ۱۳۳۳ درگذشته است. قسمتی از بازار اورمیه به نام او و با عنوان « غلام خان راستاسی» مشهور است.

قتل عام بسیاری از مردم اورمیه٬ سلماس و خوی که در سال ۱۹۱۸ و توسط دستجات مسلح ارمنی و آشوری صورت گرفت با نام جیلولوق (جئلولوق) مشهور است.**

کتاب ارزشمند و تاریخی مویه های شهرغریب مشتمل بر ۲۳۲ صفحه می باشد و با قیمت ۳۵۰۰ تومان در کتابفروشی ها به فروش می رسد. این کتاب توسط فیروز حشمت فرزند غلام خان و بعد از سالها حفظ و نگهداری برای چاپ به انتشارات «یاز » سپرده شده است. انتشارات یاز اورمیه توسط شاعر و نویسنده اورمیه ای بهرام اسدی اداره می شود و تا کنون دهها کتاب به زبانهای فارسی و ترکی در موضوعات شعر٬ داستان٬ رمان٬ تاریخ آذربایجان و ... منتشر کرده است. این انتشارات در سال ۱۳۸۵ نیز در مورد فاجعه جیلولوق رمان تاریخی « راز گل نسترن» نوشته حوریه رحیمی قولنجی را منتشر کرده بود.

* یکی ازکاربردهای پسوند «لوق» در زبان ترکی برای درست کردن کلماتی است که یک دوره زمانی را توصیف می کنند.

** در اوائل قرن بیستم میلادی دول اروپایی و روسیه به مسلح کردن برخی از گروههای آسوری(آشوری) و ارمنی و تحریک آنها علیه دولت عثمانی پرداختند. هزاران تن از این شبه نظامیان به سرکردگی «آندرانیک»٬ «مارشیمون» و «پترُس» از قلمرو عثمانی به شهرهای خوی٬ سلماس و اورمیه سرازیر شده و ماهها به قتل عام و غارت مردم این شهرها پرداختند. این غائله با کمک عسکرهای عثمانی به سرکردگی « خلیل پاشا » ختم شد.

ایسرائیلده، ائرمنیلرین یهودیلره قارشی تؤره‌تدیگی جینایتلره داییر کیتاب بوراخیلیب

İsraildə, ermənilərin yəhudilərə qarşı törətdiyi cinayətlərə dair kitab buraxılıb
Kitabın müəllifi Azərbaycan MEA üzvü Rövşən Mustafayevdir



International Analytics «R-Club»un təşəbbüsü ilə İsraildə yəhudi və ingilis dillərində Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İnsan haqları institutunun direktoru, professor Rövşən Mustafayevin «Ölüm marşı» adlı kitabı işıq üzü görüb. Day.Az xəbər verir ki, kitab ermənilərin yəhudilərə qarşı törətdiyi dinayətlər barədədir. Yeni işıq üzü görmüş kitabın təqdimatı İsrail Knessetində olacaq. Mərasimdə həm parlament üzvləri, həm də siyasi, ictimai və elm xadimləri iştirak edəcək. /ANS PRESS/

© 2008 Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən ANS-PRESS-ə istinad zəruridir.

حجت الاسلام حسني، امام جمعه اورمیه: سفیر وقت ایران در باکو مانع از کمک من در جنگ قره باغ شد


میللی شورا- 22 فروردین ماه: بیزیم سولدوز: غلامرضا حسنی امام جمعه ارومیه شب گذشته در مراسمی که به دعوت ستاد انتخاباتی علی زنجانی نامزد تورک راه یافته به دور دوم انتخابات در سولدوز برگزار شد ضمن یاد اوری جنایات کوردهای مهاجم در بهار ۱۳۵۸ در این منطقه از مردم خواست با حفظ اتحاد به این نامزد در برابر کاندیدای کورد رای دهند.

حسنی با بیان خاطراتی از دیدار خود با حیدر علی اف در زمان جنگ قره باغ گفت:در زمان جنگ قره باغ به دیدار حیدر علی اف رفته و پیشنهاد نمودم ۳۰ هزار تن گندم و کلیه وسایل مورد نیاز بیست هزار سرباز را تامین کنم اما سفیر (وقت) ایران با گزارشات غلطی که به تهران ارسال نمود پس از بازگشت به دفتر رهبری احضار شدم و اگر فیلم دیدار ها نبود چه میشد…به هر حال نگذاشتند. در این برنامه که درساعت ۲۳ شب گذشته در تالار سالار سولدوز برگزار شد یکی از همراهان حسنی بنام حجت الاسلام مولودی نیز به سخنرانی پرداخته و شعر تورکون دیلی تک سئوگیلی… را قرائت نمود.

تصرف سلماس در نوروز 1297 شمسي توسط جيلوها و قتل عام مردم

تصرف سلماس در نوروز 1297 شمسي توسط جيلوها و قتل عام مردمcılolular Salmas'da
اواخر فروردين 1297 ديلمان مركز ولايت سلماس به محاصره جيلوها درآمد و اردوي پطروس نيز از اورميه واردسلماس شد. نيروهاي جيلوها زياد گشته و جنگ شديدي رخ داد كه بيش از دو روز طول كشيد. بالاخره اردوي اسعد همايون شكست خورده و يك عراده توپ بزرگ به تصرف جيلوها درآمد . جيلوها از هرطرف راه امداد را بسته روبه سوي شهر نهادند. با توپ بزرگ كه تصرف كرده بودند به شهر شليك مي كردند و در هر دفعه عمارتي را خراب مي نمود و مدرسـه سعـيـديـه سلمـاس نيز در اين تهاجمــات نابــود شد. 12 رجـب ( 3 ارديبهشت ) ساعت به ساعت سپاه جيلو جرأت و جسارت بيشتري پيدا كرده و اهالي شهر را خوف و ترس بيشتر شده اهالي تصميم به گريختي از شهر گرفتند وي چون اطراف شهر مملو از سپاه جيلو ها بود راه گريز نيافته و منتظر تاريكي شب بودند ناچار در بروج مشغول دفاع بوده در محافظت شهر مي كوشيدند. طرف عصر كار محاربه به كلي سخت شده اهالي شهر در پشت دروازه صدقيان جمع شده منتظر تاريكي شب بودند. چندين هزار اطفال و زنان در نزديكي اين دروازه جمع و نالان و گريان بودند و پي در پي گلوله هاي توپ به شهر مي باريد. به قدر صدنفر از زنان در آن اجتماع اولاد خود را گم كردند. هركس واويلا گريان، مدهوش و حيران راه و فرار و نجات خود را مي جست و نيم ساعت ار غروب گذشته بود كه جيلوها با قهر و غلبه از دروازه اهرنجان داخل شهر شده اهالي را مقتول و خانه ها را مي سوزانيدند. قشون مدافع ديلمقان هم كه جنگ كنان از دروازه پيه جوك عقب مي نشستند بعضي هم از بروج خود را به زير انداخته مي گريختند. سپاه جيلوها از هر طرف فراريان را تير باران مي كردند . اطراف شهر از جنازه ها مملو بود. خندق ها از نعش پر گرديد. بسياري از زنان كودكان شير خواره خود را به جوي انداخته و مي گريختند. اختصاراً در آن شب تاريك از شهر ديلمقان و از صحرا و بيابان فرياد طفلان و زنان به نه گنبد آسمان مي رسيد. بعد از فرار فراريان دو سوم اهالي و پيرمردان در شهر ماندند و درهاي خانه هاي خود را بسته و منتظر مرگ نشستند. جيلوها هم يك شبانه روز به كشتار اهالي شهر مشغول بودند و در هر خانه بسته را شكسته صدنفر را در يكجا به خاك هلاك مي انداختند. اولاد را پيش چشم مادر و برادر را روبروي برادر مي كشتـند بعـضيـها را هــم پــس از كشتن اعـضايـش را مي بريدند و بعضي را هم در آتش مي سوزانيدند. در خانه اي يك جيلو يك زن را كه مشغول آب كشيدن از چاه بود را همراه با كودك شير خوارش به چاه انداخت. در روستاهاي سلماس و اورميه جيلو ها و ارمني ها ديوارها را سوراخ كرده و سر مردان و زنان آذربايجاني را از آن گذرانده و با طناب به گاو نر مي بستند و با يك حركت سرشان را جدا مي كردند. هنوز هم استخوانهايي از شهداي اين واقعه در روستاهاي سلماس ديده مي شود. جمع كثيري از اهالي سلماس به خيال اينكه حرمت مسجد را جيلوها حفظ مي كنند به مسجد پناه برده ، جيلوها به محض تصرف ديلمقان تمام پناهندگان مسجد را به دم مسلسل داده مسجد را مانند رود سيحون با خونشان به موج آوردند. این مسجد از آن پس قانلی مسجد نام گرفت. روز سوم (15 ارديبهشت) چهل هزار اسير مسلمان را از هر جا جمع نموده از ميان بازار گذرانيده به قريه هفتوان و قلعه سر برده و عريان در آنجا جاي دادند و بعد از يك هفته آنان را به بلاد غربت روانه كردند كه اكثر آنها از گرسنگي در راهها مرده و كساني كه به خوي و گونئي و تبريز مي رسيدند از شدت درد و رنج و گرسنگي هلاك مي شدند. راههاي خوي و تبريز به سلماس در هر فرسخ صدتن مرده افتاده بود سيميتقو نيز با اكراد در سر راه خوي هر كه را كه مي يافتند برهنه گردانيده و بعضاً مي كشتند. به خاطراتي از قتل عام اهالي سلماس توجه نماييد حاج غلامحسين يزداني مي نويسد:« يك شب عده اي سرباز البته غيررسمي وارد ديلمقان شدند كه حدود صدوپنجاه نفر بودند و حتي جيلوها اين مسأله را شنيدند از اين قضيه ناراحت شدند. دور تا دور شهر ديلمقان ديواري بود كه بدن ناميده مي شد بسيار محكم بود به بلندي 3 متر و به عرض 3 متر كه علاوه برآن در بالاي بندرها ديواركشي به ارتفاع يك متر بود كه براي دفاع و تيراندازي مناسب بود. روزها سربازها شروع به شليك دادن در بالاي ديوار شدند و اهالي هم داخل بندر ها كشيك مي دادند و گاهي صداي شليك به گوش مي رسيد. بندرها داراي دروازه هاي بزرگي بودند كه در چهارراه خروجي شهر كار گذاشته شده بودند. دروازه كهنه شهر ، اهرنجان، خوي، صدقيان ، هفتوان. جيلوها يك روز از اول صبح حمله را آغاز كردند . با شدت تمام جنگ شروع شد. نزديكيهاي غروب مدافعين بعضي دروازه ها شكست خوردند و علت شكست هم نبودن فرماندهي و رسمي نبودن قشون و فرسوده بودن اسلحه ها بود. بالاخره نتوانستند باآن حصارهاي محكم ديلمقان جلوي هجوم جيلوها را بگيرند و من افسوس مي خورم كه با وجود آن دروازه هاي محكم اگر صدنفر سرباز رسمي با يك فرماندهي لايـق بود هيچــوقت فجــايع بوجـود نمي آمد. نزديك غروب همان روز كه مردم نــالان و هراسـان، به اين طــرف و آن طــرف مي دويدند . پدربزرگ ما دست من ومحمد حسين را گرفته بطرف دروازه صدقيان رفتيم كه شايد از دروازه صدقيان فرار كنيم وقتي به دويست قدمي آنجا رسيديم چنان انبوهي مردم به همديگر فشارمي آوردند و در جلوي دروازه ها جمع شده بودند چون دروازه ها را بسته بودند و نمي گذاشتند مردم بيرون بروند بالاخره امكان بيرون رفتن نشد. پس از سه ساعت ايستادن در آنجا از فرار مأيوس شديم. چند نفر اشخاص معتبر كه حدوداً سي نفر بودنددر يكخانه دوطبقه دراطاق بزرگي جمع شده بودند و همه دعا و نماز مي خواندند. نزديكيهاي صبح تمام دروازه ها را جيلوها باز كردند. افراد جيلو وارد شده لوله تفنگ را بروي مردم مي گرفتند و مي گفتند پول،پول. و پس از لخت كردن آنها را مي كشتند. بيچاره كربلا حسن آقا به يكي از جيلوها گفت من اينجا پول ندارم شما مرا با اين بچه ها ببريد پيش مادر اينها و آنجا پول هست من به شما بدهم و آن قبول كرد و ما رابرد در راه چند نفر خواستند پدر بزرگ را بكشند كه آن جيلو نگذاشت. در كوچه ها جنازه ها روي هم انباشته شده بود در بعضي از جاها به ناچار از روي اجساد مي گذشتيم بالاخره با دشواري ما را به نزد مادر و مادربزرگم رسانيد. در همانجا پنجاه تومان پول كه در جيب من گذاشته بود درآورد . باو داد و چند دمي دور شده بود كه دوباره برگشت و پدرربزرگم را شهيد كرد. دسته دسته جيلوها وارد اطاقها مي شدند و گاهي بروي مردم شليك مي كردند چنانچه برادرم محمد حسين به پهلويش تير خورد كسي جرأت نفس كشيدن را نداشت. كشت و كشتار تا عصر آنروز ادامه داشت بعد شروع كردند به جمع آوري اسراء زن و بچه ها و بعضي پيرمردهاي فقير را دسته دسته به سوي هفتوان بردند. از آنجا دسته ما را به سوره بردند. در سوره زنان و دختران جوان صورتشان را با زغال سياه مي كردند تا از تجاوز جيلوها در امان باشند. بعداً ما را ازروستای سوره حركت دادند و اسيران را به قلعه سر بردند. از ميان ديلمقان مي گذشتيم دكاكين را آتش زده بودند و شهر درهم و برهم و كسي پيدا نبود و كاملاً مخروبه بود. خلاصه از آنجا به قلعه سر رسيديم. يك ساعت در اطاق استراحت كرديم. پس از يك ساعت تمام اسيران را حركت دادند. تمامي اسيران را در يالقيزآغاج استراحت دادند. تا آنجا چهار نفر از جيلوها سوار بر اسب در اطراف اسرار بودند . همانكه در يالقيز آغاج استراحت دادند خودشان برگشتند و اسرا را آزاد تا شب در آنجا ماندند. روز بعد بطرف خوي روانه شدند . بهار بود. همانكه از يالقيزآغاج كمي رد شده بوديم به كنار رود زولا رسيديم كه آبش طغيان كرده بود و گذشتن از آنجا خيلي مشكل بود يك عدد چوب بلند در عرض رودخانه در قسمت كم عرض رودخانه انداخته بودند كه گذاشتن از روي آن هم مشكل بود ولي بعضي ها كه قدرت داشتند از روي آن مي گذشتند عاكم كهنه شهري بنام مجيدآقا سيف الشريعه خواست از روي پل عبور كند توي رودخانه افتاد و آب برد. ولي كربلا بخشعلي و فيض اله ما را از آنجا عبور دادند و به آنطرف رودخانه رساندند . بقيه زنان به قسمت كم آب رودخانه رفتند و دست به دست هم دادند تا از آنجا عبور كردند. بعد از راهپيمايي زياد خسته و كوفته به سيد تاجين رسيديم نزديك غروب بود در يك خانه تاريك استراحت كرديم ولي نان پيدا نمي شد. مادرم در بغلش چند سكه اشرفي پنهان كرده بود كه يك عدد به فيض اله داد و او رفت و چهار نان آورد هركس يك تكه خورديم و در جاي خود خوابيديم و صبح آنروز به سوي خوي روانه شديم».

- 26 فوریه سال 1992م./7 اسفند1370ش.، فاجعه نسل کشی خوجالی در آذربایجان شمالی

در سال 1992م. در شبی که روز بیست و پنجم فوریه را به روز 26 فوریه منتهی میکرد، اشغالگران ارمنی تحت حمایت ارتش روسیه، اقدام به قتل عام جمع کثیری از اهالی بی دفاع شهر خوجالی اعم از کودک و زن و پیر و جوان کردند. در پی این فاجعه 613 نفر من جمله 63 کودک، 106 زن و 70 نفر سالخورده بطرز فجیعی به قتل رسیده و بصورت تکان دهنده ای مثله شدند. اما جنایتهای ارامنه متجاوز قره باغ که تحت حمایت مستقیم دولت ایروان صورت میگرفت مختص خوجالی نیست.

بعنوان مثال در سال 1988، وقوع زلزله در شهر اسپیتاک ارمنستان، پرده از یکی از مخوفترین و دردناکترین جنایتهای تاریخ برداشت. براساس اخباری که در نشریات وقت جمهوری چکسلاواکی منتشر شد گفته می شود که گروه امداد و نجات این کشور در اسپیتاک، با یکی از سوزناکترین و وحشتناکترین فجایع تاریخ معاصر روبرو شده است. مطابق اطلاعات این روزنامه ها، سگهای امدادگر که در میان ویرانه های شهر اسپیتاک به دنبال مدفونین احتمالی در زیر آوار می گشتند متوجه لوله بسیار قطور، مطول و دو سوی مسدودی در یکی از مناطق شهر می شوند. امدادگران پس از گشودن این لوله با منظره بسیار فجیعی روبرو می شوند. جنازه دهها کودک در حال متلاشی شدن در درون این لوله کشف میشود. آنها بزودی با خبر می شوند که این کودکان، فرزندان برخی از خانواده های اقلیت آذربایجانی مقیم اسپیتاک هستند که مدتها پیش پلیس از مفقود شدن آنها خبر داده است. بررسی جنایت مذکور منجر به افشاء شدن نقش تروریستهای ارمنی در ارتکاب این جنایت وحشتناک می گردد.

از سال 1988 تا سال 1994 ارامنه با پیشروی در اراضی ملی آذربایجان شمالی و اشغال شهرها و شهرکهای قره باغی و غیر قره باغی، دهها هزار انسان آذربایجانی را تنها به دلیل آذربایجانی، تورک و مسلمان بودن قتل عام کردند.

شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی ضمن ابراز احترام به پیشگاه شهدای ملت آذربایجان و ابراز تنفر از جنایتهای ضد بشری اشغالگران ارمنی، اعلام می دارد ملت آذربایجان جنوبی آماده هر گونه جانفشانی در جهت آزاد سازی اراضی اشغالی آذربایجان شمالی و بازگشت یک میلیون آواره جنگی به خانه خود می باشد.

همچنین شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی از همه ملتها و دولتهای جهان در خواست می کند تا ضمن شناسایی فاجعه 26 فوریه سال 1992 در خوجالی بعنوان نسل کشی، ملت آذربایجان را به موجب مصوبات سازمان ملل متحد، شورای امنیت و همکاری اروپا و نیز سازمان کنفرانس اسلامی، در آزاد سازی اراضی اشغالی یاری رساند و رژیم اشغالگر ارمنستان و نیز دولتهای مدافع این رژیم بخصوص ایران را در راستای تغییر سیاستهایشان، تحت فشار جدی قرار دهد.

- 22 فوریه سال 1918م./3 اسفند سال 1296ش.، فاجعه نسل کشی در شهرهای غرب آذربایجان جنوبی موسوم به "جیلولوق"

اسفند ماه هر سال یادآور یکی دیگر از دردناکترین مقاطع تاریخی ملت اذربایجان است.

نود سال پیش، از روز 22 فوریه سال 1918 به مدت سه روز، جیلوهای مسیحی گریخته از قلمروی امپراطوری عثمانی با همدستی ارامنه و مساعدت برخی از سربازان روس و فرانسوی مستقر در غرب آذربایجان، یکی از خونین ترین فجایع ابتدای قرن بیستم را در یکی از سردترین زمستانهای آذربایجان رقم زدند.

در این قتل عام سه روزه که با هدف ایجاد یک حکومت نصرانی در غرب آذربایجان جنوبی صورت می گرفت به موجب اسناد متقن موجود، قریب به ده هزار تن از سکنه بی دفاع آذربایجانی تنها به خاطر تورک و مسلمان بودن در معرض سلسله ای از کشتارهای عمیقا هولناک قرار گرفتند. در این نسل کشی هزاران زن و کودک مورد تجاوز و تقتیل قرار گرفتند و خانه ها وبازارهای مردم غارت و سوزانده شد. این نسل کشی تا ماهها ادامه یافت و به دنبال قتل بیش از صد هزار انسان، سرانجام به دنبال ورود ارتش نجات بخش عثمانی در تابستان سال بعد به اتمام رسید.

هنوز جراحتهای ملت آذربایجان از این نسل کشی التیام نیافته بود که با نسل کشی دهشتناکتر دیگری از جانب اکراد مسلح به سرکردگی یاغی معروف، اسماعیل آقا سیمیتقو روبرو شد. براساس اسناد موجود، میزان قساوت و شقاوت این یاغیان و تبهکاران به حدی بود که ملت آذربایجان، جنایتهای هولناک ارامنه و آسوریان را برای کوتاه مدتی فراموش کرد!

شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی ضمن تعظیم در برابر مقام صدها هزار شهید این دو فاجعه دلخراش بشری، ملت آذربایجان را دعوت به هشیاری در برابر تکرار محتمل این گونه حوادث بخصوص در منطقه غرب آذربایجان می نماید.

با توجه به اینکه به خاطر حاکمیت رژیمهای غیر مردمی و آنتی تورک 86 سال اخیر، ملت آذربایجان قادر به دفاع موثر تاریخی از حقوق ملی خود نگردیده و موفق به شناساندن این دو نسل کشی بسیار دلخراش به افکار عمومی جهان نشده است، لذا نسل امروز آذربایجان، به ویژه روشنفکران عرصه حرکت ملی آذربایجان، از مسئولیت بسیار سنگینی در دفاع از حریم تاریخی ملت آذربایجان برخوردار بوده موظف به تذکر و تحلیل این فجایع دلخراش برای جهانیان هستند.

قاراباغ و فاجعه خوجالی

واحید قاراباغلی


--------------------------------------------------------------------------------


آذربایجان بدلیل برخورداری اش از منابع زیرزمینی و روزمینی غنی و همچنین موقعیت ژپولتیک و استراتژیک اش همواره مورد توجه قدرتهای بیگانه و استعمارگر بوده است.ازاینرودر طول تاریخ به حوادث مختلف معروض مانده و یا حرکت های مختلف در آن روی داده است. در نتیجه این حوادث و اتفاقات آذربایجان ضربه های سنگین را متقبل شده و از سوی قدرتهای بیگانه مورد تجزیه قرار گرفته شده است. دولت و حکومت روسیه از جمله آن قدرتها می باشند. روسها به خوبی می دانستند که نهایتا" روزی مردم این سامان برای استقلال و آزادی وطن خود اقدام خواهند کرد به همین منظور در صدد چاره جویی و پیشگیری برآمدند از سوی دیگر روسیه برای دسترسی به آبهای آزاد و همچنین برای مقابله با امپراطوری تورک و مسلمان عثمانی درصدد آن برآمد که در منطقه قفقاز برای خود محافظ وستونهای را بیافریند تا منافع روسیه در این منطقه برای همیشه تضمین گردد. به همین منظور می بایست دولت مسیحی و طرفدار روسیه در منطقه قفقاز تاسیس می شد. ارامنه و کولی ها تنها ملتهای غیر مسلمان این منطقه بودند که از خود دولتی نداشتند در موقعیت اقلیت بوده و شرایط و جمعیت لازم برای دولت را دارا نبودند. تصمیم بر آن شد که تعداد زیادی از ارامنه ساکن روسیه,ایران,ترکیه,لبنان و سوریه و...به برنامه ریزی روسها به ایروان این شهر تاریخی آذربایجان و مناطق مجاور آن کوچ داده شوند تا ارامنه از لحاظ تعداد تقویت گردد. پس برای نیل به این اهداف در دوران حکومت های مختلف سعی در کم رنگ کردن نقش مسلمانان در قفقاز بر آمد. بدینسان در طول قرون اخیرا روسها بتدریج ارامنه ساکن در نقاط مختلف امپراطوری تزاری و همچنین دیگر کشورهای را برای سکونت در سرزمین قاراباغ به آنجا کوچ دادند تا نهایتا توانستند نسبت ترکیب جمعیتی را به نفع ارامنه تغییر دهند. در واقعیت ارامنه قاراباغ در طول تاریخ تا قرن نوزدهم اقلیت نا چیز قاراباغ را تشکیل می دادند. در نتیجه تداوم سیاسیت های روسیه تزاری ترکیب جمعیتی منطقه دستخوش تغییراتی قرار گرفت. در تغییر این ترکیب جمعیتی ارامنه در خاکهای مسلما نان ساکن شدند و در نتیجه وحمایت مادی و معنوی دولتهای بزرگ روس و انگلیس وبا اندیشه های ماکیاولی" ارمنستان بزرگ" دو حزب خینچاق و داشناک تشکیل شد. حزب های شکل گرفته بر اساس حمایتهای که از این دولتها می شدند فعالیتهای خود را با ترور و وحشت در داخل مرزهای عثمانی و قفقاز و خاکهای آذربایجان جنوبی آغاز کردند. روسیه تزاری بعد از اشغال دربند ,شهرهای شکی,گنجه و دیگر شهرهای آذربایجان را اشغال نمود. جواد خان خان گنجه در مقابل روسها مقاومت جانانه ای از خود نشان داد ولی نهایتا توسط روسها به شهادت رسید و گنجه در ژانویه سال 1804 به اشغال در آمده و روسها در سال 1805 پس از اشغال قره باغ ابراهیم خان خان قره باغ را مجبور به امضای سندی کردند که بر اساس آن وی ظاهرا" داوطلبانه الحاق قره باغ به خاک روسیه را می پذیرد که در واقع اینگونه نبود و وی برای امضای سند تحت فشار قرار گرفته بود که نتیجه آن منجر به آغاز جنگ معروف ده ساله ایران و روسیه گردید که با امضای عهد نامه های گلستان در سال 1813 و ترکمنچای 1828 بین دو کشور و الحاق اراضی شمالی رود ارس (آراز) به قلمرو امپراتوری روسیه خاتمه می یابد. تا زمان عقدعهد نامه های ترکمن چای و گلستان بیشتر اهالی قاراباغ را تورکهای آذربایجانی تشکیل می دادند. بر اساس آماری که روسها به سال 1832 داده اند 68./. درصد آذربایجانی و 32./. درصد ارامنه و دیگر ملتها نفوس قاراباغ را تشکیل می دادند. بعد از جدا شدن قفقاز از ایران روسها سعی کردند تا با سرعت بیشتری نسبت جمعیتی قفقاز را بر ضد مسلمانان تغییر دهند. و همچنین در جنگهای بین ایران وروسیه ارامنه ایران و ترکیه بدلیل کمک های که به روسها کرده بودند روسها در عهد نامه ترکمن چای و مفاد بندهای 14 و15 معاهده کوچ ارامنه ایران را قید کردند. از آن زمان ارامنه از جاهای مختلف ایران کوچانده و در قاراباغ کوهستانی ساک شدند. که بر اساس آن ماده 35 هزار ارامنه از سلماس و اورمیه به ولایت قاراباغ کوچ کردند. ارامنه هم که از دیرباز در اندیشه های ماکیاولی خود به دنبال "ارمنستان بزرگ" بودند مسائل ژئوپلتیک را ارائه دادند و براساس این اندیشه خولیالی خود به پاکسازی به اصطلاح " ارمنستان بزرگ" از عناصر تورک ومسلمان پرداختند و فجایع وحشتناک و ننگین و شرم آور و غیر انسانی خوجالی,خان کندی,عسکران و...بوجود آوردند. در جهت تحقق بخشیدن به اهداف شوم "ارمنستان بزرگ" بود که در سال 1914 م ارامنه عثمانی و دیگر ممالک اسلامی وارد بازیهای ضد اسلامی و تورک ستیز می شدند و وارد اتحادیه سیاسی و نظامی امپریالیستهای روسیه, انگلیس و فرانسه شدند. هر از گاهی به اقدامات تحریک آمیز بر علیه عثمانی دست زده و روستاهای عثمانی را مورد یورش و غارت و چپاول خود قرار می دادند . هشدارهای متعدد عثمانی و تدابیر مختلف و بخردانه دولت عثمانی موثر واقع نشد تا اینکه عثمانی ناگزیر به اعزام نیرو شد که منجر به شکست و فرار ارامنه به سوی قفقاز و ایران گردید. یک گروه 25 هزار نفری در سال1294 (شهریور ماه) به شهر سلماس و یک گروه 45 هزار نفری به ارومیه و گروههای دیگر به شهر های خوی/ سولدوز/مهاباد (سویوق بولاق) و قوشا چای (میاندواب) که در اشغال نیروهای متجاوز روسی بود وارد شدند. اهالی نجیب و مهماندوست آذربایجان علیرغم شرایط غیر قابل تحمل جنگ و قحطی و بدون توجه به دشمن ستیزی ارامنه و آسوریها را با برادران تورک خود در عثمانی صرفا به سبب احساسات مهماندوستی آنان را با آغوش گرم پذیرا شدند. اما آنان بدون توجه به آن همه محبت اعمال زشت خویش مانند دزدی/تجاوز به زنان / کشتار و قتل ادامه دادند. آنان با کشتار مسلمانان تورک در شهرهای ارومیه و سلماس عملا" استیلای خود را به آذربایجان تکمیل و شروع به پاکسازی منطقه از نژاد تورک نمودند و مسلمانان و تورکها را دشمن اول خود قلمداد کردند. از سال 1828 تا اوایل قرن بیستم زد و خوردها و مناقشات محلی بین ارمنی ها و مسلمانان ادامه داشت و در جریان این در گیری ها از طرف روسها به ارمنی ها سلاح,اسب و دیگر تجهیزات داده بودند که اگر زمین مسلمانان را اشغال کنید مالکیت ان را بدست می آورید .وارامنه در چنین شرایطی با پشت گرمی به حمایت روسها به اشغال روستاهای آذربایجان سرعت بخشیدند و با فشار روسیه و انگلستان مناطق ااطراف ایروان به ارمنستان ملحق شد و مساحت اراضی این دولت به 9000 کیلومتر مربع می رسید به نحوی که در تمام این اراضی بیش از 350 ارمنی نمی زیست! در حالی که جمعیت آذربایجان بیش از 5/1 میلیون نفر بود. همچنین در سال 1920 منطقه گویچه و زنگنه به زور نیزه به فرمان استالین از خاک آذربایجان جدا شده و به ارمنیها داده شد که در نتیجه بین منطقه نخجوان و خاک اصلی آذربایجان فاصله افتاد و نهایتا" طرح ادعای بی اساس اراضی علیه آذربایجان و فعالیتهای جدائی طلبانه ارامنه از سال 1988 که ارمنستان و آذربایجان هر دو در ترکیب حکومت شوروی قرار داشتند مجددا" شدت گرفت و ارامنه ادعای مالکیت قره باغ را مطرح کردند وخواستار الحاق آن با ارمنی ها شدند و بار دیگر بر فتنه قره باغ کوهستانی که بر هیچ پایه و اساس تاریخی ,سیاسی و قومی استوار نیست دامن زده شد. طی سالهای 1988 تا 1989 ارامنه با حمایت و پشتیبانی ارتش شوروی با پیاده کردن عملیات از پیش طراحی پاکسازی قومی و بیش از 250 هزارنفر آذربایجانی که دراراضی قومی و قبیله ای خود می زیستند تا آخرین نفر از سرزمین خویش اخراج شدند و صدها نفر از ساکنین غیر نظامی وحشیانه به قتل رسیدند. عاقبت جدایی طلبی ارامنه که در سال 1988 با شدت بیشتری در قره باغ کوهستانی دنبال گشت به جنگ تحمیلی ارمنستان و آذربایجان تبدیل شد و در نتیجه سیاست تجاوز کارانه ارمنی که به اصول و قوانین بین المللی اعتنایی نشان نمی دهند. 20./. از خاک آذربایجان منجمله هفت شهرستان که در تقسیمات کشوری جز قره باغ محسوب نمی شود از سوی نیروهای مسلح ارمنستان که از نظر سلاح و سایر تجهیزات توسط روسها حمایت می شد اشغال شده و بیش از یک میلیون مسلمان از موطن و آبا اجداد خود وحشیانه اخراج شدند و دهها هزار انسان به قتل رسیده معلول شده یا به اسارت برده شدند.صدها منطقه مسکونی ,هزاران واحد ابنیه فرهنگی ,آثار تاریخی, مساجد ,عبادتگاهها ,قبرستانها و... را به منظور از بین بردن آثار مسلمانان با خاک یکسان کردند و به تغییر اسامی مناطق دست زدند. فاجعه خوجالی در نتیجه وحشیگریهای ارامنه فاجعه نسل کشی خوجالی که در قره باغ کوهستانی رخ داد در ردیف وحشتناک ترین فجایع جهان جای گرفت. در بامداد 26 فوریه سال 1992 (دوم اسفند) باز با مشارکت مستقیم لشکر 336 شوروی سابق که در آن برهه در شهر خان کندی قره باغ کوهستانی مستقر بودند به شهر خوجالی که حدود 7 هزار نفرآذربایجانی در آن سکونت داشتند حمله کردند قلدرهای سرکش ارمنی با کمک هواداران خارجی خود در همین شب شهر خوجالی را با خاک یکسان کردند. با پشتیبانی بخش وسیعی از وسایط سنگین نظامی متعلق به لشکر 336 شهر کاملا" نابود شده و به آتش کشیده شد اهالی غیر نظامی و غیر مسلح هدف قتل عام وحشیانه واقع شدند . کودکان زنان افراد سالمند و بیمار با سفاکی غیر قابل تصوری به قتل رسیدند . ارمنی ها در آخرین سالهای قرن بیستم جنایت تاریخی دیگری – فاجعه نسل کشی خوجالی را پدید آوردند در این قتل عام و نسل کشی 613 نفر از اهالی بی دفاع شهر خوجالی کشته شدند که از این تعداد 106 نفر زن , 83 نفر کودک و خردسال و 70 نفر پیر و کهنسال بودند . در نتیجه این فاجعه بیش از هزار نفر از اهالی غیر نظامی با اثابت گلوله مستقیم با درجات مختلف بدنی معلول شدند که 76 نفر از معلولین را پسران و دختران نا بالغ تشکیل می دهند در این فاجعه 1275 نفر به اسارت درآمدند و 150 نفر هم مفقود شدند.اعضای 8 خانوار به طور کامل قتل عام شده که 25 کودک پدر و مادر و 130 کودک هم یکی از والدین خود را از دست داده اند آنان که فقط جرمشان مسلمان و تورک بودنشان بود در آن روز زنده زنده در آتش سوزانده شده و سرهایشان بریده شده پوست بدنشان کنده و چشمان کودکان از حدقه بیرون آورده شده شکم زنان حامله با نیزه پاره پاره شده بود.اعمال ارامنه و هواداران خارجی شان در ارتکاب به فجایع قره باغ و خوجالی ضمن آنکه نمونه آشکار از نقض وقیحانه حقوق بشر و بی اعتنایی بی شرمانه به قوانین حقوق بین المللی بشمار می آید که با کنوانسیون ژنو, منشور جهانی حقوق بشر, معاهدات مختلف بین المللی در باره حقوق مدنی ,سیاسی, اجتماعی و فرهنگی ,منشور جهانی کودکان, منشور جهانی در باره حفاظت از زنان و کودکان هنگام وضعیت فوق العاده و مناقشات دیگر حقوق بین المللی ضدیت آشکار دارد. برای تصور ابعاد این فاجعه انسانی و مظلومیت مسلمانان آذربایجانی کافی است مقایسه ای بین تعداد آورگان کل جهان با آورگان آذربایجانی داشته باشیم : از 6 میلیارد جمعیت کره زمین 25 میلیون آواره هستند در حالی که از 8 میلیون جمعیت آذربایجان 1 میلیون آواره می باشند جای بسی تعجب است که تاکنون دولتهای متمدن جهان رویکرد صحیحی نسبت به فاجعه خوجالی اتخاذ نکرده و آن را به عنوان نسل کشی به رسمیت نشناخته اند در حالیکه بعضی از دولتها با باور به هذیانات تحریفکارانه و غیر مستدل ارمنیان در باره نسل کشی علیه امت "مظلوم ارمنی"!! توسط تورکها در اوایل قرن بیستم مصوباتی را در این خصوص به تصویب رسانده اند ولی نسبت به فاجعه نسل کشی خوجالی که نتیجه مستقیم وحشیگریهای ارمنیان در پایان قرن بیستم این بره زمانی که دنیای متمدن سعی در حفظ برتری حقوق بشر دارد هیچگونه عکس العملی نشان داده نشده است امروز در شرایطی که تمام جهان علیه تروریسم به مبارزه برخاسته است تروریسم ارمنی باید از سوی جامعه جامعه جهانی افشا شده و پاسخ شایسته خود را بیابد فاجعه ای که در تاریخ 26 فوریه سال 1992 توسط ارمنیان در شهرخوجالی پدید آمد تنها یک عمل تروریستی عادی نیست بلکه جنایتی است بی سابقه علیه تمام بشریت.

از یاد نبریم :

خان کندی – 26 دکابر 1991/ خوجالی 26 فوریه 1992/ شوشا8 می 1992/لاچین 17 می 1992/ خوجاوند 12 اکتبر 1992/ کلبجر 2 آوریل 1993 / آغ دره 7 ایول 1993/ آغ دام 23 ایول 1993 / جبراییل 23 آگوست 1993/ قبادلی 31 آگوست 1993/ زنگیلان 29 اکتبر 1993 و...که منجر به آواره شدن یک میلیون مسلمان آذربایجانی و به اشغال در آمدن 20./. از خاک مسلمانان آذربایجانی شدند.

منابع :

۱- قتل عام مسلمانان در دو سوی ارس – صمد سرداری نیا – تبریز – انتشارات اختر 13۸۳

۲- سالهای خونین – محمد سعید اردوبادی – انتشارات اختر -تبریز1380
3- ویژه نامه " آذربایجان و یک قرن جنایات ارامنه" – نشریه دانشجویی اویرنجی باخیشی – دانشگاه صنعتی امیر کبیر – کاری از آبتام 1383
4- هفته نامه نوید آذربایجان شماره های 142 سال سوم – 336 سال ششم
5- نشریه دانشجویی اردم – شماره 6 – سال دوم – خرداد 1382 – دانشگاه

تهران

۶- هفته نامه آوای اردبیل – چهارشنبه 13 اسفند 1382 – شماره 226 سال هشتم

۷- هفته نامه آراز – 15 اسفند 1381 – شماره۴

۸- هفته نامه چشمه اردبیل – چهارشنبه 9 اسفند 1381-شماره 115

9نشریه دانشجویی اویرنجی – دانشگاه امیر کبیر – اردیبهشت 80 – سال دوم – شماره 5

10- هفته نامه شمس تبریز – سال پنجم – شماره 131 – چهارشنبه 11 اردیبهشت 1381

www.vahidqarabagli.blogfa.com

فاجعه خوجالي نسل كشي قرن بيستم

ارامنه‌اي كه در سال 1978 به مناسبت يكصدوپنجاهمين سالگرد مهاجرت خود از ايران به آذربايجان، در قره‌باغ كوهستاني بناي يادبود برافراشتند، طي دو قرن اخير با هدف تحقق آرمان خيالي «ارمنستان بزرگ» در اراضي تاريخي آذربايجان، با كمك هواداران خارجي خود سياست مستمر اشغالگري عليه آذربايجان را تعقيب كرده و هر از چند گاهي براي نيل به اين هدف مكارانه، از ارتكاب جنايات بشري چون ترور، كشتار جمعي، اخراج و نسل كشي نيز ابايي نداشته‌اند.

اسناد متعدد تاريخي ثابت مي‌كند كه ميليونها نفر آذربايجاني كه در سال‌هاي 1905 تا 1907، 1918 تا 1920 و 1948 تا 1953 در اراضي تاريخي – قومي خود در قفقاز بارها هدف سياست پاك‌سازي قومي و نسل كشي واقع شدند، به صورت دسته جمعي به قتل رسيده و از سرزمين‌هاي آبا و اجدادي خود اخراج شده‌اند. نهايتا، طرح ادعاهاي بي اساس ارضي عليه آذربايجان و فعاليت‌هاي جدايي طلبانه ارامنه از سال 1988 به بهعد مجددا شدت گرفته، به فتنه قره باغ كوهستاني كه بر هيچ پايه و اساس تاريخي، سياسي و قومي استوار نيست، دامن زده شد. طي سال‌هاي 1988 تا 1989 بيش از 250 هزار نفر آذربايجاني كه در اراضي قومي – تاريخي خود مي‌زيستند، تا آخرين نفر از ارمنستان اخراج شده و صدها نفر از ساكنين غيرنظامي، وحشيانه به قتل رسيدند.

جدايي طلبي ارمني كه در سال 1988 در قره باغ كوهستاني، اين قلمرو تاريخي آذربايجان آغاز گشت، به جنگ تحميلي ارمنستان عليه آذربايجان تبديل شد. در نتيجه سياست تجاوزكارانه ارمنستان كه به قوانين بين‌المللي و اصول و موازين حقوق بين‌المللي اعتنايي نشان نمي‌دهد، بيست درصد از خاك آذربايجان، از جمله هفت شهرستان كه در تقسيمات كشوري جزء قره باغ كوهستاني محسوب نمي‌شود، از سوي نيروهاي مسلح ارمنستان اشغال شده، بيش از يك ميليون نفر آذربايجاني از موطن آباء و اجدادي خود وحشيانه اخراج شده، دهها هزار انسان به قتل رسيده، معلول شده و يا به اسارت برده شدند. صدها منطقه مسكوني، هزاران واحد از ابنيه فرهنگي – اجتماعي، مؤسسات آموزشي و بهداشتي، آثار تاريخي و فرهنگي، مساجد و عبادت گاهها، قبرستان‌ها و …. با خاك يكسان شده و هدف ونداليسم بي سابقه ارمني واقع شدند.

در نتيجه وحشي گري ارامنه، فاجعه نسل كشي خوجالي كه در شهر خوجالي قره باغ كوهستاني رخ داد نيز در رديف وحشتناك‌ترين فجايع جهان جاي گرفت.

دسته‌هاي مسلح ارمني در بامداد 26 فوريه سال 1922 با مشاركت مستقيم لشكر 366 شوروي سابق كه در آن برهه در شهر خان كندي (استپان كرت) قره باغ كوهستاني مستقر بود، به شهر خوجالي كه حدود هفت هزار نفر آذربايجاني در آن سكونت داشتند، حمله كردند. قلدرهاي سركش ارمني با كمك هواداران مزدور خارجي خود، در همين شب با پشتيباني بخش وسيعي از وسايط سنگين نظامي متعلق به لشكر 366، شهر كاملا نابود شده و به آتش كشيده شد. اهالي غيرنظامي و غيرمسلح هدف قتل عام وحشيانه واقع شدند، كودكان، زنان، افراد سالمند و بيمار با سفاكي غيرقابل تصوري به قتل رسيدند. ارمني‌ها در آخرين سالهاي قرن بيستم، جنايت تاريخي ديگري – نسل كشي خوجالي – را پديد آوردند.

در نتيجه نسل كشي خوجالي 613 نفر كشته شده و 1275 نفر از اهالي به اسارت برده شدند. از سرنوشت 150 نفر از اين اسرا، هنوز نيز اطلاعي در دست نيست. در نتيجه اين فاجعه بيش از 1000 نفر از اهالي غيرنظامي با اصابت گلوله مستقيم، با درجات مختلف بدني معلول شدند. 106 نفر از كشته شدگان، زنان، 83 نفر كودك خردسال و 70 نفر پير كهنسال بودند. 76 نفر از معلولين را پسران و دختران نابالغ تشكيل مي‌دهند.

در نتيجه اين جنايت نظامي – سياسي ، 6 خانواده كاملا نابود شده، 25 كودك هر دو والدين، 130 كودك نيز يكي از والدين خود را از دست دادند. 56 نفر از كشته شدگان با درنده خويي و بي رحمي وحشيانه‌اي به قتل رسيدند. آنان زنده زنده در آتش سوزانده شده، سرهايشان بريده شده، پوست بدنشان كنده، چشمان كودكان خردسال از حدقه بيرون آورده شده و شكم زنان حامله با سرنيزه پاره پاره شده بود.

اعمال ارامنه و هواداران خارجي‌شان در ارتكاب فاجعه خوجالي، ضمن آنكه نمونه‌اي آشكار از نقض وقيحانه حقوق بشر و بي‌اعتنايي بي‌شرمانه به قوانين حقوق بين‌المللي به شمار مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آيد، با كنوانسيون ژنو، منشور جهاني حقوق بشر، معاهدات مختلف بين‌المللي درباره حقوق مدني، سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي، منشور جهاني حقوق كودكان، منشور جهاني درباره حفاظت از زنان و كودكان در هنگام وضعيت فوق‌العاده و مناقشات و ديگر قوانين حقوقي بين‌المللي ضديت آشكار دارد.

جاي بسي تأسف است كه تاكنون دولت‌هاي متمدن جهان رويكرد صحيحي نسبت به اين فاجعه اتخاذ نكرده و آن را به عنوان نسل كشي به رسميت نشناخته‌اند. در حاليكه بعضي از دولت‌ها با باور به هذيانات تحريف‌كارانه و غير مستدل ازمنيان درباره «نسل كشي» عليه ملت «مظلوم» (!!!) ارمني توسط ترك‌ها در اوايل قرن بيستم، مصوباتي را در اين خصوص به تصويب رسانده‌اند، نسبت به فاجعه نسل كشي خوجالي كه نتيجه مستقيم وحشي‌گريهاي ارمنيان در پايان قرن بيستم – اين برهه زماني كه دنياي متمدن سعي در حفظ برتري حقوق بشر دارد – هيچگونه عكس‌العملي نشان داده نشده است.

امروز در شرايطي كه تمام جهان عليه تروريسم به مبارزه برخاسته است، تروريست ارمني نيز مي‌بايد از سوي جامعه جهاني افشا شده و پاسخ شايسته خود را بيابد. فاجعه‌اي كه در تاريخ بيست و ششم فوريه سال 1992 توسط ارمنيان در خوجالي پديد آمد، تنها يك عمل تروريستي عادي نيست، بلكه جنايتي است بي‌سابقه عليه تمام بشريت.

محدودیت اهل سنت و آزادی ارامنه در ایران

در حالیکه اهل سنت در ایران با محدودیتهای مختلفی روبرو هستند و از جمله در تهران با جمعیتی بالغ بر یک میلیون نفر از داشتن یک مسجد برای اقامه نماز محروم هستند سایت بازتاب گزارش جالبی از آزادی ارامنه در ایران را منتشر کرده است.

در حالیکه اهل سنت در ایران با محدودیتهای مختلفی روبرو هستند و از جمله در تهران با جمعیتی بالغ بر یک میلیون نفر از داشتن یک مسجد برای اقامه نماز محروم هستند سایت بازتاب گزارش جالبی از آزادی ارامنه در ایران را منتشر کرده است.
به امید آنکه همه اقوام و مذاهب در ایران از آزادیهای برابر برخوردار باشند این گزارش را بخوانید:
میان موج بدگویی‌های رسانه‌های غربی درباره نبود آزادی و حقوق بشر در ایران، کوه‌های چالدران ایران، به محل تجمع ارامنه از تمام جهان تبدیل شده است.
به گزارش سرویس بین‌الملل «بازتاب»، خبرگزاری فرانسه این مراسم را تشریح کرده و می‌نویسد: چادرهای هزاران نفر از زایران در کنار کوه به چشم می‌خورد؛ هوا سرشار از عطر بخور است و صدای زنگ کلیسا، دره را پر کرده است.
این مراسم ویژه زایران میسحی ارمنی است که مراسم یادبود عید مأموریت قدیس «تادئوس» در قرن نخست را در قلب کوهستان‌های شمال غرب جمهوری اسلامی ایران برگزار می‌کنند.
در نیم قرن اخیر، هزاران نفر از زایران ارمنی، از ایران و کشورهای دیگر به قره کلیسا (کلیسای سیاه) می‌آیند تا سه روز با همراهان ارمنی خود، به عبادت و اعتکاف بپردازند. البته این نکته زمانی قابل توجه‌تر می‌شود که بدانیم این سنت در کشوری پیاده می‌شود که یکی از سردمداران اجرای قوانین اسلامی در جهان است و جالبتر از آن، این که ایران، موطن صدها هزار ارمنی و مجموعه‌ای از کلیساهای مهم از نظر تاریخی است.
«هائیک نوروزیان»، فروشنده صنایع و هنرهای دستی در ایران، می‌گوید: «اینجا مکانی برای جمع‌آوری مردم دور هم است تا یکپارچگی میان آنان در داخل و خارج ایران پدید آید؛ این مهمترین تاریخ تقویم آنهاست.»
امسال در این مراسم، بیش از چهار هزار نفر، بیشتر از ایران و کشور همسایه آنها ارمنستان و شمار بسیاری از ارمنیان ساکن کشورهای عرب، به ویژه سوریه و لبنان شرکت داشتند.این مراسم در کلیسایی بود که مهمترین بنای مسیحیت در ایران است و قدمت آن به دهه‌های نخست ایجاد این باور بازمی‌گردد.
«آنی» 32 ساله و مهندس کامپیوتر می‌گوید: «مهمترین نکته این است که ما این حق را در کشوری مسلمان داریم. در ترکیه، برخی کلیساهای ارامنه را خراب کرده‌اند، اما دولت جمهوری اسلامی به این ارزش‌ها احترام گذاشته و به آن ارج می‌نهد.»
باید گفت که این کلیسا در کنار قبر تادئوس و پس از کشته شدن وی به دست یک پادشاه غیر مسیحی، در 25 کیلومتری مرز ترکیه ساخته شده که حدود 1500 سال است که از جنگ‌ها و زلزله‌‌های حاکم بر این منطقه، جان سالم به در برده است.
ورودی قره کلیسا، با عکس بزرگان ارامنه و در کنار آن، عکس رهبران ایران؛ آیت‌الله خمینی (ره)، آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران و محمود احمدی‌نژاد پوشیده شده است.
همچنین مقامات ایرانی، آزادی‌های بسیاری در برگزاری مراسم مذهبی، به ارمنی‌ها و رعایت قوانین پوشش اسلامی داده‌اند و زنان می‌توانند بدون حجاب در این منطقه حضور یابند، البته آنان در کلیسا با حجاب وارد می‌شوند.
«گئورک وارطان»، از نمایندگان ارمنی‌ها در مجلس ایران، می‌گوید: «ما در اینجا برای انجام عبادات، آنگونه که می‌خواهیم آزادیم. سازمان‌های دولتی واقعا کمک کرده‌اند تا احساس کنیم آزادیم.»
مسلمانان نمی‌توانند بدون اجازه و دلیل موجه در این مراسم شرکت کنند و برای همین برخی از کارکنان ارمنی، در تنها جاده منتهی به محل، همه چیز را کنترل می‌کنند. در پایان جاده، بازدیدکنندگان وارد دنیای مسیحی متفاوتی می‌شوند.
مهندس وارطان می‌گوید: «تعداد زیادی از نقاط گوناگون جهان به اینجا می‌آیند و ما پذیرای همه آنان هستیم. مقامات نیز اجازه جدا کردن مردم را می‌دهند تا ما راحت باشیم.»
ایران همیشه تأکید کرده است که به مسیحیان، یهودیان و زرتشتی‌ها، آزادی کامل در انجام امور مذهبی را داده است، هرچند شمار بسیاری از این اقلیت‌ها در سال‌های اخیر از ایران مهاجرت کرده‌اند.
حضور ارمنی‌ها در شمال ایران، به هزاران سال پیش بازمی‌گردد و شاه عباس در قرن هفدهم، صدها ارمنی را به پایتختش در اصفهان برد.

بیانیه در محکومیت احتمال گشایش کنسولگری ارمنستان در تبریز

میللی شورا- هشتم بهمن ماه 86:ارکین وطن اوغلو: بیرحالداکئ آذربايجانين قیریلماز قولی قاراباغ دا قان آخیر، مینلر شهیدین قانلاری قوروماییب دیر و بیر ميليون دان آرتیق اهالی میز قاچقیندیر، تبريز ده ( آذربايجا نين باش کندینده ) فارس شونیزم رژیمینین الی ایله ارمنی کونسوللوغونون آچماق قرارینا گلیب لرآذربایجان میللتی اوزللیکله ميلي فعاللاری اوزلرینه بو ایذنی وئره بیمزلر کی بو جینایته گوز یومولسین تا ائرمنی بایراغی بو شهرده (تبریز ده) دالغالانسین .

بونونلا با غلي بیرینجی آددیم اولاراق آذربايجانين فعاللاری اوزللیکله تبریزین ان تانینمیش فعاللاری بیر نامه حاضیرلاییب لار کی فرماندارییه وئریلسین بو نامه نی آشاغیداکی سانجاقدان آلا بیلر سینیز

رييس جمهور آذربايجان شمالی:

- ايروان جزو خان نشين هاي تاريخي آذربايجان بوده و متعلق به جمهوري اذربايجان است

- هيئت نمايندگي اذربايجان در شوراي اروپا خواستار برگرداندن ايروان و روستاهاي اطراف آن به جمهوري آذربايجان شد



میللی شورا- 11 بهمن ماه 1386: خبرگزاریهای آذربایجان: علي اف در سفر به نواحي هم مرز کشورش با ارمنستان درمنطقه آغدام که چند روز پيش انجام شد خان نشين ايروان و 135 روستاي حومه آنرا جزو اراضي تاريخي جمهوري اذربايجان دانست و گفت دولت موسس جمهوري آذربايجان در سال 1918 براي کمک به تاسيس کنفدراسيون قفقاز شهر ايروان ومناطق اطراف آنرا که همگي داراي اسامي آذربایجانی بودند بطور موقت در اختيار اقليت ارمني مقيم اين خان نشين قرار داد اما ارامنه با سوء استفاده از اعتماد آذربایجانیها در دهه هاي گذشته ، اکثريت مسلمانان تورک ساکن در اين نواحي را مجبور به کوچ از خانه وکاشانه خود کردند و ضمن تخريب مساجد و بناياي قديمي و مقدس اسلامي همچنين قبرستانهاي مسلمانان ترکيب جمعيتي آذربایجانی وهويت اسلامي اين مناطق را از بين بردند.

دراين حال هيئت نمايندگي جمهوري اذربايجان در شوراي اروپا هم در روزهاي گذشته با تنظيم وارسال تقاضانامه اي به اين شورا بهمراه تعدادي از اسناد مدارک و شواهد تاريخي خواستار برگرداندن ايروان و روستاهاي اطراف آن به جمهوري آذربايجان شده است.

اسلام کنفرانسي تشکيلاتيندان ارمنستان-ا سرت طلب: آذربايجانين ايشغالولونموش تورپاقلاري قئيد-شرطسيز آزاد ائديلسين

مصر-ين پايتاختي قاهره ده ايسلام کونفرانسي تشکيلاتينا (ا.ک.ت) عوضو اؤلکه لرين پارلامئنت ايتتيفاقي نين (پ.ا) و سئسسيياسي کئچيريلير. وطنداش همريليگي پارتيياسي نين (و.ه.پ) متبوعات خيدمتيندن آپا-يا وئريلن معلوماتا گؤره، آذربايجان نوماينده هئيتي داغليق قاراباغ حاديثه لريني عکس ائتديرن ماتئرياللاري کونفرانس ايشتيراکچيلاري نين ديقتينه چاتديريب.

ا.ک.ت پ.ا قبول ائتديگي يئکون سنه ده داغليق قاراباغلا علاقه دار ۲ ماده علاوه اولونوب. دؤنم ايشتيراکچيلاري ائرمنيستانين ايشغال ائتديگي آذربايجان تورپاقلاريني قئيد-شرطسيز آزاد ائتمه سي ايله باغلي ب.م.ت- نين قبول ائتديگي ۴ قطعنامه ني يئرينه يئتيرمه سي و ايشغالدا اولان آذربايجان اراضيلرينده تورک-اسلام آبيده لري نين داغيديلماسينا سون قويولماسيني طلب ائدن ماده لره سس وئريبلر. دؤنمنين يئکونوندا آذربايجانلا باغلي داها ايکي قطعنامه ده قبول اولونوب. سوندا تشکيلاتي مثله لره باخيليب و ا.ک.ت پ.ا کوميته لرينه سئچکيلر کئچيريليب.

آذربايجان نوماينده هئيتيندن ميللي مجليسين دئپوتاتي گؤوهر باخشعليگئوا قورومون ايجرايييه کوميته سينه، مجلس وکيلي سابير روستمخانلي ايسه سياسي کوميته يه عوضو سئچيليبلر.

تورپاغيميزلا بيرليکده، ائرمني ماهنيميزي اوغورلادي فارسدا يئمگيميزي!

آذربايجاندان بوتون ايرانا سونولان يئمک آرتيق تورک يئمگي يوخ کي ايران-فارس يئمگي اولاراق دونيايا سونولور.

قوغورما سبزي (قورمه سبزي) آديندا يئمه لي و سئويملي يئمکده اولان ملزمه لر، پيشيرمک طرزي و سونما شکلي ايللردير کي تورک موتفاغيندان آلينيب و باشقالارينا وئريليب. صاحيب چيخماديغيميز وارليقلار بئله سينه الدن گئدير!

ايران آدلانان اولکه ده بو ايش بير مد اولوبدور. بير عادتي باشقا ميلتدن آليب فارسلاشديرماغ اوچون، اؤنجه اوون ايران ميللي عادتي اولدوغو اورتايا سورولور، داها سونرا ايران فارسدير دييه فارسلارين حسابينا يازيلير.

ايللردير کي دونيادا آذربايجان قاليلاري پرسين آدي ايله ساتيلير، آذربايجان پيشيگي (اردبيل بؤلگه سي کؤکنلي اولان) پرسين آدينا تانيتيلير، آز قالير آذربايجان پرسين آدينا تانيتيلسين! يا يوخ، ائله او دا پرسين اولاراق تانيتيلير! گئنه ديه سن گئج قالميشيق!

آدي گئدن يئمکدن ايلهام آلان بير پيزاچي، يئني پيزا (پيتزا) ياپاراق اونو ايران-فارس اؤزل يئمگي آدينا دونيا تورونا چيخارتماغا باشلاييب. قوغورما سبزي پيزاسي آدي وئريلن بو يئمکده قوللانيلان رئسيپه تام آذربايجان يئمگي نين کوپيسيدير.

فارسلار آذربايجان يئمکلرين آذربايجان بشقابلاريندا يئييبده بو منيمسمه اولايلاريندا باشاريلي اولوبلار. بيزسه اؤزوموزه عايد اولان عادتلري اؤنمسمه دن فارسلاشماغا يا خود کيمليکسيزليگه دوغرو گئديريک! تاريخي قايناغلاردا يازيليدير کي فارسلار بؤلگه يه سالديراندا، نه گئييملري وارميش نه يئمکدن آنلارميشلار. ياني تام آنلاميندا مدني اولمايان بير قبيله ييميشلر! اونا گؤره ده نه لري وارديرسا کؤکو بيزلره باغلانير.

۲۰۰۷ ايلينده ايتاليادا ياشايان پيزاچي حسين اربابي تعريف اولونان پيزاني پيشيريب و اؤنملي بير ياريشمادا مقام گتيرير. داها سونرا بو مقام ايراندا تبليغ اولور و بو آداما يارديم اولوناراق اونو آمريکايا گؤندرمک پلانلانير!

ائرمنيلر آذربايجان تورک تورپاغين، تورک تاريخين، تورک ماهنيسين و تورک وارليغين منيمسه يير، فارسلار آذربايجان تورک تورپاغين، تورک تاريخين، تورک يئمگين، تورک قاليسين، تورک پيشيگين و تورک وارليغين منيمسه يير، آما آذربايجانلي تورک باشقالارينا عايد اولانلاري کي هئچ، اؤزونه عايد اولانلاري بيله منيمسه مير! هله گليبده وطن قوروياجاييق!

موضوع نسل کشي ارامنه و اهداف سياسي پشت آن - الياس واحدي

کارشناس مسایل قفقاز و ترکیه

(براي مطالعه) بیش از نود سال است که ادعاي نسل کشي ارامنه توسط امپراطوري عثماني از طرف گروهها و سازمانهاي مختلف ارمني تکرار مي شود و اين موضوع در دوره هايي از سوي برخي مجامع ودولتهاي غربي نظير انگلستان و فرانسه دامن زده مي شود.ارامنه بر اين تاکيد دارند که در دهه دوم قرن بيستم ترکهاي عثماني قتل عام وسيع و از پيش برنامه ريزي شده اي را عليه ارامنه در مناطق ارمني نشين امپراطوري اعمال کردند که اوج اين کشتارها ۲۴ آوريل ۱۹۱۵ بوده است. آنها خواهان به رسميت شناختن اين اقدام به عنوان نسل کشي ارامنه و عذرخواهي رسمي دولت جمهوري ترکيه هستند.

بر اساس اين تبليغات وسيع برخي گروهها خواستار الحاق مناطق شرقي ترکيه (در قالب ارمنستان بزرگ که ارامنه آن را هايستان مي نامند و در آن مناطق وسيعي از آذربايجان ايران نيز قرار دارد) به خاک جمهوري ارمنستان هستند و در اين ميان ارو پاييان به ويژه انگليسيها به حساسيت اين موضوع مي افزايند. ترکها چه در آنزمان که به دستور سلطان عبدالحميد مستندات لازم در رد ادعاي نسل کشي گردآوري و به مجامع مختلف ارايه شد و چه در سالهاي بعد اين مساله را کاملا رد مي کنند. بطور کلي از سه جنبه تاريخي ، حقوقي و سياسي به اين مساله پرداخته مي شود.

از نظر تاريخي در کنار مدعيان وقوع نسل کشي که ديدگاهشان در بالا آمد، مورخين متعددي به رد اين نظريه پرداخته اند.اين مورخين وپژوهشگران با تشريح وضع موجود جامعه جهاني در آن دوران ( وقوع جنگ جهاني اول ) تلفات ارامنه را که چند برابر کمتر از تعداد مورد ادعاي ارامنه مي دانند، نتيجه فروپاشي امپراطوري پهناور عثماني ، درگيريهاي داخلي در مناطق شرقي و در مجاورت جبهه جنگ با روسها، مهاجرتها و بيماريهاي واگير دار که مناطق وسيعي را دربرگرفته بود ، مي دانند و بر اين باورند که در اين ميان تلفات ساير ساکنين امپراطوري از جمله ترکها ، کردها و عربها به مراتب بيش از ارامنه بوده است.

طبق نظر اين محققين که علاوه بر مورخين ترک ، نويسندگان مختلف از کشورهاي غربي مانند استانفورد.جي.شاو ، جاستين مک کارتي) نيز در اين زمره اند، ارامنه ساکن در عثماني قبل از جنگ جهاني اول روابط خوبي با حکومت و مسلمانان داشتند و حتي تا مقام وزارت در دستگاه امپراطوري ارتقا يافته بودند، با آغاز جنگ جهاني اول و پيوستن عثماني به متحدين، کشورهاي متفق به ويژه انگلستان و روسيه با دست گرفتن اهرم ارامنه مسيحي در مقابل عثماني مسلمان قصد نابودي امپراطوري را از درون داشتند. آنها با تقويت احزاب افراطي هينچاک و داشناکتسوتيون زمينه شورش ارامنه ، ايجاد ناامني ، حمله به روستاهاي مسلمان نشين و تخريب مساجد ، ترور مقامات وحمله به مراکز دولتي عثماني را فراهم آوردند.

اين اقدامات ارامنه شورشي کمک زيادي به پيشروي ارتش روسيه در جبهه شرقي عثماني کرد.همکاري ارامنه مسلح ساکن در شرق عثماني با قشون مهاجم روسيه که وعده تشکيل کشور مستقل را به آنها ميداد ونيز نقش در خور توجه اين نيروها در شکستهاي نيروهاي عثماني در مقابل روسها ، دراکثر منابع حتي در کتب مورخين ارمني مانند پاسدرماجيان، خداورديان، سارگيسيان، هاکوپيان و يريميان آمده است. طبق اين ديدگاه وزارت داخله عثماني براي جلوگيري از درگيريهاي داخلي و تقويت پشت جبهه در شرق، اقدام به انتقال ناراضيان ارمني به مناطق ديگر فلات آناتولي و سوريه و عراق فعلي که در آنزمان در تابعيت عثماني بودند، کرد.در اثناي اين نقل و انتقالات که مورخين ارمني آن را تبعيد و کوچ اجباري مي نامند ، بعضي از مهاجرين ونيز مامورين دولتي که مسئول انجام اين کار بودند ، در مناطق کوهستاني مورد هجوم راهزنان قرار گرفته ويا گرفتار بيماريهاي واگيردار، قحطي و حوادث ديگر شده واز بين رفتند.

درگيري ارامنه مسلح با نيروهاي دولتي و دستجات مسلح کرد وفادار به سلطان عثماني که گروههاي حميديه ناميده مي شدند و نيز درگيريهاي مسلمان ومسيحي در بين مردم عادي نيز سبب کشته شدن شمار در توجهي از ارامنه و ساير اقوام شد. برخي مورخين ارمني بررسي موضوع در سال ۱۹۱۹ توسط ديوان عرفي عثماني و انتقاد آتاترک از جمعيت اتحاد و ترقي (که برنامه انتقال ارامنه به مناطق ديگربه دستور طلعت پاشا از رهبران اين جمعيت و وزير داخله عثماني صورت گرفت) را دليلي بر قبول نسل کشي ارامنه توسط زمامداران ترک در أنزمان ميدانند ولي انديشمندان ترک اين ادعاها را فاقد سند ومدرک ودلايل آن را براي نسل کشي ناميدن ناکافي و نامربوط ميدانند. برخي از محققين و نويسندگان ارمني نيز اين مسئله رانسل کشي نمي دانند.

لئون دباغيان نويسنده ارمني اخيرا در نشستي که به همين منظور در آنکارا تشکيل شده بود ، تلفات ارامنه را نه در اثر نسل کشي بلکه در نتيجه جنگ داخلي دانسته و ادعاي نسل کشي را سناريوي اروپاييها عنوان کرد. وي گفت : مورخين اروپايي از زمان جنگ ملازگرد که در آن ارامنه به ترکهاي سلجوقي در برابر روميها کمک کردند ، با انتشار مطالب تحريفي سعي داشته اند ، ترکها و ارامنه را با هم دشمن سازند و سناريوي فعلي اروپا در اين راستا است. رجب طيب اردوغان نخست وزير ترکيه و رهبر حزب اسلامگراي عدالت وتوسعه چندي پيش طي فراخواني از کليه پژوهشگران حوزه تاريخ در داخل و خارج خواست تا در اين خصوص دست به بررسيهاي کامل زده و نتايج تحقيقات را بصورت بيطرف اعلام نمايند.

پس از اين درخواست٫ محققين زيادي دست به کار شدند وکنفرانسها و جلسات متعددي در کشورهايي نظير آلمان ، آمريکا و… صورت گرفت که هنوز ادامه دارد.مرکز تحقيقات مجلس ملي ترکيه نيز از انديشمندان ارمني براي بررسي موضوع و ارايه اسناد و مدارک لازم دعوت کرده است. در اين ميان طرف ارمني از بحث و بررسي تاريخي زياد استقبال نمي کند.گروههاي ارمني در برخي از اين نشستها با به اغتشاش کشيدن جلسه سعي در ناکام ماندن اين تلاشها دارند. وارتان اوسکانيان وزير امور خارجه ارمنستان مباحثات تاريخي در اين زمينه را بيهوده دانسته و ميگويد : اين کار مورخين نيست بلکه کار سياستمداران است.

جنبه سياسي مسئله در حال حاضر مهمترين وجه کار به شمار ميرود.مرزهاي ترکيه و ارمنستان که از زمان جنگ قره باغ بسته است، صدمات اقتصادي زيادي به ارمنستان زده است و اگر مبادلات اقتصادي روسيه و جمهوري اسلامي ايران با ارمنستان نبود،اقتصاد اين کشور که روابطش با ترکيه وآذربايجان قطع شده بود ،فلج مي شد.در حال حاضر نيز حکومت ارمنستان به دنبال بازگشايي مرز خود با ترکيه است نماينده جمهوري ارمنستان در سازمان همکاريهاي اقتصادي درياي سياه نيزراه حل کار را سياسي ميداند و پيشنهاد باز شدن مرزهاي ترکيه با ارمنستان که به دنبال اشغال خاک جمهوري آذربايجان توسط ارمنستان بسته شده است، ميداند.دولت ارمنستان در ابتدا سعي داشت با تبليغ و بزرگنمايي و با استفاده از فشار برخي مجامع غربي به ترکيه از اين کشور امتياز سياسي و اقتصادي بگيرد ولي بعدا تحت فشار افکار عمومي جهان مجبور شد تن به بررسي تاريخي بدهد و پس از مدتها مقاومت بالاخره آرشيو دولتي اسناد تاريخي اين مسئله را به روي مورخين و پژوهشگران بگشايد. کاري که ترکيه از مدتها قبل آن را شروع کرده بود.

در اين ارامنه فکر مي کنند، آنچه بيش از هر چيزي مي تواند ترکيه را تحت فشار قرار دهد. استفاده از دست آويز نسل کشي ارامنه براي ايجاد ذهنيت منفي بر ضد ترکيه در بين مجامع اروپايي به منظور مانع تراشي بر سر راه عضويت ترکيه در اتحاديه اروپاست.جمهوري ترکيه علاوه بر اتحاديه اروپا خواستار عضويت در شوراي امنيت سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۸ است وبا توجه به حمايت مقامات سازمان ملل ازجمله کوفي عنان از اين موضوع احتمال تحقق اين امر زياد است.

اين موارد در کنار حضور ترکيه در ناتو و عملکرد موفق اش در کوزوو و افغانستان و رشد مطلوب شاخصهاي اقتصادي (افزايش قابل ملاحظه توليد ناخالص داخلي و ملي ، در آمد ملي و سرانه ، کنترل تورم و حضور موفق شرکتهاي ترک در سراسر جهان)، مخالفين اروپايي ترکيه را نگران ساخته است. پاره اي از انديشمندان اروپايي هنوز ترکيه را وارث امپراطوري هاي سلجوقي و عثماني ميدانند و از روزي که اين کشور دوباره در برابر اروپاي مسيحي عرض اندام بکند ، نگرانند و سعي دارند در نوشته هاي خود اين نگراني را به افکار عمومي نيز منتقل نمايند.برخي مقامات حکومتي و احزاب سياسي در غرب (به ويژه در آمريکا ، انگليس و فرانسه) نيز براي جلب رضايت لابي ارامنه و شهروندان مسيحي متعصب خود، سعي دارند ، مسئله قتل عام ارامنه را در اذهان زنده نگهدارند . نهادهاي ارمني در سر تاسر کشورهاي غربي مراسم بزرگداشت نودمين سالگرد نسل کشي مورد ادعايشان را برگزار کردند در ايران نيز اين تحرکات بيش از گذشته انجام شد و علاوه بر ارامنه برخي نهادها و مطبوعات نيز بطور گسترده بدان پرداختند .اين مسئله براي اقليت ارامنه در خارج از ارمنستان نوعي ابراز هويت و مقابله با فراموش شدن قومي و براي ملت و دولت جمهوري ارمنستان به مثابه عاملي براي تحکيم و تقويت وحدت ملي ( قومي ) محسوب مي شود.

وحدتي که در سايه کينه و نفرت ازترکها که به عنوان دشمن تاريخي ارامنه معرفي شده است ، حاصل مي شود . در واقع همين بذر کينه کاشته شده در دل کودکان ارمني بود که سالها بعد جوانان ارمني را براي حمله به قره باغ و کشتار غير نظاميان آذربايجاني و شکل دهي يکي از بزرگترين فجايع انساني انگيزه مند ساخت. دهها هزار نفر از شهروندان آذري قتل عام شدند و نزديک به يک ميليون نفر از آنها آواره گشته اند. ودر سايه اين تبليغات وسيع بود که گروههاي ارمني در ايالات متحده آمريکا دست به ترور ديپلماتهاي ترک مي زنند ( برابر گزارش روزنامه زمان ترکيه‌‌، طي ۳۰ سال گذشته ارامنه در آمريکا بيش از ۲۰۰ عمليات ترور عليه ترکها انجام داده اند که در نتيجه آن بيش از ۷۰ نفر از جمله ۳۱ ديپلمات دولت ترکيه جان باخته اند ) ادعاي نسل کشي ارامنه در سرزمين فعلي ترکيه عمدتا توسط ارامنه خارچ از ترکيه مطرح مي شود.

ارمنيان داخل ترکيه هرچند تعداد قابل ملاحظه اي ندارند ولي آزاديهاي ديني ، مدني وفرهنگي لازم به آنها داده شده است .ازاين رو آنان مخالفتي با حکومت ترک ندارند . هرچند نداشتن قدرت سياسي لازم و هراس از دولت ترکيه نيز در اين زمينه موثر است. ارامنه ساکن در ترکيه مانند ايران داراي مدارس مخصوص به خود هستند و در انجام مراسم ديني محدوديتي ندارند. اين در حالي است که برخي مسلمانان مانند کردها در ترکيه از حقوق فرهنگي مشابه ارامنه برخوردار نيستند . ودر ايران نيز ارامنه که تعداد شان شايد کمتر از دو دهم درصد ترکها و يک درصد کردهاست، از حقوق فرهنگي بسيار کاملتري نسبت به ترکها و کردها برخوردارند.

برخورد دولت آمريکانيز در خصوص اين مسئله دوگانه است . دولت بوش در سالهاي گذشته به درخواست لابي ارامنه و حاميان آنها در مجلس سنا مبني بر شناسايي رسمي روز ۲۴ آوريل به عنوان روز نسل کشي ارامنه توسط ترکها پاسخ منفي داده است . ولي اخيرا معاون وزير دفاع آمريکا اعلام کرده است ، هيچ تضميني وجود ندارد که کاخ سفيد در سال ۲۰۰۵ نيز مانند سالهاي گذشته از شناسايي اين مسئله امتناع کند.

تحليلگران سياسي اين تغيير احتمالي در موضع دولت بوش را در ارتباط با عدم موافقت ترکيه با استفاده ارتش آمريکا از پايگاه اينجيرليک براي حمله به عراق مي دانند. کما اينکه وزير دفاع آمريکا نيز در يکي از مصاحبه هاي خود يکي از عوامل اصلي عدم موفقيت ارتش آمريکا در عراق را استفاده نکردن از پايگاه اينجيرليک دانسته است .واشنگتن با دست گرفتن حربه شناسايي قتل عام ارامنه در پي گرفتن امتياز از ترکيه است.و موافقت اخير دولت ترکيه با استفاده ( هرچند مشروط و براي مقاصد غير تهاجمي ) ارتش آمريکا از اين پايگاه را در اين راستا مي توان ارزيابي کرد ، در مقابل امسال نيز دولت بوش به در خواست لابي ارامنه و برخي حاميان آنها در کنگره در زمينه به رسميت شناختن نسل کشي ارامنه پاسخ منفي داد.

برخي آگاهان سياسي در ترکيه اعتقاد دارند ، آمريکا با پيغامهاي غيرمستقيم خواستار تجديد نظر ترکيه در روابطش با سوريه وايران وهمکاري بيشتربا کاخ سفيد در عراق را در برابر مسئله ارامنه دارد. بازگشايي مرز ترکيه با ارمنستان و گسترش روابط اقتصادي دو کشور نيز پيشنهادي است که آمريکا اصرار زيادي بر آن دارد واز اين راه مي خواهد ، ايروان را که برخلاف ساير کشورهاي مستقل مشترک المنافع هنوز در سيطره سياسي روسيه است ، به حوزه نفوذ خود اضافه کند وازاين راه پازل هژموني اش را در حوزه ژئواستراتژيک قفقاز جنوبي کامل نمايد.

برخورد ساير کشورهاي اروپايي نيز در اين زمينه همراه با ملاحظات سياسي و حتي منافع خودشان است. که يکي از جالب ترين برخوردها پيشنهاد وزير خارجه سوييس به ترکيه بود، مبني بر اينکه دولت ترکيه مقدار قابل توجهي طلا يا معادل پولي آنرا به يکي از بانکهاي بين المللي سوييس پرداخت کند تا اين پول بعدها در اختيار نهادهاي ارمني قرار گيرد.

جنبه حقوقي ادعاي نسل کشي ارامنه نيز از سوي برخي پژوهشگران مورد مداقه و بررسي قرار گرفته است. انديشمندان ترک در کنار رد مسئله از ديدگاه تاريخي ، از نظر حقوقي نيزمسئوليت اعمال دولت عثماني را متوجه حکومت فعلي ترکيه نمي دانند .

امپراطوري عثماني مانند اتحاد جماهير شوروي پس از اضمحلال به کشورهاي مختلفي تقسيم شد و از نظر حقوق بين الملل ترکيه مسئول رفتار دولتمردان عثماني نيست. افزون بر اين آنها نقل وانتقال شورشيان ارمني از مناطق درگيري به مناطق ديگر و سرکوب نظامي اين شورشهاي مسلحانه را حق طبيعي هر حکومتي در راستاي تامين امنيت سرزميني خود مي دانند. حتي آرنولد توين بي که به همراه لرد جيمز بريس کتابي در خصوص ارامنه عثماني (معروف به کتاب آبي) نوشت ومدعيان نسل کشي تبليغات وسيعي بر اساس اين کتاب راه انداختند، سالها بعد در کتابي تحت عنوان خاطرات و آشناها ضمن اصلاح گفته هاي قبلي خود ، اعلام کرد : اگر مي دانستيم از اين کتاب چنين استفاده اي خواهد شد، آن را نمي نوشتيم.

توين بي رفتار عثماني را در قبال ارامنه نه نسل کشي بلکه اقدامي براي تامين امنيت امپراطوري مي داند و مي گويد: دولت آمريکا نيز چنين رفتاري را با شورشيان ژاپني الاصل در پيرل هاربور اقيانوس آرام داشته است. از سوي ديگر حاميان نظريه نسل کشي چند نفر از مقامات عثماني را مسئول اصلي اين اقدام مي دانند (ازجمله طلعت پاشا وزير داخله ، انورپاشا وزير جنگ و جمال پاشا فرمانده قشون ) که به نوشته منابع ارمني همين افراد بعدها توسط ارامنه ترور شده اند. با اوصاف گفته شده مسئوليت پذيري و شناسايي رسمي اين مسئله هم از نظر حقوقي و هم از نظر عرفي وجاهتي ندارد.

با توجه به مطالب ذکر شده ، سياسي بودن اين مسئله کاملا آشکار است .با توجه به جديتي که ترکيه در آشکارسازي اسناد و مدارک موجود دراين زمينه دارد ، جنبه هاي تاريخي قضيه که تاکنون مستمسکي براي دنياي مسيحيت بود ، به شدت رنگ خواهد باخت و بازي سياسي پشت اين پرده آشکارا ادامه خواهد يافت.اخيرا برخي محافل خبري از پيدا شدن مدارکي دال بر دست داشتن سازمان امنيت انگلستان (اينتليجنت سرويس) در تبليغ و بزرگنمايي اين مسئله سخن گفته اند و رسانه هاي گروهي ترکيه در داخل و خارج بر آن تاکيد مي کنند. در اين ميان ارامنه مانند دهه ۲۰ (قرن پيش) که به وعده هاي روسها و انگليسيها مبني بر تشکيل دولت ارمنستان در شرق آناتولي اميد بسته و سر انجام خود را فريب خورده يافتند ، از اين بازي سودي نخواهند برد و کمترين اثر منفي که ادامه اين بازي خواهد داشت ، افزايش تنش با ترکيه و آذربايجان خواهد بود که از هر حيث به ضرر ارمنستان است.

و اما آنچه بر اي ما مهمتر از همه اينهاست ، رفتار هموطنان ارمني و برخي محافل مطبوعاتي است که با عدم درک صحيح از مسئله عملا در راهي گام ميگذارند که تامين کننده منافع ارامنه افراطي و برخي محافل غربي است که در پي ضربه زدن به کشورهاي اسلامي هستند . اينکه مسئله نسل کشي ارامنه (که سياسي بودن آن روز به روز آشکارتر مي شود) بطور گسترده در مطبوعات ايران با گستره توزيع سراسري مطرح مي شود و ارزيابي ها و تحليل هاي غير واقعي و يک سويه ارايه مي شود ولي از موضوع قره باغ و حقانيت جمهوري آذربايجان در اين زمينه سخني به ميان نمي آيد و يا برخي از نويسندگان در ايران، قره باغ را حق طبيعي ارمنستان مي دانند رويکردي است که در نهايت سبب ايجاد مواضع منفي بر ضد جامعه ايران در اذهان عمومي کشورهاي ترکيه و آذربايجان شده و نه تنها کمکي به منافع ملي و وجهه کشورمان نخواهد کرد ، بلکه به آن ضربه خواهد زد.

منابع استفاده شده:

۱- استانفورد . جي . شاو و کوزال . جي . شاو ، تاريخ امپراطوري عثماني و ترکيه جديد ، انتشارات آستان قدس رضوي
۲- هراند پاسدرماجيان ‌، تاريخ ارمنستان ، ترجمه محمد قاضي ، نشر تاريخ ايران ، چاپ اول ، تهران ۱۳۶۶
۳- گ . خ . سارگيسيان و ديگران ، تاريخ ارمنستان ، ترجمه ا . گرمانيک ، ناشرمترجم ،تهران ۱۳۶۰
۴. [1] www.zaman.com.tr
۵. [2] www.huriyyet.c….tr
۶. [3] www.aksam.com.tr
۷. [4] www.arir.org

روان پريشی ضد تورکی ارامنه
بابک تاجرانی

حدود 2 سال قبل نخست وزیر ترکیه طی نامه ای به رئیس جمهور ارمنستان پیشنهاد برگزاری اجلاس توسط مورخین دو کشور در زمینه وقایع جنگ جهانی اول و ادعای نسل کشی ارامنه را ارائه نمود که با استقبال سرد مقامات ارمنی روبرو گردید، متعاقباً، مورخین ارمنی نیز شرکت در هر گونه کنفرانس در این رابطه را تحریم کردند. این در حالی است که در شرایط حاضر اسقف اعظم ارامنه تورکیه از شرایط اجتماعی و سیاسی ارامنه ترکیه اظهار رضایت کامل می کند و این اقلیت نیز در آزادی کامل در جامعه تورکیه در حال گذران زندگی هستند. با توجه به جمعیت ساکن اقلیت ارمنی در تورکیه عثمانی در سالهای 1915 بر اساس منابع تاریخی موجود و کثرت منابع و اسناد تاریخی در زمینه حرکات تروریستی ارامنه و مظلومیت مسلمانان ترک و کرد و . . . در برابر جنایات آنها، دروغ بودن ادعاهای عوامل تبلیغاتی ارامنه بر همگان مبرهن بوده و نیازی به پرداختن به این ادعا احساس نمی شود. در عین حال، تأملی در برنامه ریزی تبلیغاتی لابی های ارامنه و اصرار آنها به برگزاری و بزرگداشت سالانه « نمایش 24 آوریل » و از سوی دیگر حمایت گسترده محافل مسیحی، ذهن هر مخاطبی را با این سؤال به چالش می کشد که به راستی هدف ارامنه از این نمایش چه می باشد؟ به نظر می رسد جنگ روانی گسترده ارمنی و اهداف پیدا و پنهان آن، که ناشی از « روان پریشی ضد تورکی ارمنی » می باشد عامل این خیمه شب بازی ها باشد.

دستگاه تبلیغاتی دیاسپورای ارمنی با پیگیری سیاست مظلوم نمایی و تظلم خواهی از طریق تاکتیکهای اطلاعاتی حذف، کلی بافی و . . . و در سایه حمایت رسانه ای – تبلیغی دولتهای اروپایی – آمریکایی – اسلاو با مشارکت فعال لابی های ارمنی و محافل راستگرای مسیحی با اغراق و انگاره سازی بازنمایی شده افراطی از تورکهای مسلمان و وقایع سال 1915 در تلاشند با به استیصال و درماندگی کشاندن مخاطبین خود (تورکها) احساس قدرت و اعتماد به نفس کذایی را به ارامنه گرداگرد جهان هدیه کنند. در حین این فرایند، با توجیه روانی جنایات روزمره خود و ادامه اشغال گری اراضی مسلمان نشین آزربایجان شمالي، نه تنها احساس تعهد به ادامۀ اشغال و جنایتکاری را در بین نیروهای خودی ارمنی تشدید می کنند بلکه به قول کمپلینگ « حقیقت را به عنوان اولین قربانی ذبح کرده »، با تکرار مستمر دروغ های خود آن را به حقیقت مبدل کرده و ادبیات نفرت و کینه را در جهان اسلام توسعه دهند.

در نگاهی عمیق به این اقدامات ،"جنگ روانی" دقیق و برنامه ریزی شده محافل ارمنی را نسبت به جهان تورک و مسلمان می توان مشاهده کرد در واقع، جنگ روانی به صورت استفاده دقیق و طراحی شده از تبلیغات و دیگر اقداماتی مطرح است که به منظور اثرگذاری و نفوذ بر عقاید، احساسات و رفتار دولتها و مردمان دیگر در جهت مطلوب صورت می گیرد و با ابزارهایی غیر از ابزار نظامی و تنها با ابزارهای سیاسی و تبلیغاتی تحقق پذیر است.جنگ طلبان با تمرکز بر فعالیتهای تبلیغاتی و جنگ افکار، مخاطبان را تحت تأثیر قرار داده و از طریق رسانه های جمعی، شب نامه و نمایشگاههای ساختگی نیات خود را پیش می برد. در راستای از بین بردن امکان شناسایی هویت و ماهیت اصلی وقایع و نسل کشی آزربایجانیها در سالهای 1918-1915 درشهرهای باکو، سلماس،ارومیه و دیگر شهرهای آزربایجان شمالی و جنوبی ( از طرف مرحوم حيدر عليف رييس جمهور فقيد آزربایجان شمالي روز31مارس روز جهانی نسل کشی آزربایجانیای شمال و جنوب نامگذاري گرديده است.) با تبلیغات خاکستری به لاپوشانی جنایات جنگ قره باغ به ویزه فاجعه خوجالی می پردازند و در کنار این اقدامات با تبلیغات منفی، سیاه و شرارت آمیز، تفکرات مخاطبین خود را در کشورهای دیگر تحت تأثیر قرار داده و به قولی « با تسخیر افکار مخاطبین، روح و روان آنها را در تسخیر خود بگیرند ». از طریق فریب، نشر اکاذیب و اطلاعات نادرست با خلق یک تصویر منفی فزاینده و انگاره سازی افراطی بازنمایی شده از تورکها ی مسلمان و با شگردهای ادبیات نفرت تلاش می کنند ملل دیگر، به این باور برسند که کشتار سازمان دهی شده ای از طرف تورکها به صورت تهدیدی جدی در حیات ارامنه صورت گرفته است در کنار این مسأله با قرار دادن شعارهای مناسب و مورد توجه ملل دیگر در کنار شعار مرگ بر ترکیه، تلاش می کنند توده های مسلمان را بسیج کرده و حداکثر احساسات و عواطف مردم جامعه اسلامی را با خود همراه سازند. و چه بسا زمینه تفرقه این اقوام مختلف و مسلمان را در کشورمان فراهم آورند. در راستای همین سیاست، شاهد موارد متعدد جنایات ارامنه در سرزمین های اسلامی از جمله جنایات روزمره در قره باغ هستیم که تا مرز تبدیل مساجد مسلمین به خوکدانی و تخریب صدها مسجد تاریخی نیز پیش رفته است که با این کار علناً دگمۀ فشار جنگهای آینده را نیز طراحی می کنند.

در راستای این سیاست گروههای فشار و سری تروریستی چون اسالا و داشناکسیون در کشورهای متعدد فعالیت دارند. این گروهها در سالهای اخیر با فشار بر نیروهای تصویب کننده قوانین و یا سازمانهای حکومتی و دولتها تغییراتی را نیز در راستای اهداف خود ایجاد کرده اند و برخی کشورها به ویژه کشورهای اروپایی به خاطر عقده ها و هراس تاریخی از تورکها و اسلام از ارامنه به عنوان وسیله ای در رسیدن به اهداف خود استفاده کرده و اقدام به شناسایی مسأله دروغین نسل کشی کرده اند، در عین حال، لابی های ارمنی در برخی ارگان ها متحدین نیرومندی را پیدا کرده و از اسلحه متقاعد سازی برای تأثیر گذاری بر افکار عمومی استفاده می کنند که نمونه آن حضور یکی از چهره های شاخص مجلس هفتم(عماد افروغ) دربرنامه ریزی های پارسال ارامنه را می توان نام برد. در بررسی اهداف ارامنه از این اقدامات می توان موارد زیر را ذکر کرد:

1-بی اعتبار کردن تورکیه و آزربایجان در صحنه بین الملل و نزد افکار جهانی با زدن اتهامات واهی.

2-سازماندهی لابی ها و گروههای مختلف ارمنی در سطح جهانی با ایجاد دشمنی خیالی.

3-ایجاد امنیت داخلی بیشتر برای سرکوبی هر نوع مخالفت اجتماعی داخلی در جامعه ارامنه و تأمین منافع حزبی.

4-ایجاد احساس تعهد مستمر در ملت ارمنی نسبت به اهداف توسعه طلبانه خود.

5-جلب حمایت دولتهای خارجی و کسب حمایتهای مالی بین المللی جهت کاهش مشکلات فزاینده اقتصادی و انزوای سیاسی 6-تغییر دادن یا تأثیر گذاردن بر نگرش ها و رفتار مردم تورک و جهانیان.

7-نمایش قدرت و تقویت هویت ارمنی.

8-مظلوم نمایی در بین ملل دیگر و متعاقباً ادامه اشغال اراضی جهان اسلام و آزربایجان شمالي علی رغم قطعنامه های متعدد سازمان ملل و خواست جامعه جهانی.

9-ادامه جنایات در مناطق اشغالی آزربایجان شمالي از جمله فاجعه نسل کشی خوجالی و نسل کشی های سال1918

در بررسی روان پریشی ضد تورکی ارامنه به نظر می رسد دلیل اصلی اقدامات ارامنه از جنبه روان شناسی هویت قابل تحلیل باشد. با توجه به مشکلات شدید اقتصادی، فرهنگی (به عنوان مکثال ازمجموع 3700مهاجر ارمنی عراقی به عراق اکثر این افراد علی رغم ناامنی گسترده به خاطر فقر شدید جامعه ارمنستان مراجعت کرده اند.) و مهاجرتهای فزاینده معکوس از جامعۀ ارمنستان که اعتماد به نفس و هویت ملی این قوم را به شدت تهدید می کند، روز 24 آوریل می تواند تنها امید قومی در حال اضمحلال باشد. ارامنه با جمعیت چندین میلیون نفری و با مذاهب مختلف در حال حاضر در کشورهای متعدد جهان به صورت پراکنده زندگی می کنند و نسل نوجوان و جوان ارمنی در این کشورها به هویت ارمنی خود چندان اهمیتی قائل نیست . مظلوم نمایی، تجمع و تظاهرات در روز خاصی مثل 24 آوریل ( هر چند که هر روزی از سال می توانست باشد ) با بهانه کردن وقایع و اتهامات کذب و واهی زمینه ای فراهم می آورد تا این قوم در حال اضمحلال روحیه اتحاد خود و هویت ارمنی خود را پاس داشته و در خیابان های کشورهای مختلف به نمایش خیابانی بپردازند.

"Erivan'da Türklerin izleri yok ediliyor"

Türk Veziri Kuluhan tarafından kurulan ve tarihte nüfusunun büyük çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu Erivan'da Türklerin izlerinin tamamen yok edildiği belirlendi.

Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sinan Bilgili tarafından Ermenistan'ın başkenti olan tarihi Erivan'da Türk varlığı üzerine araştırma yapıldı.

Araştırmanın sonuçlarıyla ilgili açıklama yapan Doç. Dr. Bilgili, Erivan'da Türklerin tarihi ve kültür varlığının tamamen yok edildiğini tespit ettiklerini bildirdi. Bilgili, Safevi Devleti Veziri Kuluhan tarafından köy statüsündeyken kent haline getirilen Revan'ın (Erivan), Osmanlı Devleti döneminde 16. ve 18. yüzyıllara ait tahrir defterlerine göre, nüfusunun çoğunluğunu Türklerin oluşturduğunun anlatan Bilgili, 1830'da Türklerin nüfus oranının yüzde 64 olduğu bu kentte 1942'de yüzde 6'ya düştüğüne, Ermenistan'ın son nüfus sayımına göre ise bölgede yaşayan bir Türk bile bulunmadığına dikkati çekti.

Erivan'ın 16. yüzyıl başlarında, Osmanlı hakimiyetine girmesiyle birlikte geliştirilerek önemli Türk kentlerinden biri haline getirildiğini belirten Bilgili, şunları kaydetti:

''Ermeni propagandalarının yoğun olduğu noktalardan biri de, gerek Anadolu ve gerekse Azerbaycan coğrafyalarındaki şehir ve köylerde, tarihi süreç içerisinde Ermeni nüfusunun umumiyetle çoğunluğu oluşturduğu ve bu toprakların her yönüyle Ermeni damgası taşıdığı yönündedir. Bu iddiaların ilmen gerçek olup olmadığının tespiti için, günümüzde Ermenistan Devleti'nin başkenti olan Erivan'ı, örnek saha alarak araştırdık. Araştırmamızda elde edilen bulgular, Osmanlı Devleti'nin yıkılış dönemine kadar nüfusunun çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu kadim bir Türk kenti olan Erivan'da, Rus ve Ermenilerin politikaları sonucu Türk varlığının yok edildiğini gösteriyor.''

Osmanlı Devleti döneminde Erivan'da çok sayıda cami, kervansaray ve türbeler yaptırıldığı ve yakın tarihe kadar Erivan'da mahallerinin isimlerinin bile Türkçe adlardan oluştuğunun tarihi belgeleri bulunduğunu dile getiren Bilgili, şöyle devam etti:

''Ermeniler ve Rusların baskı kurarak Erivan'dan Türkleri göçe zorladıkları gibi eserlerini ve Türkçe yer adlarını da ortadan kaldırmışlardır. Türklerin izi tamamen yok edilmiştir. 20. yüzyıla kadar bir Türk kenti olan Enivan'da ne bir Türk, ne de Türkler'e ait bir eser bırakılmış. Ermeniler Türklere ait ne varsa hepsini kasıtlı olarak yok etmiştir. Ortaya çıkan bu sonuçlar bizleri üzmüştür.''

Tarihi kayıtlarda Erivan'da geçen yer adlarının, Revan'ın Türk kimliğinin en önemli göstergesi olduğunu vurgulayan Bilgili, ''Toprağın milliyet kimliği hususlarında en önemli gösterge yer isimleridir. Bu yüzdendir ki, Ermeniler sürekli olarak bu tarihi yer adlarını bile değiştirerek, geçmişi unutturmaya çalışmaktadırlar'' şeklinde konuştu.

(AA)

صدها نفر ارمنی در مراسم قره کلیسای دشت چالدیران شرکت کردند
http://www.azadtribun.net/x1208.htm

حدود 600 تن از ارامنه ايران، چند ده نفر از ارامنه ارمنستان و منطقه اشغالی قره باغ آذربایجان شمالی و نیز کمتر از ده تن از ارامنه دیگر کشورها، با حضور در قره کبلسه ی دشت چالدیران، آیین مذهبی ویژه ای را به مناسبت بزرگداشت سالگرد کشته شدن "طاطاووس" (ازحواريون حضرت عيسي مسيح) به دست پادشاه وقت ارمنی درسده اول میلادی، برگزار کردند.
در گردهمائی مذهبي دو روزه قره‌كیلسه که همراه با آيين عشاي رباني برگزارمي‌شود، ارامنه ضمن زيارت مقبره " طاطائوس مقدس " اقدام به غسل تعمید فرزندان خود و همچنین خواندن دعا و قربانی کردن احشام می کنند.
به گزارش نشریه آلیک، دراین مراسم اسقف ارامنه شمال غرب ایران، ایت الله خامنه ای و دیگر مسوولان جمهوري اسلامي را به خاطر ايجاد امكانات و تسهيلات لازم براي تجمع ارامنه در اين منطقه مورد ستایش قرار داده و او را دوست دار دین مسیحیت و مدافع ملت ارمنستان دانسته است.
تجمع عمدتا سیاسی قره کیلسه ی آذربایجان که قبل از برگزاری با اعتراضات جدی و متعدد اهالی منطقه روبرو شده بود با حضور مشهود نیروهای نظامی و انتظامی برگزار شده است.لازم به ذکر است که شهرداری ماکو جهت رفاه حال ارامنه امکانات وسیعی را در اختیار آنان قرار داده بود.
ویلیام د. یکی ازآشوریهای مقیم شهر اورمیه میگوید: برخلاف ادعاهای برخی از رسانه ها، اشوریها اساسا بعنوان زائر در مراسم قره کلیسا شرکت نمی کنند. چرا که کلیسای آسوریها با کلیسای ارامنه فرق دارد.
ویلیام معتقد است که متاسفانه برخی ازرهبران دینی ارامنه به زیر پا گذاشتن تعالیم حضرت مسیح(ع)،بجای اینکه به مسیح و کلیسای گریگوری خدمت کنند آلوده به رفتارهای سیاسی شده اند و به این تریب شائبه سیاسی شدن آشوریها را نیز در اذهان عمومی فراهم کردند. او مدعی است که مسلمانان منطقه چندان تفاوتی میان مسیحیان ارمنی و آسوری قائل نیستند. این در حالی است که زبان و فرهنگ و تاریخ و حتی مذهب آسوریها ویژه بوده و با ارامنه فرق اساسی دارد.
نعمت. ت. که یکی از ساکنان اهل فرهنگ شهر قره ضیاء الدین است در خصوص سابقه مراسم قره کلیسا اظهارمی دارد:
من 83 سال دارم. در دوره پهلوی با آن همه سابقه اسلام ستیزی و ترک ستیزی، ارامنه امکان تجمع در قره کلیسا را نداشتند. متاسفانه بعد از انقلاب اسلامی، ارامنه قادر به تجمع در این مکان شده اند و این تجمعات نیز بیشتر مربوط به چند سال اخیراست. وی همچنین اظهارداشت که درگذشته جمعی ازترکهای مسیحی در این مکان حضور داشتند و جهت عبادت به قره کلیسا میرفتند که متاسفانه به دلایل نامشخصی به تدریج ارامنه بطور کامل جایگزین آنها شدند و مدیریت کلیسا کاملا دردست اسقفهای غیر ایرانی ای چون توپوزیان و سرکیسان افتاد.
در همین رابطه محمد د. دانشجوی اهل ماکو معتقد است: در شرایطی که رژیم تهران به تجمعات آذربایجانیها اجازه برگزاری نمیدهد و به عنوان مثال کنگره عظیم ملی قلعه بابک را با استقرار لشکرهای تا دندان مسلح تبدیل به صحنه جنگ میکند اعطای اجازه برگزاری مراسم قره کلیسا جهت تجمع داشناکهای قاتل و اشغالگرقره باغ بخوبی مبین منویات ضد تورک حکومت ایران است.
لطف الله الف. از اهالی شهر مرزی آواجیق، تجمع ارامنه را به مثابه تلاش مشترکی از جانب دولتهای ایران و ارمنستان جهت ارمنی نشین قلمداد کردن منطقه ای می داند که حتی قریب به 10 خانواده ارمنی نیز در آن ساکن نیستند!
توران ف. یکی از زنان خانه دار بخش زرآباد می گوید: هرموقع ارمنی ها در قره کلیسا جمع میشوند خانواده های منطقه دچار نگرانی می شوند. متاسفانه با آمدن ارامنه به منطقه،امکان دسترسی به مشروبات الکلی و مواد مخدر نیز افزایش می باید. ضمن اینکه جمعی از جوانان ارمنی با زیر پا گذاشتن مرزهای اخلاقی برخی رفتارهای زشت از خود نشان می دهند که چندین بار سبب وقوع نزاعهای خونین میان خود آنها و همچنین میان این جوانان لاابالی و اهالی تورک منطقه شده است.
قنبر ع. یکی از چوپانان دشت چالدیران با ابراز ناراحتی از تجمع ارامنه می گوید: وقتی ارامنه می ایند همراه خود تعدادی خوک زنده جهت استفاده غذایی می آورند. این خوکها تا قربانی شدن در محل رها می شوند. این عمل سبب ناراحتی مسلمانان می گردد.همچنین سال گذشته همزمان با آمدن ارامنه جمعی از دختران و پسران لااوبالی ارمنی وارد کشتزارها و باغات اطراف شده بودند که متاسفانه به رغم گزارش به پاسگاه انتظامی محل اقدامی بعمل نیامد.
یاشار ح. یکی از هویت طلبان دانشگاهی شهر قره بولاق(سیه چشمه) معتقد است که به دلیل اهمیت استراتژیک منطقه چالدیران، داشناکهای ارمنی و فاشیستهای پژاک همیشه در تلاش هستند تا برای خود جای پائی در این منطقه تورک نشین پیدا کنند. او می گوید بر اساس اسناد و مدارک رسمی، 94 درصد جمعیت این منطقه از آذربایجان را سکنه تورک تشکیل می دهند.
یاشار منطقه چالدیران را کاملا خالی از سکنه ارمنی دانست و اظهار داشت که تعدادی از اهالی منظقه کرد زبان هستند و در چند روستا بصورت پراکنده زندگی می کنند که همه آنها زبان تورکی را بلدند و حتی در بین خود نیز ترکی صحبت می کنند. وی ضمن ابراز احترام به همه سکنه کرد منطقه تاکید کرد که برخلاف تصورات سازمانهای کرد و همچنین تبلیغات مسموم آنها، اکثریت مطلق کردهای این ناحیه خود را آذربایجانی می دانند و حاضرند در دفاع از امنیت منطقه در برابر مهاجمین پژاک و پ ک ک ایستادگی کنند. او اظهار داشت تا کنون چند شهروند کرد منطقه به دلیل عدم همکاری با فاشیستهای پزاک توسط آنها کشته شده اند.
حشمت الله د. یکی از اهالی ساکن در شهر مرزی عربلر(پلدشت) است. او که از مادری کرد زبان متولد شده است می گوید: شمال غرب آذربایجان وطن بسیاری از کردهای بومی است. البته تعدادی سکنه غیر بومی کرد نیز در سالهای اخیردرمنطقه ساکن شده اند و این امر بر تعداد کردها افزوده است. مخصوصا بعد از جنگ کردها در دوران پهلوی با عراق در ده هفتاد میلادی، جنگ ایران و عراق و حمله اول آمریکا به عراق در سال 1992 و همچنین تا حدودی حمله دوم آمریکا به عراق در سال 2003، جمع کثیری ازکردها به سوی مرزهای ایران سرازیر شدند. بعنوان مثال بعد از شکست کردها در جنگ با دولت عراق که با حمایت حکومت پهلوی صورت می گرفت دهها هزار کرد عراقی به ایران آمدند و عموما در آذربایجان غربی و کرج ساکن شدند.
حشمت الله افزود: همچنین در شهریور ماه سال 1367 با حمله دولت عراق به کردهای شمال شرق این کشوردهها هزار کرد به ایران فرار کردند که در این میان نزدیک به 30 هزار نفر از آنها در آذربایجان اسکان یافتند. در دوران جنگ سال 1992 نیز شاهد مهاجرت دهها هزار کرد به ایران بودیم که جمع کثیری از آنها در آذربایجان غربی باقی ماندند.
حشمت الله ضمن تاکید بر برادری میان ترکها و کردها معتقد است که برخی از کردهایی که در استان کردستان و همچنین کشورهای تورکیه و عراق زندگی میکنند دچار توهمات حیرت انگیزی شده اند و نقشه هایی طراحی کرده اند که ازیکسو به رود ارس و از سوی دیگر به خلیج جنوبی ایران می رسد. وی وجود چنین نقشه های توسعه طلبانه ای را به معنای از دست رفتن همه اراضی کردستان می داند. او می گوید: کسی که رویاها را واقعیات به پندارد واقعیات را رویا خواهد دید و با رفتارهای غیر عاقلانه تیشه به ریشه ملت خود خواهد زد.

آراز ماکی لی، خبرنگار مستقل حرکت ملی آذربایجان در دشت چالدیران- قره کلیسای آذربایجان

ارامنه و جمهوری اسلامی ايران

۱ ارديبهشت ۱۳۸۵
آذربايجان دئموکرات فيرقه سينين ناشير-ي افکاری
بئشينجی دؤور ١١- جی نومره

هر ساله ارامنه جهان در روز ۲٤ آوريل مراسمی را بعنوان سالروز نسل کشی شان توسط امپراتوری مسلمان عثمانی برگزار می کنند. اين مراسم بعد از تشکيل دولت اشغالگر ارمنستان در سال ١٩٩١ وسعت بيشتری يافته و بعنوان اهرم سياسی توسط اين کشور و حاميان آن بر عليه مسلمانان و تورکان، بويژه دولت تورکيه و آذربايجان بکار گرفته می شود. هر چند که اين مسئله، يعنی ادعای ارامنه مبنی بر نسل کشی شان در سال ١٩١۵ از ابتدا نيز بيش از آنکه پايه حقيقی و تاريخی داشته باشد، جنبه سياسی داشته و دارد.

امپراتوری مسلمان عثمانی از زمان قدرت گيری تا زمان سقوط آن، همواره از سوی امپراتوری و دول مسيحی تحت فشار و تضييق قرار داشت، چرا که اين دولت در طول عمر ۶٤١ ساله خود که بخشی از قفقاز، آسيای صغير، خاورميانه، شمال آفريقا و بالکان را تحت کنترل داشت، همواره سدی بود در مقابل زياده خواهی و جهانگشايی دول مسيحی بويژه روسيه تزاری، انگليس و فرانسه در سرزمين های اسلامی. از اينرو اين دول هميشه درصدد ضربه زدن به دولت عثمانی به هر روش و در هر زمان و مکانی بودند.

از قرن ١۸ روسيه تزاری که بعنوان رقيب امپراتوری عثمانی از شرق سربر آورده بود با اين دولت مسلمان وارد جنگ های متمادی شد و امپراتوری عثمانی نتوانست در دو جبهه شرقی و غربی (در شرق با امپراتوری روسيه تزاری و در غرب با فرانسه و انگليس) مقاومت نمايد و بتدريج رو به ضعف نهاد. از غرب و با تحريک دول استعمارگر فرانسه و انگليس و با مداخله نظامی روسيه ملل غير مسلمان بالکان از تبعيت دولت عثمانی سرباز زده، خواستار استقلال شدند و از شرق نيز ارامنه ساکن در دولت عثمانی آلت دست روس ها و اروپائيان شده، بعنوان عاملين آنان به نافرمانی و تخريب دولت عثمانی پرداختند. اين در حالی بود که تا آن زمان دولت عثمانی ارامنه را «ملت الصادقه» (ملت با وفا) می ناميد که حکايت از همزيستی مسالمت آميز آنان با دولت عثمانی و توجه و عدم هرگونه تعرض و تضييق دولت عثمانی نسبت به ارامنه دارد. اما با آغاز جنگ های روسيه با دولت عثمانی اوضاع تغيير کرد.

در جنگ ۱۸٧٧- ۱۸٧۸ ميان روسيه تزاری و دولت عثمانی، روسيه بخشی از اراضی دولت عثمانی در قفقاز و شمال شرقی امپراتوری عثمانی از جمله شهر قارص و مناطق آن اطراف را اشغال کرد. اين مناطق، مناطقی بودند که ارامنه بشکل کامپاکت در آنجا زندگی می کردند. روسيه برای سوء استفاده از ارامنه خود را حامی آنان در امپراتوری مسلمان عثمانی خواند و به تقويت ارامنه پرداخت. تضعيف کنترل دولت عثمانی بر قلمرو خود طی سال های بعد باعث گرديد بسياری از ارامنه با کمک و تحريک روس ها، انگليسی ها و فرانسوی ها، اعلام استقلال از خاک عثمانی کنند. از اين تاريخ ببعد ارامنه بطور کامل آلت دست و عاملين نفوذی روس ها و غربی ها در دولت عثمانی شدند و بر عليه اين دولت و مسلمان منطقه دست به خيانت و کشت و کشتار زدند. با آغاز جنگ جهانی اول امپراتوری روسيه تزاری، انگليس و فرانسه که چشم طمع به خاک دولت عثمانی داشتند و ساليان متمادی درصدد فرصت مناسب برای تجاوز به اراضی اين دولت بودند، با بهانه قرار دادن اتفاق ميان دولت عثمانی و آلمان از هر سو به خاک اين کشور حمله کردند. در ابتدای جنگ، انگليس و فرانسه برای جلب روسيه به جنگ عليه آلمان درصدد برآمدند تا در قبال اين همکاری امتيازی به روسيه بدهند.

در سال ١٩١۵ ميان انگليس و روسيه قراردادی ١۵ ماده ای به امضاء رسيد که طی آن تنگه داردانل و بسفر به روسيه داده می شد. بدين ترتيب روسيه به جنگ کشيده شد و در جبهه شرق و در قفقاز وارد جنگ شد. در جبهه قفقاز ارامنه با کمک قوای نظامی روسيه وارد خاک عثمانی شدند و اراضی بزرگی از قارص، اردهان و ارزروم را اشغال کردند.

در اين ميان ارامنه نقش مهمی را در ضربه زدن به دولت عثمانی در بخش شرقی خاک آن دولت بازی کردند. بويژه آن که اين خيانت از درون دولت و در داخل خاک امپراتوری عثمانی بود. طبيعتاً در اين جنگ همه جانبه و جهانی دولت عثمانی برای حفظ اراضی خود با دشمنان به مقابله پرداخت و از آنجايی که ارامنه بعنوان پيش قراولان دشمن در خاک عثمانی با آن می جنگيدند، از سوی دولت عثمانی طرد شدند.

البته خيانت و دشمنی ارامنه نسبت به مسلمان که همواره آنان را در خاک خود جای داده بودند تنها شامل دولت عثمانی نمی شود. آنها بين سال های ١٩۰۵- ١٩١۸ در مناطق مختلف آذربايجان و با کمک و پشتيبانی مستقيم روس ها دست به کشتار وحشيانه مردم مسلمان آذربايجان زدند. از جمله در شهرهای قوبا، شکی، شاماخی، باکو، خوی، سلماس، اروميه و ساير شهرها ده ها هزار نفر از مردم بی دفاع و بی گناه آذربايجان اعم از زن و کودک و پير را بطور وحشيانه قتل عام کردند. در اين ميان نقش حزب نژاد پرست داشناکسيون ارامنه که با کمک ميسيونرهای فرانسوی، انگليسی و روسی تشکيل و قدرت گرفت، بلاعوض بود. همچنين افسران ارمنی در ارتش روسيه از قبيل آندريانيک، شاميان و غيره نيز نقش مهمی در کشتار مردم آذربايجان داشتند.

بعد از فروپاشی دولت عثمانی و تشکيل دولت های مختلف در اراضی اين امپراتوری، همچنين شکل گيری دولت اتحاد شوروی در روسيه و تغيير اوضاع و شرايط منطقه ای و بين المللی اين کشت و کشتار ميان ارامنه و مسلمان پايان يافت، اما کينه توزی و دشمنی ارامنه با مسلمان آذربايجان و تورکيه، همچنين فشار دول مسيحی از جمله روسيه، فرانسه و انگليس بر دولت تورکيه و آذربايجان در شکل و شمای ديگر ادامه يافت.

در اوايل تشکيل دولت شوروی، برخی از مقامات اين کشور با پيروی از مشی قبلی خود، بخش عظيمی از خاک آذربايجان را از آن جدا و در اختيار ارامنه قرار دادند تا دولت ارمنستان تشکيل گردد.

در اواخر دوران دولت شوروی نيز ارامنه که بيشترين کادر حکومتی اطراف گورباچف را تشکيل می دادند با سوء استفاده از مقام و امکانات خود و در پی ادامه کينه ورزی و دشمنی شان نسبت به مسلمان آذربايجان، تلاش منسجم و همه جانبه ای را برای فشار و تضييق بر آذربايجانی ها بعمل آورده، بسياری از آنان را که در سرزمين آباء و اجدادشان زندگی می کردند را از خاک خود که امروز دولت ارمنستان ناميده می شود، بين سال های ١٩۸۸- ١٩٩۳ با جنگ و خونريزی بيرون کردند. همچنين دولت غاصب ارمنستان با فروپاشی شوروی، با يورش وحشيانه به قاراباغ، ضمن اشغال ٢۰ درصد ديگر از اراضی آذربايجان، مردم بی دفاع و بیگناه اين خطه از آذربايجان را بطور ددمنشانه و با تجاوز به نواميس مردم، قتل عام کردند که دهشت ترين آن فاجعه خوجالی می باشد که ده ها زن و کودک جان خود را در اين فاجعه غير انسانی از دست دادند.

ارامنه علاوه بر اين فجايع، با تخريب آثار ملی و باستانی آذربايجان در اراضی اشغالی، به مقدسات مسلمان نيز توهين کرده، مساجد واقع در اين اراضی را تخريب کردند. از جمله مسجد شهر آغدام را در کمال قباحت به گاودونی تبديل کرده اند که تحقيری است بر همه مسلمان جهان و نگاه به تصاوير آن دل هر مسلمانی را آزرده کرده، تحجر و وحشی گری قرون وسطی و جنگ ها صليبی را در اذهان تداعی می کند.

همچنين همانگونه که در اوايل قرن گذشته ارامنه آلتی بودند در دستان دول مسيحی برای اعمال فشار بر مسلمان و دولت عثمانی، امروز نيز دولت غاصب ارمنستان و به اصطلاح نسل کشی ارامنه در سال ١٩١۵ توسط دولت عثمانی بهانه و اهرم فشاری است در دست کلوب مسيحی(اتحاديه اروپا) برای تحميل خواسته های خود بر دولت تورکيه. به موازات اين عليرغم پذيرش چهار قطعنامه از سوی سازمان ملل متحد در محکوميت تجاوز به خاک آذربايجان توسط دولت غاصب ارمنستان و لزوم خروج دولت اشغالگر از آذربايجان، قدرت های بزرگ منطقه ای و فرامنطقه ای برای اعمال فشار بر دولت آذربايجان، از دولت اشغالگر ارمنستان حمايت کرده و در پايان دادن به اين تجاوز کوتاهی می کنند.

اما آنچه در اين ميان قابل توجه و تامل می باشد، موضع گيری دولت جمهوری اسلامی ايران در قبال ارامنه است.

جمهوری اسلامی ايران عليرغم اين که خود از اعضای کشورهای سازمان کنفرانس اسلامی است که تجاوز ارمنستان به خاک آذربايجان را قوياً محکوم کرده و خواستار خروج دولت غاصب از اراضی اشغالی است، اما با اتخاذ سياست يک بام و دو هوا در قبال اين تجاوز، بطور همه جانبه از دولت اشغالگر ارمنستان حمايت می کند.

دولت جمهوری اسلامی ايران که مدعی دفاع از حقوق مسلمان و مستضعفان جهان است و طی ٢۸ سال گذشته بطور مداوم و بطرق مختلف مادی و معنوی از مبارزه مردم فلسطين در مقابل اشغالگری اسرائيل دفاع می کند، چگونه است که از دومين کشور شيعه جهان در همسايگی خود در مقابل اشغالگران ارمنی نه تنها دفاع نمی کند، بلکه با اتخاذ سياست غير اصولی و مغاير با ارزش های اسلامی و انسانی، با کشور غاصب ارمنستان روابط برقرار کرده و بطور همه جانبه از آن حمايت می کند. اين در حالی است که بسياری از کشورهای مسلمان سنی مذهب به خاطر تجاوز دولت ارمنستان به خاک دولت مسلمان آذربايجان از برقراری هر گونه رابطه با دولت غاصب خودداری کرده اند. دولت جمهوری اسلامی ايران چه توجيه موجهی برای اين موضع گيری دوگانه و مغاير با ارزش های اسلامی دارد؟!

در واقع جمهوری اسلامی ايران با حمايت از ارامنه و دولت غاصب ارمنستان همان مشی و سياستی را اتخاذ کرده است که دول مسيحی غربی در قبال مسلمانان آذربايجان و تورکيه در پيش گرفته اند.

در چند سال اخير نيز دولت جمهوری اسلامی ايران با صدور اجازه رسمی به ارامنه مقيم ايران برای راهپيمايی در روز ۲٤ آوريل، علناً نشان داده است که هيچ ارزش واقعی ای برای اصول و ارزش های اسلامی قائل نيست و از آن تنها بعنوان وسيله ای در جهت منافع حکومتی خود استفاده می کند. اين در حالی است که در سال های نخست جمهوری اسلامی نه تنها اجازه چنين راهپيمايی هايی به ارامنه داده نمی شد، حتی آيت الله خمينی طی حکمی، دستور داده بود که اقليت های مذهبی بويژه ارامنه برچسب های مخصوصی که بر روی آنها «اقليت مذهبی» نوشته شده بود، به درب و شيشه فروشگاه های خود نصب کنند تا بدين ترتيب آنان از مردم مسلمان کشور متمايز شوند.

اقدام سال های اخير جمهوری اسلامی ايران در صدور اجازه راهپيمايی به ارامنه نه تنها تظاهر آشکار در حمايت اين کشور از ارامنه و دولت اشغالگر ارمنستان می باشد، بلکه نوعی اعمال فشار سياسی بر دولت آذربايجان و تورکيه و از همه مهمتر اهانت و تحقير مسلمانان بويژه مردم آذربايجان در کل است. آذربايجانی هايی که در طول سال های اول انقلاب، بويژه در دوران جنگ ايران و عراق بيشتر از هر ملتی در جبهه های جنگ فداکاری و از خودگذشتگی نشان دادند و بيشترين شهيد، مجروم و معلول را داشته اند.

اما امروز و به رغم اين که روشنفکران و فعالان سياسی- اجتماعی آذربايجان به نمايندگی از سوی مردم آذربايجان به دفعات از دولت جمهوری اسلامی ايران خواسته اند تا با توجه به تاريخ نه چندان دور و سابقه کشتار مردم مسلمان آذربايجان توسط ارامنه و اهانت آنان به مقدسات اسلامی، از صدور اجازه برای راهپيمايی به آنان خودداری نمايد، اما جمهوری اسلامی ايران نه تنها اعتنايی به اين درخواست ها نکرده است، بلکه هر ساله با فراهم کردن تدارکات لازم برای هر چه بهتر برگزار کردن مراسم ۲٤ آوريل توسط ارامنه، در واقع به مردم آذربايجان و خون های ريخته شده بی حرمتی کرده و می کند. اين نيز از سوی مردم آذربايجان بی پاسخ نمانده و اعتراضاتی در شهرهای تهران، زنجان، تبريز بويژه در اردبيل و قم صورت گرفته که از سوی نيروهای انتظامی- امنيتی جمهوری اسلامی ايران سرکوب گرديده است.

امر مسلم، اين بی اعتنايی و بی حرمتی نسبت به مردم آذربايجان و ارزش های آنان نمی تواند همچنان از سوی دولت جمهوری اسلامی ايران ادامه داشته باشد.

در ضمن ذکر اين نکته نيز حائز اهميت می باشد که برگزاری چنين مراسماتی از سوی ارامنه در جمهوری اسلامی ايران که بی شک کمک و پشتيبانی دولت اشغالگر ارمنستان را با خود بهمراه دارد، نمايشی است از سوی اين دولت در برابر قدرت های بزرگ، در راستای نشان دادن تاثير و ايفای نقش ارامنه در صحنه سياسی- اجتماعی جامعه ايران.

شهامتی فرد

اورمییـه مشروطه اینقیلابیندا

محمود صادقپور(شامی)

ائی شانلی اورمو ائی قانلی اورمو
سینه­ن اوسـته آت چاپدیردی ییرتیجـی دوشـمن
اود توتـدون، یـانـدیـن، تالانـدیـن ائی گـؤزه ل وطن

اودلار سولار شهه ری اورمییا- اورمییا
قــهرمانلـار سنگری اورمییا- اورمییا

تـــاریـــخ بــــویـــو واردیــــر یـــاشـــیــــن
نه­لر چــــكـیــب سـنــــــــیــــن باشـــیـــن
شــــــاهيـــدیدیـــر چـــوخ ســـاواشـیـــــن
شور دنـــیــــزیــن، داغين- داشين

لاله لــری سیــنه داغـلی، اود یــوردومـوز هــئـی
یــارالار ووردولار ســنـه، میــنلر قودوز هــئــی

چـالدی چــاپدی یاغــی دوشمــن قیردی ائلینی
اســـــــیــر آپــاردی قــیــز، گــلــــیـنـــــی

نئجه دئیــیم آه ...
"مارشــیمــون" ، "سیــمیتقو" ، "شــیخ عبـیدالله"

گـلیــــب آخیـتــدیــلار قــانــلار ســئلــینــی
بــوكـــوب ســینـدیـردیـلار خالــقیـن بئــلینـی
كئــچــدی او دؤوران، اولمـا پریــشان، ائی آزربـایـجان

سیل گؤزلرینیـــــن، قـــانلـــی یاشـــیـــنـــی
قــالــــدیــر اوجـــایا، مـــغـرور بــاشیــنـــی

داهـــــــــــا آرخـــــایــیــن اول
نـــه ، "جـئــلـو" نــه ده ائرمنی
بـیـر ده آچــا بـیلمه ز سنــه الیــنی

نه چكدین سن هئی، آنا وطن هئی

ائی شانلی اورمو ائی قانلی اورمو

مشروطییت نئهضتیـنده سن ده قان وئردین
آزادلیق یولوندا نه گؤزه ل ایمتاحان وئردین

"عسـگر آبادی" نین اودلو بــیانـــی
قـالدیـردی قییامــا هــر قــهرمـانی
گؤیده اولـدوزلارجا شهیـدین سـانی

"مشهدی اسـماعیـل" ی چكدیلر دارا
كوت پیچاقلا كسیـك بوغـازی یـارا
روسلار اود ووردولار گــؤزه ل بــازارا
خالقی گتــیردیـلـــر زارا، زينـــهــــارا

آخدی گــؤز یاشــیــمــیز اولدو دنیــز هئی
ای قانلــی قادالـــی اورمـــیـیــه­مــیـز هـئــی


"مـشــهدی باقرخـان"، "رئــیـس" دوشــدو قـابـاغا
مشروطه آلماغا

مــیـن ایكی یوز سکسن بئــــشینـــجی ایــلــده
آزادلــیــق شــــوعــاری دیــــــــلـــــــده
گولله قاتاری بــــــئـلـــــده، تــوفـنگـــی الـده

یـــوگـوردو شـئر كـیمــی موســتـــبید­لره
مینلر آلقــیـــش اولســـــون او قـــــوچـاق اره

تـــوتــــوب دا وئردیلر چوخلو ایـشـكـنـــــجـه
قودوز دوشمنلری غئیــــرتـــلی گـــــنـجـــــه

قـــیـــردیـــــلار دویـــوشـــجول یولداشلارینی
ایـــگــیـت، مـــوجـاهـیـد قـارداشــــلاریــــنــی

دؤزدو هر بیر درده كیــشـــی ســیــنـــمـــادی
تـــــاریـخــــده فـــخــر ایــله قــالاجــاق آدی

قــویـون بــیــر آغـلایـــیــم، گـؤزوم دولدو هئی
گؤزه ل چیچكلریم، خــــزان اولــدو هـــئـــی


بـــو قـــانلی نئهضتــده، مـــشــروطــییــــتــده
اورمــــییــه ســـنــیـــن ده مـشـــاهـيـریــن وار
"ماحمود غنی زاده" كیمی چـــوخ شــاعيــریــن وار

"جبار بـاغـچــه بـان"، "سعــید ســلــمــاســـی"
"نـیـمتـاج" خانم تكـــین سؤز ســـــاحيریــن وار

"میـــــر جــــــلال صــــــابیـــــــر" یـــن وار
هـونــر مــئـیدانیــنــدا گــئــنــیش یئـرین وار

اینیقلاب جارچیســــی یــــازیــــچــیلاریـــن
بــؤیوك ژورنــــــالیــستلر واریـندیر، واریــن

"مـحـــمـــــود اشــــرف زاده" ســــنــه ایفتیخار
یوزلر "حبیـــــب الـــــــله آقــــــــازاده" ن وار
مـه­يه­ر یازماق ایلــــــه بونلـــار قــــورتـــــولار؟

داهــــیلـــر بــئــجـره ن بو اؤلـكه مـیــز هئی
سـنه گووه­نـیریـك هــمیــشــــــه بیــز هئــی

مــشـروطــــه­چیلره سن ده قـــاتیــلــدیـــن
مئیدانا آتیلدین

سسله دین "سالماس" ی هــــــای وئردین "خوی"ا
دؤنـــــدون بــــــــیــــــــــر اوردویــــــا
اؤزونــــو ووردون ، اود ایــــــلـــــه ســـویــــا
یاردیــمچی اولـدون "حـئیـدر عـــم اوغــلــــو" یا

"ستارخان"ا هــئی ، بـاتـدیـن قــــانـــا هـــئــی

ای شانلی اورمو ای قانلی اورمو

ایكــی قزئــت چیخـاریـب نئهضــته وئردین
بیـری "فریـــاد" ایــدی, بیری "فروردیــن"

اینـــقیلاب یــولوندا چوخلو چالیشدین
حايیف سنــه آممــا یاندین آلیشدین

آدلارین دئمـیـــره م "دیــری مـییئــت"لــر
صاحيبلریـن قـاپان قودورغــان ایتلر

تولــكــو دالداســیندا یاتدیلار هامی
قانلــی اینقـیـلابــی خالــقی، وطنی

خایین دوشمنلره سـاتـدیلار هامی
ائله او ساتقینلار بــاعيـث اولدولار
جللادلار مورادا چاتــدیــلار هامی
خلقین امكلری باتـدیــلار هامی

خیانت الی ایله دؤنــدو مــشروطه
قیزیل گونش كیمی سـؤندو مشروطه

شنلیكلر چئوریلـیب كدر اولـدو هئی
آه نئجه دئییم كی، نـه لـر اولدو هــئی

چالدی چاپدی یـاغی دوشمن قیردی ائلینی
اســیـر آپــاردی قیـــــز، گــــلــیـــنــی

كــئچدی او دؤوران، اولـما پریشـان، ائی آذربایجان
ســیــل گـؤزلــریـــنیــن، قانــلــی یاشـیــنـی
قــالــدیــر اوجـــایــا، مــــغـــرور بـــاشـیـنی

اولارسـان آبـــاد، اولارســــــان آزاد
غصـــب ائده­بیلمز، هئــچ یـــــاغی

آزاد یــاشــا ای قـــهرمـانلاریــن تـــورپــــاغی
آذربایجان هئی، گؤزه­ ل مكان هئی، اؤلدو یامان هئی

ای "زردوشت" ون شـهه­ ری اورمییا- اورمییا
ايگيتلرين سنگری اورمییا - اورمییا

"صــــفــی الــــدیــــن" اوجـــاغـــیســـــان
مــــوســـیــــقـــــــینیــن قاینــاغیســان
بئهیـــشتیــن بــــیــــر بــــــــوجــاغـــیسان

چای- چمنلی، باغ مئشه­لی، گولزاریمیــــز هئی
گونو گوندن گؤزه لله شه ن دییـــاریــمـیــز هـئــی

اورمو حاديثه لري
اصلينده آذربايجان معاصير تاريخي‌نين معاضر دؤورونو مشروطه اينقلابي يوخ ائله نادرشاهدان سونراکي دؤردن باشالاماق لازيمدي. چونکي مشروطه فصليندن تاريخه داخيل اولدوغوموز زامان، بوگونه کيمي تاثير دايره‌سينده ياشاديغيميز موهوم تايخي حاديثه‌لر داها اؤتوب کئچميش اولور. مشروطه اينقيلابي ايرانين معاصر تاريخي‌نين باشانيشي اولا بيلر آمما آذربايجان تاريخي اوچون مشروطه اينقيلابي بيزيم ضعيف‌له‌ديييميز بير زاماندا باش وئرديگي اوچون، بيزيم حاشيه‌يه سورولمه‌ييميزين سون دؤوري کيمي گؤورونمه‌لي دير.

ميرزا رحمت الله خان معتمدالوزاره (سونرا معتمدي) اؤزو اورمولو ايدي، ايرانين خاريجي ايشلر ناظيرليگي نين ارومو دا نوماينده سي، هابئله شيخ محمد خياباني نين رهبرليگ ائتديي «آذربايجان دوکرات فيرقه‌سي‌»نين ارومو بؤلومونون مسئلو ايدي. م هابئله سونرالار مسيحي و کورد سوي قيريملاريندان ضرر چکن قورباني‌لارين خسارتلريني معين لشديرمک اوچون يارانميش کميته ني رهبرليک ائديردي.
بو کيتاب اصلينده م ين گونده ليک قيدلري دير. بو اثر لوندون شهرينده ياشايان خانم شهرزاد ويژه، م ين قيز نوهسي نين اختياريندا ساخلانميش دير. خانم شهرزاد ويژه م ين قيزي خانم ربيعه معتمدي نين قيزي دير.

حاديثه لر 1917 جي ايلده روسيه ده چاريزمي دئويره فورال اينقلابي له باشلاييرلار. آمما مسئله لري کؤکو هله 1834 جي ايله قدر ايزله نه بيلر. همان ايلده اورمودا آمئريکانين پروتستان ديني نماينده ليگي يا ميسيونو قورولور. بو تاريخدن 5 ايل سونرا يعني 1839 دا فرانسانين لازاريستلر آدلي کاتوليک ميسيونو مئيدانا چيخير. بونو آردينجا اورومودا اينگيلتره کليساسي، آلمان لوتران کليساسي و نهايت روس ارتدوکس کليساسي اؤز ميسيونلوق هيئت لريني اورمودا يئرلشديريرلر. جان ژوزف‌ين آدلي آمئريکالي يازيچي‌نين 1961 ده يازديغي اثرده بو مسيونلوقلارين هدفي بؤلگه ده نستوري لر، ائرمني‌لر و کوردلرين آراسيندا فعاليت آپارماغ ايدي. (پانزده)

روسلار 1907 جي ايلده ارومويا باسقين ائدرکن مقصدلريني بئله آنالديرديلار: «...بوتون مسلمانلار مسيحي‌لره تحويل وئريله جکلر، ؤنالرين ماللاري مصادره و روسلارا قوشولانلارا تحويل وئريلهجکدير... روسلارا قوشولمايانلارين دا ماللاري مصادره اولوب اؤزلري روسيه‌يه سورگون اولاجاقلار...» (هفده)
بو آرادا آذربايجانين ژئوپليتيک اهميتي ده نظرده ساخلانيليردي. سپهبد محمد نخجوان «جنگ بين المللي، تاريخ نظامي، 1914­1918» آدلي اثرينده بو مسئله‌يه بئله ايشاره ائدير: «ايران شمالغرب حييصه سي‌نين بير طرفدن قافقازين جنوني بؤلگه لري و او بيري طرفدن عثمانلي نين شرقي حيصه‌لري آراسيندا بيرلشديريجي استراتژيک اهميتي، بيرداها موهوملشدي و روس عالي قوشون کاماندانليغي بؤلگه ده کي قوشونلاريني آذربايجان اوردوسو آديله چرنوبوزوون کاماندانليغي آلتيندا يئني‌دن تشکيلاتلاماق قرارينا گلدي» (هيجده)

بو ايللرده بؤلگه ده بير مسيحي دولت ياردماق غرب دؤولتلري‌نين گوندليگينده ايدي. بو کيتابا مقدمه يازان ايران دؤلتي نين آنتي تورک محفل‌لريني سؤزچولريندن اولان کاوه بيات مسيحي لرين عثمانلي دؤولتينه قارشي موحاريبه اعلان ائتديکلريندن تعجبيني بئله شرح ائدير: «بو آرادا 1915 جي ايلين ماي آييندان همان ايلين اوکتيابرينا قدر تماميله آيدين اولمايان سبب‌لر اوزريندن تورکلرين احتياطلي خطلرينه باخماياراق عثمانلي دؤولتينه قارشي موحاريبه‌يه داخيل اولماق قرارينا گلديلر» (بيست و يک) فارس شوونيسمي نين سؤزچوسو اولان کاوه بيات اوچون «تماميله آيدين اولمايان سبب‌لر» ائله اونو اؤزونون يازديغي اؤن سؤزون 5 صحيفه سونراسيندا فرانسالي بير قايناقدا فلورنس هللوت‌دان نقل اولورکي: «آسوري‌لره خوموختارليق و بير موستقيل دوولتين يارناماسينا دائر وئده وئرميشديلر» (بيست و شش)

بيلدييز کيمي بيرينجي دونيا ساواشيندا آلمان، آوستريا يا اطريش و عثمانلي بير جبهه‌ده و فرانسا، انينگيلتره، روسيه و آمئريکا قارشي جبهه‌ده دورموشدولار و بو سبب‌دن بو دؤلتلرين اورمو سوي قيريميندا ائرمنيلر و نستوريلر (سونراکي آسوريلر)له بير هارمونيک فعاليت آپارماقلاريني باشا دوشمک چتين دئيلدير.

حربي باخيمدان روسلارين اقتداري اورمو بؤلگه سينده بؤيوک ايدي. روسيه‌نين ايرانداکي قونسولو بازيل نيکيتين روس سياستي‌نين يئريديلمه‌سينه سياسي رهبرليگ ائديردي. بولشويکلر روسيه ده حاکيم اولارکن برست ليتوفسک سازييشي مئيدانا گلير و بونونلا اينگليسلر روس قوشونلارينين صعفيندن يارانميش بوشلوغو دولدوماق اوچون گورجو و ائرمني قوشونلاريني گوجلنديرمه‌يه و حتي اساسدان بئله قوشونلاري يارداماغا چاليشيرديلار.

عثمانلي‌ني راضي سينده ياشايان حکاري جيلوولاري آدلانان مسيحي آسوري طايفا عثمانلي قوشونلاري قاباغيندا مغلوبيته اوغرايارکن اورومويه کؤچورلر. بونلارين روحاني رهبرلري بنيامين مارشيمون آدلانيردي و همين جيلوولارين حربي کامانداني پطروس ايدي. روس قونسولو بازيل نيکيتين «مسيحي‌لره يارديم تشکيلاتي نين مرکزي کميته‌سي»نين اورمو شعبه‌سي نين مديري ايدي. 1917 جي ايلين سنتيابر آييندا ، روسيه قافقاز قشونلاري کاماندانليغيندان ژنرال لبدينسکي‌نين امرايله، روس قوشونلاري‌نين 7­جي اوردوسوندان قالميش قورتارمايان حربي سورساتلا، تاسک آدلي بير ژنرال، موتفيق دؤلتلرين مشترک «مسيحي قوشونو»نو يارادماغا تعيين اولور. موتفيق دؤلتلرين سايير نوماينده‌لري‌ده هره‌سي ايشين بير حيصه‌سينه نظارت ائديرلر. ماراخلي‌دير کي، آز زاماندا غربي دؤلتلرين گويا مسيحيت ديني‌ني يايماقدا اولان مسيونرليک هيئت‌لري تماميله آچيق­آشکار بو مسيحي قوشونونا قوشولورلار! مثل اوچون اورومدا موسيونر عائله‌سينده آنادان اولموش، آميريکانين پرسبايترين هيئت‌ينين رئيسي دکتر ويليام شد، مسيحي قووه لرين تشکيلاتماسي و اداره اولماسيندا بؤيوک رول اوينايير. همان پرسبايترين تشکيکلاتي اصلينده و ظاهيرده گويا ايران مسيحي‌لرينيه يئمک يارديمالري چاتديرماق اوچون فعاليت ائديردي. باشقا بير بو نووعدان اولان غربي خيريه تشکيلاتي L Ambulance Francaise آدلي فرانسالي بير اورقان‌ايدي. بو خيريه تشيکاتلاري 8 الي 9 مين نفرليک مسيحي قوشونو يارادماق ايستيرديلر. روس کلنل کوزمين، س فرانسالي آفيچسر و 30 باشقا حربي کاردرلا بو قوشونون باشيندا دوروردولار.

بو قووه‌لر و عموميتله مسيحي غرب دونياسي‌ايل اونلارين يئرلي موزدورلاري واسيطه‌سيله بؤلگه‌ده يارانان فاجعه‌لر ايکي دؤوره بؤلونمه‌ليديرلر:

1­ 1­جي دؤرده بؤلگه ده تورکلرين تمايله قتل عام اولوب بؤلگه‌ني ائتنيک تريبي‌ني ده‌ييشديرمک و بونو اساسيندا قافقازلا عثمانلي آراسيندا بير مسيحي ديوار اوجالتماق. بو دؤورده تورکلره هجوم اولونور، ائولر غارت اونوب يانديدريلير، آرواد اوقاغادا رحم اولمور و حتي اهالي‌نين شهرلري ترک ائتمه‌سين ايجازه وئريلمير. يعني هدف نه ساده غارت دير و نه موقتي نيظامي. م ين يازيلاريندا اينجه ليکه ثبت اولموش قتل عاملارين شيوهسي گؤستريرکي، تورک اهاليني بيرباشا محو ائتمک و اونلار نه زامانسا بؤلگه‌يه قاييتماق ادعالارينا ايمکان يارادماماقدير. بو ايشده اوزامانکي دونيادا اهالينين معنوي و دونيوي رهرلري اولان شيعه روحانيلر و بؤلگه‌نين وارلي‌لارينا خصوصي ديوان توتولور. اگر عادي تورک اهاليسي هجوملاردا ائولرينده اؤلدورلورلر، روحاني لر و وارلي‌لار، مسيحي قووه‌لر رهبر اورقانلاري طرفيندن رسما آختاريليب، جلب اولوب و خصوصي قدارليقلا هالاک اولورلار. هدف بودورکي نه بير تورک قالسين، نه بير تورک ائوي و نه بير شيعه روحاني يا باش بيلن تورک رهبري. بو دورده (قاجارلارين محمودقولو خانين محتشم قوشونو و سايير اورمو افشالاريني خلع سيلاح ائديب دارماداغين ائتديکريندن سونرا بوتون باشقا دؤرلرده اولدوغو کيمي) تورکلرين سيلاحلاري‌دا يوخدور محموقولو خان افشار اورومولو کيمي بؤيوک آذربايجان حاکميتي‌ني يارادماق آميبيسياسي اولان سياسي دوشونجه‌لي رهبرلرده. حتي بو کيتابين مؤلفي اولان م قاجار دولتيني خاريجي ايشلر ناطيرليگي نين نوماينده سي و هابئله شيخ محمد خياباني نين رهبرليگ ائتدي‌يي سياسي پارتيانين نماينده سي کيمي، بوتون درايتي و يوکسک شخسييت صاحيبي اولدوغونا باخمياراق اؤز يازيلاريندا يوکسک سياسي بير شعورون تظاهري گؤرونمور.

بوردا آسوري­ائرمني قوه‌لريني ياراتديقلاري حادثه‌لردن دوزگون و جانلي بير آنلاييش وئرمک اوچون، م ين 585 صحيفه‌ده چاپ اولموش گونده‌ليک شکيلده قلمه آلديغي موهمو تاريخي قايناغين‌دان بير سيرا سطيرلري نقل ائيره‌م:


ارومينه در محاربه عالم سوز
از مقدمه نصارا تا بلواي اسمعيل آقا
1300­1298 شمسي
رحمت الله خان معتمدالوزاره
نشر شيرازه، تابستان 1379، تهران
585 صفحه

جمادي الاول 1336 الي جمادي الاول 1340
فوريه 1918 الي فوريه 1922

­21 فورال 1918
جوماخشامي بارون آرداشز ائرمني داشناقسيون کميته‌سيندن باشقا نئچه نفرلره مجلسه گلديلر. بارون آرداشز روسجا اطرافلي بير نيطق ائتد، ترجمه‌ ائدن روس قوسولو دئدي کي آرداشز دئير: ارمني دن آليمنيش هرنه‌يي قايتارماسالار، مسيحي‌لري شهردن چيخاريب، شهري خاراب ائده‌جييک.

(شهرده‌ن بومب سسي گليردي)
­قونسولا دئديم: معلوم‌دور کي بو توپ و بومبلاري مسيحي‌لر آتيرلار، چونکي مسلمانلارين توپو و بومبو يوخدور
­گئجه دن ايکي ساعات کئچميشه کيمي اوزاقلاردان توپ سسي گليردي.... ائولري غارت ائديب، پيس عمل‌لره مرتکب اولوب و قادينلارين عصمت‌لريني توخونوبلار.(8)

­ جيلوولار و باشقالاري نئچه کوچه‌يه هجوم ائديب، ائولره داخيل اولوب، شنيع عمل‌لر و قبيح ايشلر گوروردولر. .. يازيق اهالينين مال دارايتلريني غارت ائديب، 500 ائوه اود وروب، کيشي، قادين قيز و اوغلان اوشاقلاريني قتله يئتيريب، کيمسه‌يه رحم ائتمه‌ديلر...بو قدر قساوت‌ين علتي معلوم دئيل... بو گئجه‌نين فاجعه‌لري دونيا دوردوقجا عالمين تاريخينده لکه کيمي اولاجاقدير...

الجه قراراولور سردارين ائوينده دانيشيق اولسون سونرا خبر وئريرلر اجلاس آمئريکانين قونسوللوغوندا اولاجاقدير. گئتديک اورا، روس ژنرالي اولتيماتومون متني ني اوخودو و ائرمني بارون مناسکان ترجمه ائتدي:

مقدمه‌دن سونرا گلير:
اول، بارون اتپانيانس‌ين امريله 16 نفردن عيبارت بير مجلس تئزليکله قورولسون.
ايکينجي: شهرده حربي حکومت اولسون و پليسين رئيسين سئچيلميش عضولر (يوخاريداي بند ده) سئچسينلر
اوچونوجو: مسلمانلارين ايختياريندا اولان سيلاحلاري 48 ساعات عرضينده قورولموش مجلسي تحويل ائتسينلر کي ايران ملتي‌نين مالي اولاجاقدير.
....
امضا ژنرال پالتايف، پالکونيک کوزمين، ليوتنانت کاسفل (24)

(بئله ليکله اول سيلاحلاري آليرلار)
ايگيرمي آلتي (26) فورال 1918

­آمئريکانين قوسوللوغوندا ، خواهش ائتديم هئچ اولماسا، آمان وئرسينلر، اهالينين جان قورتارانلاري اؤز اؤلنلريني حالينا راحاتليقلا آغلاسينلار يا دا بير دفعه‌ليک قتل عام حؤکمي وئرسينلر کي اهالي بؤيله ذيلت‌دن و اسارت‌دن آزاد اولسونلار و هر ديقه اؤلومو گؤزله مه‌سينلر.
­بو آرادا هجوما کئچميش کوردلرده يازيق اهالي‌ اوچون بير غفيل بلا اولموشدولار، (ائرمني آسوي قتلا عاملاريندان) يئرده قالانلاري دا اونلار غارت ائديب و حتي داملاري، قاپيلاي و آقوشقالاري سؤکوب آپاريرديلار.(25)
(سلماس دا اساعيل سيميتقو آسوري‌لرين رهبري مارشيمونو اؤلدورور، ماجرا......)

­مسيحي‌‌لرين يانيندا يشله‌ين نئچه مسلمانا ائو ييه‌سينين آروادلاري دئيبلر کي قالماييب، گئتسينلر کي، بو آزشام ايش باشقا جور اولاجاقدير..

قيامت احوالاتي

­ قاپي پنجره و بلور قابلارين سينديريلماسيندان قالخان سسلر ائشيديليردي. تعجب‌لي دير کي بوللور قابلار، قاب­قاجاقي آپارميرلار. هر ائوده بو قبيل‌دن اللرينه کئچن هر بير شئي سينديريرديلار. ... داملاردا قادين، کيشي و اوشاقلار، بعضي قادينلاردا باشي آچيق او طرف بو طرفه قاچيرديلار. هر ائودن تفنگ سسي و اوشاقلارين ناله‌‌سي اوجاليميشدي. سبحان الله قيامت اوضاعسي مشاهده اولوردو... قادينلار چاتديقلاري هر حيطه 3­4 آرشين ليک اوجاليقدان آتيرديلار، ال اياقلاري سينيقکان قاچماغا باشلاييرديلار...(44­43)

­ غارت اولماميش بير ائو قالماييبدير...ولاتين محتر،م علمالاريندان نئچه‌سي قتله يئتيريليبلر او جومله‌دن آخوند ملا علي قلي کي اورمونون بيرينجي مجتهدي و 90 ياشلي ايدي، ايکي اوغلو، بير گليني، ثقفه‌الاسلام و صدرالعلما و رئيس السادات، آقا ميرزا ابراهيم مجتهد، آقا ميرزا صادق پيشنماز، حاجي ملا اسمعيل کي اوغلونون دا باشيني کسيب لر. بيرده محترم سيدلر و مترم روضه‌خوانلاردان قتله تئتيريرلديلر.... بوتون اورمودا قطعيتله غارت اولماميش يوز عئله قالماييبدير
­ مجلسدن نظميه اداره‌سينه يازيب، اؤلنلرين دوزگون آدلار سياهيسيني ايسته‌نيلدي... مسيحي‌لر مانع اولموشدولار

­پالکونيک کوزمين حکم ائديب کي اجلال الملک اونون ائوين آپاريم (53)

­ حسيات سيزليق، کسالت و تنبل‌ليگ، و اتفاق و اتحادين اولماماسي‌نين نتيجه سي بودور... نئثه قديم و گوجلو بير ملت فلاکت زنجيرينه اسير اولور... آلله بيزيم حيسسلريميزه قووت وئرسين بنات النفس‌يميزي ثرياوار جمع ائتسين که ابدي اؤلومدن نجات تاپاق (55)

ايگيرمي بير (21) مارت 1918
نئچه پارچا کندي بير نئچه نفر مستثنا الماقلا قتله يئتريبلر...صداقلو کندينده يالنيز بير چوبان قاليبدير، چونقارالودان 450 نفر و بزرگ آباددان 130 نفر اؤئدوروبلر...

­ امسيحي لرين شرطلري
­بو شرطلري ضمانتي کيمي ايستيرلر کي اهالي‌نين باش بيلنلريندن 100 نفري اونلار گيروو وئره ک(60)
­ مسلمانلار طرفيندن ايسته‌نيلن تبريزدن بير هيئتين گلمه‌سيني رد ائتديلر، دئديلر بو هيئت گره‌ک خاريجي مامورلارلا بيرليکده اولسون.
­ آسوري‌لرين صاحب منصبلري و قوشون حيصه‌لري جناب پالکونيک کوزمين‌ين اطاعتينده‌ديرلر
­بير ولايتين 200 مين نفرليک اهاليسينين موروثي و اکتسابي وار­دوولتينين فارت ائديبلر (64)
­ هر گون چوخلاري مختلف مرضلردن اؤلورلر، گونده يوز نفره قدر ده آجليقدان اؤلورلر (67)

4 آپريل 1918
مجلسدن ويخ قوسولخانالارا، پالکونيک کوزمينه، ائرمني لر کوميته‌سينه و ساير مربوط دايره‌لره يازيب ايسته ميشيک کي هئچ اولماسا، قالان بير آز انسانلارا اجازه وئرسينلر، يالنيز اهل عياللاريني گؤتوروب، بير طرفه ئئتسينلر، شهر، وار دؤولتلريني و الاک‌لاريني اونلارا (جينايتکارلارا) وئسينلر.. (70)

­ مسيحي نماينده‌لري ...ايسيرديلر بؤيله آوره‌ک داغلايان و جان آغريدان حادثه‌لري اؤرت باسدير ائتسينلر و قويماسينلار کيمسه خبردار اولسون.
­ 70 نفرين ايمضالاديغي بير عريضه ده‌ن:
­سوت امر طيفيل‌لر و چاره سيز قادينلارين ديليندن ريجا ائديريک ائله ائدين کي هئچ اولماسا اورمو سلماس و ساير يولللاري آچسينلار کي بيز يازيقلار عئله و اوشاقلاريميزين اللريني توتوب بو ولايتي ترک ائده‌ک...

14 آپريل 1918
­بوگون کربلايي اسالله تاجر تهرانچي کي اصلاح مجلسي‌نين عضوو ايد، مجلسه گلنده ايروان آوري‌لري توتوب ائرمني‌لر کوميته‌سينه آپاريبلار.
­ تانينميش حاجي آقا ٍعطاري که والي بير شخص‌ايدي اؤلدوروبلر.
بوگون يئددي دئيرمان کندينده حاجي آخوند آدلي روضه‌خواني اؤلدوروبلر.... بوگون انگنه، باشاالامباشلو کنلريني کي بوگونه کيمي بير نيجات تاپانلاريني قاليردي، غارت ائديب اهاليني چوخونو اؤلدوروبلر
18 آپريل 1918
­ قونسولخانلارا خيطابا 69 نفرين امضالاديغي بير مکتوبدان:
..قتل عام اولدوق، تالانديق، ائولريميز يانديريلدي، روحاني رئيس‌لر و يئرلي آغ ساققال‌لار گوناهسيز قتله يئتيريلديلر، بيز بدبخت‌لرده آز ساييدا ديري قالانلار عموميتلا ائوده قاليب و بير يئره چيخماغا ايختياريميز يوخدو...انساليق آدينا ...هئچ الماسا ولايتين بير گوشه‌سين بيزه وئرين که اهالي چؤلون اود علفيله قارينلارين دويدورسونلار يا آرخايين‌ليق وئرسينلر که اهل عياليميزين اليندن ياپيشيب سايير ولايتلره مهاجرت ائده‌ک، بو دؤزولمنوز حادثه‌لردن کي اونلارا دؤزمک بشر اوچون مومکون دئيل قورتاريب ، آسوده‌ليکله ديلنمه‌يه مشغول اولاق...(87)

دوشنبه 22 آپريل 1918
تبريزده گلن هئت له برابر مسيحي‌لرله موذاکيره ائتمک اوچون مسلمانلار بير 6 نفرليک هيئت سئچديلر کي من ده اونلارين ايچينده ايديم

­23 آپريل
­مسيحيلر بؤيله جمعيتين شهردن گئتمه‌سيله مخالف‌ديرلر. بونا گؤره ساثحيلده‌کي گودوکچولره خبر وئرميشديلر کي،بوتون اجازه نامه‌لري باطيل ائتسينلر...مسلمانلاردا فايتون و آت قالماميشدي (96)

14 ماي 1918
(عثمانلي لار سرحدلره ياخينلاشاندا مجلس قرار وئرير کي اونلارا بير مکتوب يازيب اونلار اوزاقلاشديرسينلار صديقالممالک و م مکتوبو وئرمه‌يه سئچيليرلر)
­ ايکي ساعات (عثمانلي کوانداني‌نين) چادرينداييديق، نهايت درجه مهربانليق و انسانيت‌له قوناق‌دارليق ائتدي..
قوماندان دئدي: من حرب مامورويام، منه امر اولوبدورکي اورمو آليب، اوردا يانميش سيلاحلي دسته‌لري لغو ائديب، عثمانلي دؤؤلتي قارشيسيندا سلاح ايشلتمک ايسته‌ينلري تنبيه ائديب هر کنددن کي توپ و تفنگ اودو قالخسا، يانديريب داغيديم. من شخصا داغيتاق و آدام اؤلدورمکله راضي دئيلم و امکان قدر ايستيرم قان تؤکمه‌دن اؤز بورجومو يئرينه يئتيره‌م. (111)
­شهردن شيطان کندينه کيمي 7 آغاج يولدا ...بير مسلمان گؤزه ده‌يمه‌دي.. باراندوز چايي‌نين اطرافيندا... نئچه عاجز قادين و ايکي­اوچ سينيق سالخاق کيشي گؤردوک، دئديکلرينه گؤره 40 گون داغلاردا قاچاق ياشاميشديلار و عثمانلي‌ قوو‌ه‌لريني اورا گلديييندن سونرا داغدان يئنميشديلر.
­عثمانلي‌لار اکينچي‌ليک محصوللاريني قورماغا چاليشيرديلار و قوماندان بو حاقدا خصوصي تؤوصيه ائتميشدي کي سيلاحلي قووآلر محصولو ضاي ائتمه‌سينلر. (117)
­تپه ترکمان کنددينده س طيفيل کي ايکي اوغلان و بير قيزيديلار، هره‌سي 7­8 ياشيندا، بوغدا زميسينده اوت يئيرديلر... اوقدر آريغ‌ايديلار کي سسلري چيخميردي...
20 ماي 1918
شمشه فرهاد وزيرآبادي آدلي بي مسيحي عظيم السلطنه سرداري اؤلدوروبدور (120)
­ مرحوم ءويدالاسلامين ائوينه گئديب اونون قالانلارينا باش ساغليقي وئرديک..مرحومين کيچيک اوغلونون وضعي که جماعت آراسيندا قتله يئتيريلميش آتاسيني آختاريردي سون درجه اوره‌ک ينديران ايدي (123)
23 ماي
مجلس اصلاح او جمله دن تبريزه يوللاماغا بير گزارش يازير اوردا گلير:
­اؤتن ايل روسيه قازئترلينين بيرينده بير شخص بير مقاله يازيب و نضارا ملتينه مخصوص بير ملي حکومتين يارنماسين ايسته ميشدي، بيز نصارا ملتي‌نين نماينده سي کيمي بو جمله‌ني تکذيب ائديريک (126)

عسگر آباد فاجعه سي
بو کيتابدا دئيدي‌يي کيمي نجات تاپانلارين بير سيراسي قاچيب عسگر آباد کندينه سيغيلميشديلار. (131)
­25 مايدا بير سيرا سيلاحلي او جمله دن آقا پطروس (آسوري‌لرين حربي قومانداني) (آروادي) ملک خوشابه ايله عسکر آبادا يولا دوشور اميرخان ارمني ده اورا گئتميشدي (133 و 131)
­ داغلارين باشيني آلميش مسيحي لر گولله آتماغا باشلاديلار،...،من قالانين باشينا چيخيب بايراقلا نه قدر علامت وئرديم بير فايد ائتمه دي، 2 گولله ده منه قارشي آرتديلار...200 نفره ياخين اوشاق و قادينلارلا دروازه‌دن چيخيب آقا پطروسون يانينا گلديک و او دا ونلار آدام قوشدو کي شهره يا قونشو کندلره گئتسينلر. کوچه ده گلنده بيردن دداغدان تفنگ سسي گلدي دو قادين و بير اوشاغا گولله توخوندو کي بيري درحال کپچيندي و بيري يارالاندي قادينلار قاچيب قاييتديلار. من ده آقا پطروسون يانينا قاييديب ماجراني آنلاتديم. ... (134)

2 يون 1918 ده 200 نفره ياخين کيشي، قادين و طيفيل اوشاقلار مچيدده جمع اولوبلار يا اورا سيغيليبلار، بونلار اورا داخيل اولوب هاميني اوردا قتله يئتيريبلر(138)
20 ايول 1918
منيم عسگرآباددين ديري قالانلاريندان آپارديغيم آراشديرمايا گؤره او کنده هجوم و غارت زاماني اهالينين 2000 نفري اؤلدورولموشدورلر.


30ماي صضرت مستطاب شريعتمدار حاجي ميرزا فضل‌الله آقا مجتهدين ائوينه گئديب، معظم‌الله‌ توهين ائديب، کتک ووروب ائويندن بير سيرا شئيلر آپاريبلار.

­ائرمني بير فدايي مشهدي بخشعلي آدلي بير تاجرين ائوينه گئديب اوندان 25 توم پول ايسته‌ييبدير...نظميه اداره‌سي ائرمني‌يه اخطار وئيب آمما او ائرمني فدايي مشهدي بخشعليني توتوب آپاريب نظميه‌ده روولورله اؤلدوروبدور (136)
­ حاجي حسين آدلي دوگوچونو نئچه ائرمني فدايي‌سي توتوب خيلاص الماسي اوچون 300 تومن ايسترلر. (139)
­حاجي رفيع آدلي بيرسينين 2000 تومن ليک قيزيک و جواهرلرين آپاريبلار (140)
24
يون 1918
بوگون هر کيمين کي ائوينده تلفون وارايدي، مسيحي لر آدام يوللايب، تلفونلاري آليبلار.. بير نفر مسيحي ده يوللاديلار کي تلفن مرکزينه نظارت ائتسين، اصلينده تلفن مرکزين مصادره ائديبلر. (147)
­ائرمني لر مجلسه گلمه‌ميش نئچه محترم شخصي ائولريندن زورلا چيخاريب، توقيف ائدبلر (158)
­ائمني لر کوچه ده نئچه مسلمان قادين‌ين چادرلالاريني باشلاريندان گوتوربولر (159)
­ياشلي و محترم بير سيد اولانآقا مير محمد پيشنمازي اؤلدوروبلر. (159)
­توحپراق قلعه و ايکي اوچ باشقا کندده100 نفره ياخين مسلماني اؤلدوروبلر. (160)
16 يول 1918
بوگون سلماس دان گلميش مسيحي‌لر عجيبه بير غارت يولا ساليبلار...داملاردا مسلمان قادينلار اوطرف­بو طرفه قاچيرلار.

­نهايت کي دکتر شط ده مسلمانلارين مظلوملوغونو باشا دوشدو 162)
­افسوس کي 100 مين نفر گناهسيز آدامين قاني طوکولندن سونرا بونو باشا دوشوبدور(163)
­ا
ئرمني رئيس‌لريندن آندانيق آدلي بيريسي 5 مين نفر سيلاحلي ائرمني‌له جلفا دان کئچيب، خويا هجوم ائديب ... ايندي عثمانلي‌لارلا شدتلي محاربه آپاريرلار.(164)
­ مسيحي‌لر اکين محصوللاريني اؤز حيوانلارينا اوتارماقلا تلف ائديرل بو طرفدن ده محصول صاحيب‌لري هرگون يوز­يوز و ايکييوز­ايکي يوز آجيندان جان وئريب اؤلورلر و مئيدلري نئچه گون دفن اولمادان ائولرينده قالير (168)
­وان بؤلگه‌سيندن گلن مهاجر ائرمني‌لر باراندوز چايي نين آشاغي ‌سيندا يئرلشن کندلره گئديبلر، اونلار اوچون 9 پارچا کند نظرده آلينيب. (173) اصيل اهالي؟
16 ايول

شوالين 7 سي (16 ايول 1918) شهرين دروازه‌لرينه آدام قويوب و مانع اولورلار کي کيمسه محله‌لرده بوغدا ساتماغا حقي يوخدور. هرکس بوغدا گتيرسه گره‌ک آپارسين آمئريکانين ويس قونسولخاناسينا تحويل وئريب، پولونو آلسين. بو منوال ايله بوغدانين ساتيشينا مانع اولوب و مسلمان اهالين‌نين هلاکتينه باعث اولدولار (176)

­بوگون نئچه مسيحي مرحوم بيگربيگي‌نين حمامينا که زنانه ايميش (قادينلار اوچون) داخيل اولوبلار. او زامان اوردا بير عيده شهرين اشراف طبقه‌سيندن اولان خانيم‌لار سايير طبقه‌لره منسوب اولان قادينلارلار اوردا حمام ائديرميشلر. مسلم دير که کيشينين قادين حامامينا داخيل اولماسي اودا محترمه قادينلارين لوت اولدوغو حلدا نئجي وحشت و قورخو ياردار. (176)

­ ايندي محترم ويس قونسولخانادا يارانميش غله لمسيونوندا شدتله قاداغان اولوب کي کيمسه مسلمانلارا بوغدا ساتماسين (180)

­آمئريکانين ويس قونسولو دکتر شط مسيحي رئيس‌لرله بيرگه بير تهلکه‌سيزليک کميسيونو ياراديب و بئله بير اعلان وئريب‌دير:
ائرمني‌لر و آسوري‌لردن عيبارت تهلکه‌سيزليل کميسيونون طرفيندن شهرين عموم آسوي‌لري و ائرمني‌لرينه بو حؤکم وئريلير کي بوتاريخ‌دن سونرا هر نووعغارت، تالاماق، اوغورلوق، قتل و قالاباليق قطعي قدغان اولور....تموز آيي‌نين 9­ي، 1918 تهلکه‌سيزليک کاميسياسي‌نين رئيسي دوکتور شط

­بو کيتابين تحرير اولماسينين سببي
... ائله اولماسين 300 مين اهالينين ياريسيني اؤلدورب و ديگر ياريسي‌ني بير حالا سالماسينلار کي ديراي قالماقدانسا اؤلوم آرزو ائتسينلر... (183)

25 ايول 1918
بير سيرا اهلينين خواهيشي اساسيندا حکومت معاوني آقاي جيل الممالک و من آمئريکانين ويس قونسولخاناسيناسينا گئديب، بوگونه کيمي ديري قالميش اهالينين شهري ترک ائتمه‌لريني خواهيش ائتديک...
­ جناب ويس قوسول جوابدا مؤوضوع‌دان کنار دانيشديلار، اهاليني شهري ترک ائتمه‌سينله موافقت ائتمه‌ديلر..(188)
­ مهاجر مسيحي‌لر بير نفر مسيحي نظميه‌ني که مسلمانلار توخوناغا مانع اولوردو، گولله‌ايله اؤلدورموشدولر (189)

28 ايول 1918
ائرمني فدائيلري افشار قوشونونون 7­جي بؤلمه‌سينين رئيسي جناب حاجي عزيزخان اميرتومانا حؤرمتسيزليک ائديبئرو نئچه نفي توتوب پول ايستيرديلر.

آوگوست آيي‌نين 2 سي
عثمانلي آتديلاري يورشاه دروازاسيندان شهره داخيل اولدولار. او آندا يازيق مسلمانلارين حالي آدامدا رحم دوغوروردو، آغ ساققالار شادليق و سئوينجلريندن آغالييب، دهشتلي فاجعه‌لردن خيلاص اولدوقلاري اوچون يئره سجده ائديب شوکر ائديرديلر. سايير طبقه‌لر که چوخو ماتملي و عموميتله ستم چکميش و تالانميش‌ايديلار، آغلايا­آغلايا آغير تاثير ائديجي حاللا عثمانلي قوشونونو قرشيلاييب اؤزلريني اونلارين آتلارينين اياغي آلتدينا آتيرديلار. هر طرفدن آغلاماق سسي گليردي.... مسيحي‌لر بيرزاماناؤنجه شئيرليني تانيش اولدوقلاري مسلمانلارين ائوينه داشييب، يونگوول و قيمتلي شئيلريني اؤزلريله داشييميشديلار....(196)

دقيق عيارلامارا گؤره 300 مين اهاليدن 50 مين‌دن ايندي 50 مين‌دن آرتيغي قالماييبدير. 50 مين نفر آلدورولوب، 100 مين‌دن آرتيق يارالاردان و تضييق‌لردن فوت ائديبلر، بير عده يئرلي مسيحي‌لردن ده مهاجرت ائديبلر ... مادي خسارت 100 مليون تومنه کيمي محاسبه تخمين اولونور...(201)

4 آوگوست 1918
آوگوستون 3 نده شهرده قالان مسيحي جينايتکار (اشرار)دان نئچه‌سيني توتدولار اونکلاردان ايکيسي انقلابدا(!) نئچه نفري قتله يئتيرمک و مسلمان قاديني زرورلا توتوب آپارماغا ال وورموشدولار. آراشديرمالار و استنطاق‌دان سونرا 4 آوگوست‌دا ايکيسي‌ني ده توپخانا مئيدانيندا دار چکديلر.

­آوگوستون 15­ينده قوماندان قول اردو صلاح‌الدين بيک طرفيندن قاباخجادان خبر وئريلميشدي کي بوگون جامع مچيدينده ناماز قليناجاقدير. ناهار وختي علما و شهرين ساير عاليملري مچيد جامع ده حاضير اولدولار. آقاي شمس العلما امامت ائتديلر و جمعه نامازي برابر قليندي. سونرا اهل سنت علمادن آخوند محمد بالاوي طرفيندن عربي خطبه اوخوندو و داها سونر حاج آقا امين الشرع منبره چيخيب، عثمانلي سلطاني و ايران شاهي آدينا ويطابه اوخودو. (207)

9 اوکتيابر 1918 مجلس اتحاد اسلامين صدري حاجي ميرزا فضل‌الله آقا مجتهد اهالي‌ني مچيد جامع ده اهالي بيرليگه و عثمانلي‌له اتحادا چدعوت ائتدي. سحري گون د10 اولکتيابر عثمانلي اردوسونون اساس حيصه‌سي اورمونو ترک ائتدي. (219) دکابرين 5 ينده عثمانلي قوشونلاري‌نين قوانداني يوسف ضيا بيک ارورمونو ترک ائدير و بونونلا اورمودا داها هئچ عثمانلي قوشونو قالمير (225)

­ خسارتلر: باخماياراق کي ناموسي تجاوزلر حاقيندا يازماغا جماعت اوتانير آمما يئنه‌ده نئچي مينلردن آرتيق دير ... اؤلدورولنلر و اؤلنلر جمعا 200 مين نفره چاتير (230)

مارتين 29­و 1919 جو ايل معظم السلطنه‌نين 20 ياشلي جاوان اوغلو تيريک ترياک يئييب و نئچه ساعات فاصله‌ايله وفات ائتدي(237)
نئچه گون سونر شکاک کوردلرينين رهبري اسماعيل سميتقو اورمو اهاليسيني اورمويا هجوم ائتمي‌سي

29 آپريل 1921
­مرحوم عظيم السلطنه سردارين 7­8 ياشيندا بير قيزي وار. اسماعييل سميتقوون قارداشي احمد آقا ايستير اونو اؤزون نيکاح (عقد) ائتسين. بدراسلطنه مرحوم سردارين عيالي قيزين ياشي‌نين آشاغي اولدوغو اوچون رضايت وئرمير. بوگون محمد علي آقا شکاک‌ي مامور ائديب قويوبلار مرحوم سردارين ائوينه، هده قورخو و تفنگ گوجو‌ايله قيزي ايستيرلر و دئيرلر اؤزلري عقد ائديبلر.

1 ماي 1921
معلوم اولان عمرخان شکاکين ماموريتي گويا اهاليني گولله‌ايله اؤگدورمل دئيل. اونون ماموريتي بودور کي بو ولايتين بدبخت اهاليسين چوبوق (آغاج) آلتيندا له ائديب و نهايت شکنجه‌ايله اؤلدورسون.... نئچه نفر مدرسه‌يه گئدن طيفيل‌لري کوچه‌دن توتوب اونلاريدان اوبيريلر کيمي کتک وورورلار..(453(
يون آيي‌نين 10­ي 1921
­بوگون تمرآقا نين‌نين وغلو عبدالله بيگ اسماعيل آقا شکاکين اوغلو معظم السلطنه‌نين قيزيني عقد ائتدي. (6 ياشلي) بسيراللطان‌ين قيزني دا نير حاج بيگ‌ين اوغلو خان ابدال‌ين نؤکري صنعان آدلي بيريسي عقد ائديبدير. بوگونلر کوردلر اهالي‌دن چوخلو قيزلار آليرلار!(465)

مطلبين اولينده اشاره اولان کيمي اورمو و آذربايجانين غربينده باش وئرن حادثه‌لر چوخ طوفانلي بير روزگاردا باش وئريردي. 1918 جي ايلده اورمودا ائرمني و آسوري ياراقلي‌لاري سوي قيريمي آپارديقلاين دؤورده شمالي آذبايجانين ايلک استقلال دؤرو باشلاميشدي. غرب دؤلتلري بو دؤرده نئچه سناريو ايله ايشله‌ييرديلر. اونلاردان بيري روسيه‌ ايمپرياسي‌نين سابق اراضي‌لرينده عثمانلي ايمپرياسي‌نين داغيلماسيندان نتيجه‌لنن کيمي بير سيرا يئني مستعمره‌لر اله کئچيرمک ايدي. بلشويکلرين حربي موفقيت‌لرين و بؤيوک بريتانيانين هندوستان و مصر مستملکه‌لرينده آزادليق حرکاتي‌نين باشلاماسي، بو ايمپريانين حربي قوشون قوه‌لريني آزليغي ايله قارشيلاشديرير. بو سببدن بريتانيا هم کئچميش روس ايمپرياسي اراضي‌سينده و هم ايراندا اوزون­اوزادي پلانلاريني قيراغا قويوب، يئني آوانتوريستي پلانلاردان کنارا چکيلمه‌يه مجبور ائدير. مثل اوچون للويد جرج کابينه‌سي 1919 ين فورال آييندا تامسون‌ون باشچي‌ليق ائتديي ربي صيحه‌لرين باکيا داخيل اولدوغوندان تکجه 3 آي سونرا همان قووه‌لري آذربايجاندان چيخارمق قرارينا گلير. ايرندا ايسه اردشير ريپورترين نئچه ايللر حاضيرلاديغي سناريوون يعني ايراني ايرانلي بير ماريونت له اداره ائتمک آکتوئل‌لشير. گيلان دا سوسياليست شورا جمهوريتي اعلان اولماسي و شيخ محمد خياباني‌نين آذربايجان‌دا آزاديستان اعلان ائتمه‌سيده بريتانيا اوچون وضعيتي مرکب لشديرير. باشقا طرفدن روسيه‌ده بلشويک حاکميتي‌نين ايش اوسته گلمه‌سي ايراندا چار دؤروندن قالميش روس قوشون حيصه‌لرينده هم تکنيکي بازا باخيميندان و هم ساواش روحيه‌سي باخيميندان ايشلري چتينلشديدر و داها روس قوشون حيصه‌لري بريتانيا اوچون اوجوز باشا گلن و آسانليقلا اداره اوکلان گوج قووه‌سي دئيلديلر. بئله وضعيتده داها غربي آذربايجاندا مسيحي بير دؤلت يارداماق اوزاق و غير رئال بير سئودا کيمي گؤرونوردو. ارومو و اطراف شهرلرينده 6 آيليق حدسيز اندازه سيز جينايت‌ اونو تؤره‌دنلره يالنيز تاريخين ان قارانليق و قانلي صحيفه‌لرينين مؤلفي کيمي ثبت اولدولار. آمما بو جينايتکارليقلار و سوي قيريملاردان گؤزله نيلن نتيجه‌يه يعني اهاليسي قتل عام اولموش تورک توپراقلاريندا ائرمني ­آسوري دؤلتي ياراداماغا نائيل اولماديلار.

حربي غلبه: حربي مقاومتي سينديرب، ايسته‌ديي مقاوله‌ني تحميل ائتمک (ايران عراق محاربه سي، ايران روس محاربه لري)
اقتصادي غارت:
ياشاييش منطقه‌لريني اله کئچيرمک: (چيخماق اجازه سي اهليه ئريلمير، جنسي تجاوزلر، وارلي کارلي آداملار و جمعيت‌ده ايکون رولو اوينايان روحاني‌لر، تاجيرلر، آغ ساققالالري سيرادان چيخارماق)
گوناهسيز کوتله و جينايتکار رهبرلر (امئريکا ويتنام‌دا، شوروي افغانستان دا)
کنترل اولمايان کوتله و گوناهسيز رهبرلر (فوتبال مسابقه‌لرينده، انقلابلاردا بير ايکي گونده باش وئرن حاديثه‌لر، پاسبان اؤلدورمک، سومقائيت حاديثه‌لري)

بوردا هدف اهالينين هئچ بير يازيلي قايناقدا ثبت اولمادان، دونيانين خبري اولمادان شرطسيز و فيزيکي محو الماسي ايدي. (9 پارچا کندين ائرمني‌لره وئريلمه‌سي) بو نوعدن اولان پروژه‌لرين تاييني بيز تايخ ده قيبريس ده، يئرواندا، زنگه زروردا و سون ايللرده بوسني‌ و کوسووادا شاهيدي اولدوق. آمما هئچ بير حالدا بؤيوک بير بؤلگه‌ده اهالينيني 3 ده ايکيسي‌نين ممه ييندن پپه يينه قدر قتل عامي‌نين نمونه سي‌نين بلکه رواآندادا گؤرمک اولار.

24 آوريل سمبل قتل عام مسلمانان يا ارامنه مهاجم؟!

مهندس توحيد ملك زاده

24 آوريل هر سال گروهي از ارامنه به بهانه آنچه كه نسل كشي ارامنه در مناطق مسلمان نشين قلمداد مي‌گردد؛ به راهپيمايي و تظاهرات پرداخته و عليه تركهاي مسلمان شعار مي‌دهند. ولي واقعيت قضيه چه مي‌باشد؟

از اوايل قرن بيستم، ارامنه متعصب شروع به تحركات خشن نموده و در سال 1905 م جنگ سراسري بر عليه مسلمانان قفقاز شروع كرده و مشغول پاكسازي منطقه‌اي كه آنرا "ارمنستان بزرگ" مي‌نامند؛ كردند. عليرغم سركوب سريع اين شورش، افراطيون ارمني تا شروع جنگ جهاني اول (1914 م) گهگاهي به فاليتهاي ضد اسلامي دست زده و هراز چندگاهي به اعمال تروريستي مي‌پرداختند. تا اينكه با شروع جنگ حهاني اول، ارامنه ساكن عثماني و ساير مناطق اسلامي نيز وارد دسته‌بندي‌هاي سياسي – نظامي منطقه شده و با ورود به اتحاديه ضد اسلامي، روس، انگليس و فرانسه، عليه دولت اسلامي عثماني دست به اقداماتي زدند كه شرح جزئيات، در كتاب "تاريخ ارمنستان" هراند پاسرماچيان، به وضوح مشهود است.

اقدامات تحريك‌آميز ارامنه اگرچه نتوانست در سرنوشت نهايي جنگ تاثيري بگذارد ولي تا حدي فكر قشون عثماني را به خود مشغول كرد. بنابراين دولت عثماني ابتدا به جمع‌آوري اسلحه ارامنه عثماني پرداخت تا از اين اسلحه‌ها عليه عثماني استفاده نشود. سپس چون اين اقدام كارساز نسد؛ شروع به انتقال ارامنه به پشت جبهه‌هاي جنگ نمودند. در اين حين جمع كثيري از آنها كه درصدد پيكار با عثماني‌ها در جبهه متحد با روسها بودند شكست خورده به روسيه و يا آذربايجان (مناطق غربي آن اورميه، سلماس، سولدوز) كه آن زمان در اشغال روسها بود فرار كرده و از طرف مردم آذربايجان عليرغم شرايط سخت جنگي، پناه داده شدند و مردم آذربايجان با اين رفتار خويش ديگر بار روحيه نوع پروري و انسان دوستي خود را - عليرغم دشمني ارامنه با آنها- نشان دادند.

با ورود مسيحيان (مركب از ارامنه و آسوري‌ها) به اورميه و سلماس عملا صدهزار نفر مسيحي وارد آذربايجان شد و تركيب حاكم بر منطقه كاملا به نفع مسيحيان عوض گرديد. كنسول روس در اروميه (نيكيتين) همراه با نمايندگان سياسي فرانسه و انگليس ومسيونرهاي ظاهرا مذهبي از افراد تحت‌الحمايه مسيحي خويش، قشون مسيحي به استعداد 4 گردان تيرانداز آسوري، 2 گردان تيرانداز ارمني با چهارتوپ كوهستاني، سيصد سوار، يك گروهان مسلسل و يك سرويس تلگرافي تشكيل دادند.

قشون مسيحي استقرار خويش بر قسمت غربي آذربايجان را با كشتار اهالي در روز آخرين چهارشنبه سال 1297 شمسي اعلام كرده و پس از سه روز كشتار مردم و تسليم اهالي اورميه پايان يافت. پس از چند روز سلماس نيز به تصرف مسيحيانن كه در آذربايجان آنها را "جيلو" مي‌نامند؛ درآمده و مسيحيان شروع به تصفيه قومي منطقه از ترك مسلمان به مسيحي كردند. كه خوشبختانه مصائب و مشكلات مردم اورميه بيش از چهار – پنج ماه طول نكشيده و قشون عثماني آزادسازي مناطق غربي آذربايجان را وجهه همت خويش قرار داده و در تابستان سال 1298 شمسي، مسيحيان، سلماس و اورميه را طي جنگ با عثماني ها تخليه و به سوي بغداد – محل استقرار انگليسيها – متواري شدند.

در اين فاجعه هولناك انساني ، بيش از يكصدهزار نفر آذربايجاني در اورميه و سلماس و سولدوز و قوشاچاي توسط ارامنه و آسوري‌ها قتل عام شدند. حال پرسش اينجاست كه آيا 24 آوريل، سمبل كشتار مسلمانان اورميه و سلماس مي‌باشد يا ارامنه مهاجم؟

­­­­تاريخ تهاجمات و جنايات ارامنه،

اسماعيل سيميتقو و سردار ماكو در آذربايجان

ميرزا ابوالقاسم امين الشرع خويي (متوفاي 1348 ق)
به كوشش: علي صدرايي خويي

نصراني‌ها شهر اروميه و اكثر دهات را تسخير نمودند و با نفوس اسلام دست بي‌رحمي باز كرده هر كجا كه دست مي‌يافتند قتل وغارت همي كردند و تحقيقا از اهل اروميه مندرجا از اول فتنه تا آخرش سي

ملا عبدالكريم مافي از علماي سلماس را را گرفته و در راه خسرو آباد برده سرش را بر زير سنگ بزرگي نهاده و دو نفر با قمه از يمين و يسار ايستاده و آنگاه به طريقي كه در شيعه رسم است در عاشورا سرش را با قمه مي زنند شاحسي{شاخسی} واخسي و حسن حسين گفته با قمه بر سر آن بيچاره همي زدند و سر وبدنش را ريزه ريزه كردند و آخوند ديگري را كه ملا محمد فاضل نام داشت در پشت بام گرفته بعد از هفده گلوله بدنش را اربا اربا بند از بند جدا نمودند

اهالی مملکت ما هم از ترس گلوله­های ارامنه و نصاری دامن محبت و دوستی ترکان را محکم گرفته و از نام و نژاد قدیمی خود یادها کرده و افسانه ها می خواندند و اثبات می کردند که ما نیز قدیما از ایل و الوس {اولوس} ترکان بوده و از خاک پاک ترکستان قدیم بوده و هستیم. لیکن بعد از رفتن عثمانلوها آنوقت ورق برگردیده و چه شکایت ها که اظهار کرده و چه نفاق ها که به قالب نزدند.
..............

ناسیونالیسم ترک؛ راهی در میانه یک اتحاد: فارس-ارمنی-کرد

حدود نه سال پیش که در تهران مشغول تحصیل بودم به واسطه یکی از دوستان به ساختمان یکی از بنیادهای ایرانشناسی رفتم. چیزهای قابل تامل زیاد بودند.از آلرژی رئیس بنیاد نسبت به کلمه "سلام " و انتظار او از هر مراجعه کننده برای بکار بردن واژه " درود به" جای آن تا فعالیت جدی محققین ارمنی در آن بنیاد و کمکهای وزیر ارشاد عطااله مهاجرانی و رئیس جمهور خاتمی و ایرانیان مقیم خارج از کشور مثلا استرالیا به آنجا. اما جیزی بیش از همه توجه و تامل مرا برانگیخت و تا به امروز ذهنم را مشغول کرده است. کتابخانه نه چندان پربضاعت این بنیاد به سه بخش فارس شناسی،ارمنی شناسی و کرد شناسی تقسیم می شد. در آن کتابخانه هیچ کتابی راجع به دیگر اقوام مملکت مانند ترک، عرب، ترکمن و بلوچ و یا اقلیت های دینی و مذهبی در ایران مانند اهل سنت، پیروان فرقه اهل حق و دراویش، یهودیان، مسیحیان و ... پیدا نمی شد.

ساختمان این بنیاد نزدیکیهای دانشگاه تهران بود. مسافتی آنطرفتر نیز کلیسای سرکیس مقدس ارمنیان قرار داشت. من تقریبا هر روز این مسافت را طی می کردم. در نزدیکی های کلیسا منزل داشتم و هر روز دیوارهای اطراف کلیسا را می دیدم. دیوارها پر بود از شعارهایی علیه دولت ترکیه، ترکهای عثمانی و پوسترهای قدیمی و جدید که که در آنها ادعا می شد دولت عثمانی بیش از یک میلیون ارمنی را در سال 1914 قتل عام کرده است. عده ای از ارامنه هر سال در روز 24 آوریل مقابل کلیسا جمع می شدند و یاد قربانیان آن حادثه را گرامی می داشتند. این حادثه می تواند واقعا اتفاق افتاده باشد و می تواند هم ساخته و پرداخته ذهن کسانی باشد. اما واقعیتی که بعدا برایم عیان شد این بود که اولا هیچ سند موثقی دال بر وقوع قتل عامی به این وسعت وجود ندارد. ثانیا این حادثه به دولت عثمانی منتسب می شد در حالی که امروز چنین دولتی وجود ندارد. دولت عثمانی به واقع امپراطوری خلافت اسلامی بود متشکل از ملل مسلمان ترک، عرب، کرد و برخی اقوام مسیحی و یهودیان. در دولت و ارتش عثمانی حتی ارامنه هم صاحب منصب بودند جه رسد به اعراب و اکراد. جمهوری فعلی ترکیه یک بخش کوچکی از آن امپراطوری است که به زحمت و با نثار شهدای فراوان توانست موجودیت خود را در مقابل ابرقدرت های وقت خصوصا انگلیس حفظ کند.

هر 24 آوریل دانشجویان ترک هم در مقابل کلیسا حاضر می شدند و در مورد مساله مورد اشاره با تجمع کنندگان که بعدها اجازه یافتند تا مقابل دفتر سازمان ملل هم تظاهرات کنند بحث می کردند. به آنها جنایت هم نژادانشان در آن سوی آراز (ارس) و قتل عام هایی مانند فاجعه خوجالی را یادآور می شدند و از کمک هایی که از این طرف راهی آنجا می شد صحبت می کردند. اما آنها چندین بار دانشجویان را مورد ضرب و شتم قرار دادند و دو سال پیش نیز یکی از جوانان شاعر را مجروح و راهی بیمارستان کردند.

چرا ایشان (که نمایندگان جامعه ارمنی ایران نیز محسوب نمی شوند) اجازه می یابند از یک مکان مذهبی برای فعالیت سیاسی استفاده نمایند و مسلمانان معترض به این سوءاستفاده را در مقابل چشمان پلیس حکومت اسلامی زخمی سازند؟

به آذربایجان بیاییم. در اوایل انقلاب شهر نقده به یکباره شاهد میتینگ نیروهای مسلح حزب دموکرات کردستان شد و وقتی اهالی مقابل ایشان درآمدند شهر پر شد از جنازه شهروندان ترک و همچنین کرد. در آن سالها با اینکه همه سیاست های هیات حاکمه مورد تایید مردم خصوصا روشنفکران نبود اما خیلی ها این اقدام تجاوز کارانه و دیگر اقدامات حزب دموکرات و حزب کومله کردستان را محکوم می کردند. مردم اذربایجان و خصوصا اهالی شهر نقده با ایستادگی و مقاومت توانستند نیروهای مسلح را عقب برانند و آرامش را به شهرهای ترک باز گردانند. در برخی از شهرهای آذربایجان غربی سالهل ترکها و کردها در کنار هم زندگی کرده بودند و همیشه ترکها میزبانان مهمان نواز و دست و دلبازی بوده اند.

آن زمان کردهای جنگ جو به مرور به حاشیه رانده شدند و از کشور متواری و یا در کوهها مسکن گزیدند.

اما اکنون باز نامهای دیگری آن ساز کهنه را کوک کرده اند بگذریم که خیلی از احزاب کرد به کردستان بزرگ معتقدند. ولی اکنون شاخه ایرانی پ.ک.ک به نام پژاک که گویا سابق بر این روابطی هم با دولت جمهوری اسلامی ایران داشته است در آذربایجان غربی سر برآورده و باز "پاسدار" می کشد. این بار نه تنها به خود پاسدار و یا افسر انتظامی بلکه به خانواده او نیز رحم نمی کند. نقشه کردستان بزرگ چاپ می کند و ادعای ارضی در آذربایجان دارد.

فعالین حرکت ملی آذربایجان و دانشجویان این حرکت 15 سالی است خواب فاشیست های خلیفه گری ارامنه در تهران را آشفته می کنند و ایشان را به چالش می طلبند. چند هفته ای است که مقابل ساختمان خلیفه گری در تبریز نیز شلوغ است و هزاران شهروند تبریزی یاد شهدای خوجالی و قربانیان قتل عام 31 مارس باکو و دیگر شهرهای اذربایجان را در اسفند ماه 1384 و فروردین ماه 85 گرامی داشتند.

اگر تا دیروز نقشه ای زیاده خواهانه برخی احزاب کردی و برخی تحرکات ایشان ، توسط شهروندان آذربایجان غربی نادیده گرفنه می شد اما خونریزی دوباره جنگ سالاران آرام از مردم گرفته و فعالین حرکت ملی و مردم در چندین نوبت در شهرهای مختلف آذربایجان با تجمعات و راهپیمایی اعتراض خود را ابراز داشته اند. حتی برخی گروههای چپ و راست ترک گرا در اروپا و امریکا نیز نتوانستند در مقابل تهاجمات و جنگ طلبی این گروهها ساکت باشند و بیانیه و نامه دادند.

اگر تا دیروز مردم آذربایجان چون سالیان گذشته با خوشبینی به تحرکات ناسیونالیستی کردی و ارمنی می نگریستند امروز هر اقدام دنباله روان این تفکرات ممکن است دهها اعتراض یا مقابله به مثل را به دنبال آورد.

به بنیادی که مطلب را با آن آغاز کردیم برگردیم. آن سر فرهنگی امروز در این سر سیاسی تعبیر می شود. آن تفکر سیاسی که در پشت پرده یاری رسان بود و از استرالیا تا کاخ ریاست جمهوری را در بر می گرفت و صفحات روزنامه اطلاعات را در اختیار بازیگر بنیاد می گذاشت و دیروز در خیابان کریمخان چاقو بدست فرزند آذربایجانی را به بیمارستان راهی می کرد امروز در ماکو و بازرگان مرزبانان و شهروندان ترک را به صورت دسته جمعی مورد هدف گلوله قرار می دهد. نشریه دانشجویی اش به صراحت از حمایت آمریکا از کردها می نویسد و از حکومت جمهوری اسلامی می خواهد در دولت جدید کردها را مد نظر قرار دهند. فعال سیاسی اش به راحتی از رابطه با حزب دموکرات کردستان می گوید.

ما ترکها که تا به حال به خاطر ملیتمان و حقوق از دست رفته ملی مان حتی شیشه ای هم نشکسته ایم با وجود فشارهای فراوان اجماعی نانوشته ما را از وارد شدن در فاز خشونت طلبی باز می دارد. با این حال حق برگزاری روز جهانی زبان مادری را هم نداریم چه رسد به اینکه بپرسیم چرا دکتر چهرگانی مغضوب شد؟ مگر نه این بود که از حق خود در انتخابات نگذشت و حاضر به کناره گیری مصلحتی آن هم در زمانی که پیروزیش مسلم بود نگذشت؟

بهتر است کتابخانه آن بنیاد را فراموش نکنیم! همه چیز از آنجاها ، از تهران آب می خورد. ما با مردم ارمنی سالها در آن سو و این سوی ارس در شهرها و روستاها زیسته ایم .از همدیگر آموخته ایم و می اموزیم و هنوز با هم داد و ستد و همکاری شهروندی داریم. مردم کرد امروز به رفاه و عدالت اقتصادی و فرهنگی نیاز دارند. روشنفکران دانشمند کرد هم به این مهم رسیده اند. ارجاع می دهم به نقد خالد توکلی از ویژه نامه "کردستان ؛ همیشه قابل کشف" نشریه چشم انداز ایران که از همین عنوان نقد خود را آغاز می کند و به درستی چنین عنوانی را مانند نگاه شرق شناسان غربی به شرق تلق می کند.

روشنفکر تهران نشین از فارس و ترک آن و مذهبی و غیر مذهبی اش به یکسان فارس گرا تربیت شده است. دنیای ایرانی برایش در 2500 تاریخ شاهنشاهی خلاصه می شود.از این حکومت 2500 ساله نمی تواند بگذرد و همه چیز و هر نوع نگاهی به تاریخ چه راست گرایانه و چه چپ گرایانه، چه تاریخی نگرایانه و چه پست مدرن همه در این 2500 سال جای می گیرد. سیاسیون پایه گذار این نگاه بوده اند و در کتب درسی و دانشگاهی این دید را به تحصیل کردگان مرکزگرای کشور تلقین کرده اند.

اینگونه است که این روشنفکر در 24 آوریل به نقد حادثه می پردازد و البته هیچ سند تاریخی نمی آورد و بلکه در یک فضای انتزاعی به خود مساله قتل عام می پردازد! یا کرد را نژاد اصیل ایرانی می داند و در خیلی جاها با کرد انتزاعی همدردی می کند. اما مراسم روز جهانی زبان مادری ترکها در تهران را بایکوت خبری می کند و از کنار تجمع چند صد نفری زنجانی ها و تبریزی ها در پشت درهای بسته سالنی که قرار بوده در آنجا مراسم روز جهانی زبان مادری برگزار شود می گذرد و حتی حمله گروه فشار به این جمع ها را نیز نادیده می گیرد.

در اسفند ماه گذشته و فروردین ماه امسال وقتی هزاران نفر مقابل خلیفه گری ارامنه در تبریز جمع می شوند و پلیس به ایشان حمله و پس از ضرب و شتم آنها را به اداره اطلاعات و نیروی انتظامی منتقل می کند باز تهران سکوت می کند.

حال این طرف ماجرا : سیاست دست کسانی است که مدعی پرچمداری حکومت شیعه به جا مانده از ترکهای صفوی و قزلباش هستند اما مراسم یادبود فجایع خوجالی و 31 مارس را سرکوب می کنند و سعی در نابودی زبان ترکی که در واقع زبان سازندگان ایران جدید از صفویه تا قاجاریه است دارند. ایشان حتی تحمل مراسم تشییع جنازه یک استاد ترک شناس مانند پروفسور محمد علی فرزانه را ندارند و جنازه استاد را می دزدند و خانواده اش به زحمت آنرا در قبرستان تحویل می گیرند. حضور چند هزار فعال آذربایجانی در مراسم های مختلف تشییع و ترحیم فعال و شاعر جوان ترک سهند افشاری را به دیده امنیتی می نگرند و پس از مجلس ترحیم آن مرحوم چند نفر از شرکت کنندگان را دستگیر و در درون و بیرون مسجد با چند دوربین تصویربرداری مراسم را ضبط می کنند.

هدایت ذاکر معلمی که زبان مادریش را دوست دارد و این محبت را به شاگردانش منتقل می کند به حبس می برند. روحانی جوان عظیمی قدیم را به خاطر حضور و قرائت فاتحه بر سر مزار باقر خان سالار ملی در سالروز انقلاب مشروطیت به 15 ماه و یک روز زندان و محرومیت های اجتماعی دیگر محکوم و در روزهای عید نوروز حکمش را اجرا می کنند. عظیمی قدیم از منتقدان ارتباط گسترده و حمایت همه جانبه ایران از ارمنستان است.

دکتر محرم کامرانی و مهندس ابراهیم رشیدی در اهر به خاطر داشتن اعلامیه های یادبود قربانیان فاجعه 31 مارس دستگیر می شوند و با گذشت 12 روز بدون اینکه به دادسرا برده شوند هنوز در زندان ناشناخته اداره اطلاعات هستند. آنها نه حق ملاقات دارند و نه می توانند وکیل بگیرند.

دانشجویان جمعیت اسلامی دانشگاه زنجان و خانواده هایشان به خاطر فعالیت های فرهنگی و هنری و برگزاری جلسات سخنرانی و انتشار نشریه در زمانی که دانشگاه ها دچار رخوت در فعالیت های فوق برنامه هستند باید تحت فشار ، تعقیب و بازداشت باشند.

بهروز علیزاده جوان اردبیلی چند روز مانده به عید در خیابان دستگیر می شود و 20 روز بعد قاضی پرونده به مادر پیرش می گوید او جرمی مرتکب نشده است، تنها به خاطر حرفهای گنده اش او را در زندان نگه داشته ام!

نشریه نوید آذربایجان در ارومیه با وجود ملاحظه کاریهای بسیار تعطیل می شود و نشریه آراز اردبیل تهدید به تعطیلی شده است. اما تهران نشینان از کنار این همه که نمونه ای کوچک از فشار علیه ترکها و آذربایجان است می گذرند.

روشنفکران فارس باور و سیاست بازان قدرت مدار در چنین جایی به هم می رسند. هر کدام عمله خاص خود را دارند. نشریات و دانشگاه ها به صورت عمله اولی و ماموران دولتی به صورت عمله دومی در می آیند و در این اتحاد غیر انسانی انسان آذربایجانی به مسلخ می رود و فرهنگ، زبان، هویت و شخصیت اجتماعیش لگدمال می شود.

جوانان ترک تنها ترین فعالین ایرانی در مقابل بازجویانشان هستند. بازجوئی که در مقابل او حتی باید ازعقیده خود نیز بگذرد! چرا که این جوان کاری به مذهب او نداشته است و شاید از او هم مقید تر است. به همان اسلام سنتی او ایمان دارد. به قدرتی هم که بازجو محافظش است کاری ندارد. در این حال بازجو خشن تر است: این جوان همه چیز او را گرفته است و او را مجبور به طرح سئوالاتی ساخته است که خود نیز کوچکترین اعتقادی به آنها ندارد. او خود نیز باید از شهدای 31 مارس و خوجالی تجلیل و آن جنایت ها را محکوم کند. ممکن است برادر این بازجو در کردستان به دست دموکرات ها کشته شده باشد و یا دوستش در بازرگان به وسیله گروه های پژاک یا خبات شهید گشته باشد. این بازجو گوش به فرمان تهران دارد و سیاست گر تهرانی دست در دست کسان دیگر دارد.اما این بازجوی همه چیز از دست داده خشن تر از هر باز جویی است.

روشنفکر فارس گرا در هر جا که باشد وضعیتی چون این بازجو دارد و جوان ترک را به عنوان دشمن خود خواهد دانست. آذربایجانی زبان و فرهنگش را می خواهد. او خواستار به رسمیت شناختن آکادمیک و سیاسی هویتش است. روشنفکر در صورت مقابله با او ناچار خواهد بود خیلی از اصول روشنفکرانه و مترقی را که از کتابهای غربی یاد گرفته است به زیر پا بیاندازد و بگوید زبان فارسی زبان سعدی و حافظ و فردوسی است!-[یعنی چه؟]

من هم می گویم زبان ترکی زبان محمود کاشغرلی، یونس امره و نسیمی است. یونانی هم می گوید زبان یونانی زبان هومر و هزیود و افلاطون است. فرانسوی هم می گوید زبان فرانسه زبان لامارتین، هوگو و پروست است. و روس هم حتما می گوید.... .

کمی تامل در این استدلال روشنفکر فارس گرا را هم می خنداند. اما به هر حال او تا به امروز چنین استدلال کرده است و همین هم او را عصبی می کند. چرا که او نیز خلع سلاح شده است و نمی تواند به نام انسانیت و مدرنیته استدلال کند و کمی فاشیست شده است! بنابراین جوان ترک که تابوی ایران فارس در ذهنش را شکسته است دشمن است.

امروز ما در میانه این اتحاد تنهاییم. راه ما از همین تنهایی آغاز می شود. اعتماد به نفس قویی لازم است تا ما از خودمان و با دانش و تجربه ای که از تاریخ فکر بشر می آموزیم راه نویی را که آغاز کرده ایم به سمت پختگی ناسیونالیسم ترک در ایران هموار کنیم.

سعید متین پور

فروردین ماه85

عماد افروغ بعنوان یکی از اصول گراترین نمایندگان مجلس اخیر تبدیل به یکی از تحسین کنندگان داشناکهای ارمنی شده است.

آیا او یک مسلمان است؟
آیا او یک ایرانی است؟
یا او یک داشناک است؟

اگر او یک مسلمان و حتی یک ایرانی بود هرگز در جلسه داشناکهایی که خون میلیونها مسلمان و ایرانی را درقفقاز، آنادولو و آذربایجان غربی با وحشاینه ترین وضعی بر زمین ریخته اند شرکت نمی کرد.

بنابراین حتما او یک پان آریانیست و یک داشناک است

ای آذربایجان بیدار شو و دوستان و دشمنان خود را بشناس

سی دی جنایت داشناکهای ارمنی در قاراباغ به زبان فارسی

فیلم مستند جنایت داشناکهای ارمنی در قاراباغ به زبان فارسی به تهیه کنندگی ابولفضل امینی در قالب یک عددآماده و توزیع گردیده است

این فیلم مستند به زبانهای انگلیسی و فرانسوی در حال تهیه می باشد که به زبان عربی در حال توزیع است و از طریق زائرین آذربایجانی اعزام به عربستان سعودی و سوریه و ممالک اسلامی ارسال می گردد تا برادران و خواهران مسلمان از فجایع و مظالم صورت گرفته توسط ارمنی های داشناک در حق زنان و کودکان بی دفاع قاراباق آگاه گشته تا فریاد مظلومیت مسلمانان رانده شده قاراباغ به گوش جهانیان برسد .

تا روزی که به یاری خداوند قادر و متعال این سرزمین جدا از مادر ، به آغوش اذربایجان باز گردد. انشا الله

اورمولولار آجي گونلريني ، يادلاريندا جانلانديرديلار

آذربايجانيميزين چاغداش تاريخينده آجي گونلر آز اولماييب و چئشيدلي حاديثه‌لر کدرلي ايزلر تاريخيميزده بوراخيبلار .بو آجي خاطيره لرده باتي آذربايجانين و گؤزل اورمونون پايي دا چوخ اولوب و عصريميزين ان دهشتلي سوي قيريملاريندان بيري 20نجي عصرين اوّل لرينده باشي بلالي آذربايجانين باتي سيندا باش وئريب. بو حاديثه‌لر جيلولوق آديلا مشهوردورلار.

فروردین آیی‌نین 24نجو گونو ، اورمونون گنجلر ائوینده، بیلیم یولو درنگی‌نین تشبوثی ایله "بیرینجی دونیا ساواشیندا ، آذربایجانین باتی بؤلگه سی "آدلی سمپوزیوم کئچیریلدی .

بو سمپوزیومون باشلانیشیندا مهندیس حمید شافعی جنابلاری ، بیلیم یولو درنگی‌نین باشقانی قوناقلارا خوش گلدین دئدیکدن سونرا دؤکتور صمد سرداری نیا اؤز دانیشیقلاریندا سولطان حسین ایله بیر عصر ده یاشایان پطر کبیر زمانیندان روسیانین آذربایجاندا گؤزو اولدوغونا ایشاره ائده‌رک ، اونلارین بو نقشه‌نی قاجار دؤرونده ائرمنی‌لرین الیله ایجرا ائتمک هدفین آچیقلادی . او 1918ده ایرواندا کی 300مین موسلمانی بو چیرکین توطئه‌نین ایلک ایجرائی آتدیمی اولدوغونو قئید ائده‌رک ، اونلارین سونراکی باکی، گنجه، اورمو ، خوی سلماس و سایر یئرلرده‌کی جینایت لریندن سؤز آپاردی .

ایکینجی دانیشان اورمو شهرینده یاشایان تدقیقاتچی و یازیچی دؤکتور جمال آیریملو جنابلاری اولدو . آیریملو جنابلاری میسیونرلرین آذربایجانا گلیشی و جیلولارین آذربایجاندا نئجه باش چیخارتدیقلایندان دانیشدی و سؤزونه بئله سون قویدو"کئچمیشیندن درس آلمایان میلّت ، موطلق بو دردی یئنه چکه‌جک و آجیلارین یئنه یاشاداجاق" .

بو ایکی دگرلی دانیشیقدان سونرا عاشیق قوربان ، جیلولوق دؤورونده یاشایان و او کدرلری یاشایان عاشیق علی‌نین همین حاقدا یازدیغی اورک یاندیریجی شعرلرین و هاوالارین اوخودو. مهندیس حمید شافعی بو سازلی سؤزلو وئرلیشدن سونرا "توپراقدان پای اولماز"آدلی مقاله‌سینی اوخودولار .شافعی جنابلاری اؤز مقاله‌سینده میلّتیمیزین تاریخی حافیظه‌سینین آز اولدوغونو تنقید ائده‌رک. دوشمنلریمیزین اونوتماماغین وورغولادیلار.

سونر ایسه عاشیق حسن ماکی‌لی باتی آذربایجانین اؤزل عاشیق سبکی‌ایله هاوالار سسلندیردیلر.

دیلماج‌درگی‌سی‌نین سوروملو مودورو مهندیس علیرضا صرافی جنابلاری جیلولوق حادیثه‌سین ژئوپولیتیک (سیاسی-جغرافی)باخیمیندان آچیقلادیلار و قئید ائتدیلر کی بو دوز دگیل کی مدنیت آدینا ساکیت اوتوروب تورپاقلاریمیزی دوشمنه اتحاف ائدک و او میلّت کی توپراغینین الدن گئتمه سین گؤره-گؤره الینه سیلاح آلیب موباریزه ائتمه‌سه ان مدنیّت سیز میلّت‌دیر.

سونرا ایسه گمیچی جنابلاری بو گون کی سیاسی دوروموموزا نظر سالاراق ، کئچمیشده کی حادیثه‌لردن بو گون درس آلدیغیمیزین نه قدر اؤنملی اولدوغون بیان ائتدی.

بو دگرلی دانیشیقدان سونرا مهندیس نازلی شافعی تریبون آرخاسینا گلدی و اورمونون ایکی چالیشقان درنگی اولان بیلیم یولو و سئوینج حاقدا اوتورانلار بیلگی وئریب اونلارین چالیشمالاریندان راپورت وئردی و اونلارین چالیشقان اوشاقلارینین زحمتلریله بو سمپوزیومون قورولدوغون بیلدیردی.

اورمونون بؤیوک شاعیری شامی جنابلاری او دؤرون حادیثه‌لرینه عایید بیر گؤزل شعر اوخودولار .

وئرلیشین سون موسیقی بؤلومو سئوینج گروپونون و عباس نیکروانین سسیله گؤزل آذربایجان ماهنی‌لارینین ایفاءسی‌ایدی.

سمپوزیوم همین موناسیبتیله حاضیرلانمیش بیر موستند فیلم‌ایدی. بو فیلم‌ده یاشلی لار و او دؤورون آجیلارین یاشایان قوجالاریمیز کدرلی و دهشتلی خاطیره‌لرین سؤیله‌دیلر.

سمپوزیوم ، سایین تدقیقاتچیلارا تقدیر لوحلرینین اتحافی‌ایله سونا چاتدی.

حاشیه

-امنیتی نیرولار سون لحظه‌لره‌دک سمپوزیومون ایجراء اولماسینا مانع اولماق قصدلری وارایدی.آنجاق دوکتور حسین فیض‌اللهی و یوسف بهنمونین دانیشمقین حذف ائتمکله وئرلیشین ایجراءسینا (1ساعات یوباتماایله)ایذن وئدیلر .

- عباس نیکروان جنابلاری کی نئچه آی میلّی چالیشمالارینا گؤره دوستاقدا قالمیشدی بو وئرلیشده‌کی چیخیشی بوتون اوتورانلار طرفیندن قارشیلاندی و اونون حؤرمتینه نئچه دقیقه ال چالدیلار.

-عباس نیکروان آذربایجان ماهنی‌سین اوخویاندا اوتورانلارین هامیسی ، آذربایجان حؤرمتینه آیاغا دوردولار.

ارامنه درصدد نفوذ در سواحل جنوبی رود آراز(ارس) هستند

در حالي آذربايجان تراژدي تلخ ارمنستان را كه يكي از خونبارترين تراژدي جهان محسوب مي شود كه ان بدست اشغالگران و جنايتكاران يهودي به وقوع پيوست وبالغ بر 1.5 ميليون نفر مسلمان آذربايجان كشته و از خانه و كاشانه خود رانده شدند وبالغ بر 25% اراضي آذربايجان بدست جنايتكاران يهودي افتاد و ارمنستان فعلي به وجود امد هنوز فراموش نكرده است كه ...
اينك شاهد يك تراژدي ديگري در جنوب رودخانه آراز بدست جمهوري اسلامي و رژيم اشغالگر يهودي در حال به وقوع پيوستن است از تمام ملت آذربايجان درخواست مي شود به اين مسئله توجه شود
و جنايتكاران ارمني درصدد ايجاد ارمنستان بزرگ مي خواهند آذربايجان را بكلي از جهان محو كنند

-احداث كارخانه چوپ در اراضی اشغالی جمهوری آذربايجان توسط ایران

مدتی است دولت ایران اقدام به احداث كارخانة چوپ در سرزمينهاي اشغال شده جمهوری آذربايجان در بخش زنگیلان روستاي موغانلي کرده است. ساخت این کارخانه به بهانة ريشه زدايي بستر درياچه سد از نخاله های چوب انجام شده است. سئوال اینجا است كه اگر این بهانه درست است چرا كارخانه مذکور در ساحل جنوبی در رود ارس احداث نشده است؟! لازم به ذکر است که به بهانة احداث اين كاخانه روستاي موغانلي را به كلي ويران و صاف نموده‌اند. به گفته شاهدان هزينه ساخت اين كارخانه بيش از صد ميليون تومن بر آورد مي‌شود.

-انتقال برق ایران به قصبه اشغالی مینجیوان

وزارت نیروی جمهوری اسلامی ایران در اقدامی مشکوک به قصبه اشغال شده و کاملا ویران و خالی از سکنه مينجوان در آنسوی ارس برق انتقال داده است. این اقدام غیر قانونی سبب شده تا چراغ اماکن عمومی و برخی از خانه های نیمه ویران در تمام شبانه روز روشن ‌باشد. روشنایی قصبه ویران مینجیوان در شبها موجب می گردد تا ناظرین بیرونی روستا تصور کنند که در كليه خانه‌ها این منطقه اشغال شده كساني از ارامنه سكونت دارند !

- واگذاری اجاره سرزمینهای اشغالی زنگیلان به فارسها

دولت اشغالگر ارمنستان تمامي اراضی زراعي سرزمينهاي اشغالي را در بخش زنگیلان به افراد حقیقی و حقوقی ايران اجاره داده است. حتي در این منطقه جهت كاشت و برداشت محصولات از ماشينهاي كشاورزي ايران استفاده مي‌گردد. اين در حالي است كه بيشتر زمينهاي كشاورزي اهالي منطقه خداآفرين ازاماکن استفاده از ماشینهای كشاورزي محروم هستند.

- حضور ارامنه اصفهان در قره داغ

كشاورزان اصفهاني كه به احتمال قوی از ارامنه جلفای اصفهان هستند با دريافت وام هنگفتي از وزارتخانه های جمهوري اسلامي ايران، اقدام به اجاره و كاشت زمينهاي كشاورزي منطقه خداآفرين نموده‌اند.

- نصب یک سنگ نوشته جعلی به زبان ارمنی در قره داغ
سنگ نوشته‌هائي بزبان ارمنی که بصورت واضحی جديدا تراش خورده اند درمناطق كوهستاني و توريستي «آينالي» و «وينه» ‌توسط ادارة ميراث فرهنگي آذربايجان شرقي نصب گرديده است.این در حالی است که هیچ دلیلی برای نصب چنین سنگ نوشته های جعلی وجود ندارد!

- نصب تابلوهایی جهت تاکید بر حضور ارامنه در قره داغ

در مدخل روستاها و نیز سردر مدارس و ادارات دولتی بعضي از روستاهاي بخش خداآفرين، تابلوهايي به اسم همان روستا و با علاوه كردن كلمة‌ ارمني در آخر اسم روستا نصب گرديده است. مانند لومة‌ارمني، قاسم كندي ارمني و... كه اين امر توسط مسئولان بخش خداآفرين انجام مي‌گيرد. اين در حالي است كه حتي يك نفر ارمني هم در اين روستاها زندگي نمي‌كنند.

- اسکان 22 خانوار ارمنی در جلفای ایران

اخیرا 22 خانوار ارمني در جلفاي ايران توسط دولت جمهوري اسلامي ايران اسکان داده شده اند. تمامی هزینه های اسکان ارامنه توسط نهادهای دولتی پرداخت شده است.

- خریداری زمینهای کشاورزی منطقه تویط ارامنه بخش وسیعی از زمينهاي
چندين روستاي بخش خداآفرين توسط هم كيشان داخلی ارامنه اشغالگران قره‌باغ و با حمايت مسئولان جمهوري اسلامي خريداري شده است.

عكس زير يكي از مناطق ارمنستان بزرگ است !!!
قاراباغ قارداغلی

مراسم سالگرد قتل عام ترکهای اورميه و سلماس
توسط جيلوهای مسلح آشوری و ارمنی

به مناسبت سالگرد قتل عام مردم شهرهای اورمیه وسلماس که در سالهای جنگ جهانی اول توسط جيلوهای ارمنی و آشوری به وقوع پيوست، امروز پنجشنبه 24 فروردبن ماه مراسمی تحت عنوان غرب آذربايجان در جنگ جهانی اول (باتی آذربايجان بيرينجی دونيا ساواشيندا) در محل خانه جوان اورمیه برگزار گردید.

در این مراسم که با حضور نویسندگان و محققین آذربایجانی برگزار گردید ابتدا صمد سرداری نیا نویسنده و مورخ، مقاله ای در زمینه تاریخچه جیلولوق و جنایات ارامنه در شهرهای آذربایجان ایراد کرد. سپس دکترجمال آیریملو نویسنده و عضو تحریریه نشریه توقیف شده نوید آذربایجان طی سخنانی به زمینه های پیدایش "فاجعه جیلولوق" پرداخت، او همچنين نقش دولت های خارجی در کمکهای نظامی و آموزشی به شبه نظامی ها و گروههای تروريستی جيلو که معمولاً توسط مسيونرهای به ظاهر مذهبی انجام می گرفت را به شرکت کنندگان توضيح داد.

مقاله مهندس علیرضا صرافی نويسنده و مدير مسئول ماهنامه ديلماج در خصوص وضعيت ژئوپلتيک آذربايجان جنوبی در سالهای جنگ جهانی اول، مقاله احساس برانگيز رسول کامران گميچی روزنامه نگار، مقاله حميد شافعی مدير مؤسسه بيليم يولو از ديگر مقالات ارائه شده در اين مراسم بودند. همچنين شعری از محمود صادقپور(شامی) شاعر نامی در خصوص شهر اورميه قرائت شد.

بخشهايی از مراسم با اجراهايی از گروههای موسيقی اورميه، از جمله گروه موسيقی آشيقی به سرپرستی هنرمند چيره دست اورميه ای آشيق قربان پورولی عليار، گروه موسيقی سئوينج با هنرمندگی نوازندگان جوان اورميه؛ علی رضايی(تار)، پيمان رضايی( باغلاما)، آراز جوانمهر(گارمون)، عليزاده(ناغارا) و با خوانندگی عباس نيکروان و نيز اجرای تک نفره آشيق حسن ماکويی همراه بود.

در پايان اين مراسم که بيش از سه ساعت به طول انجاميد، فيلم مستندی حاوی گفتگو با سه تن از شاهدان عينی اين فاجعه که زنان و مردان کهنسال ساکن قولونجو و بالوو بودند، پخش شد.


اجرای مراسم به عهده دکتر امين اکبرپور دبير کانون آذربايجان شناسی دانشگاه علوم پزشکی اورميه(آذکاب) بود.
مراسم با همکاری کانون سئوينج و مؤسسه تحقيفاتی بيليم يولو برگزار شده بود.


24 فروردين 1385، 13 آوريل 2006
م. اورومچو (اورميه)

Armenilerin Xocalida cinayeti

Şəkilə baxiniz

مساله اشغال قاراباغ مهمتر از مساله فلسطین است

قاراباغ مهمتر از در خبرها آمده بود که امام جمعه یکی از شهرهای تورک ایران با اعلام این نکته که «قياس مسأله فلسطين با اشغال قره‌‏باغ اشتباه است» نقطه عطفی را در اعلام سیاست های حاکمه رقم زده اند. متاسفانه این امام جمعه محترم دقت ننموده اند که این گونه سخن گفتنشان می تواند چه تبعاتی داشته باشد لااقل می توانستند به مانند دیگر دوستانشان ناگفته به پندار خویش پایبند باشند ولی اینک که این سخن بر زبان رانده شده است ما نیز قصد داریم تا نگاهی واقع بینانه به این مساله داشته باشیم و ببینیم سخنان این امام جمعه محترم تا چه اندازه با واقعیت همخوانی دارد؟

حدود یکصد سال پیش و در آغازین سالهای قرن بیستم ، یهودیان اکثراً متمول با حمایت های پنهانی استعمار پیر (بریتانیای کبیر) به آرامی و در نهایت آرامش وارد سرزمین فلسطین شدند و با پیشنهادهای اغواگرانه ، زمین های فلسطینیان را به چندین برابر قیمت اصلی از آنان خریداری نمودند این روند ادامه داشت تا اینکه بعد از گذشت سالها ، فلسطینیان تازه به خاطر آوردند که عجب کلاهی سرشان رفته است این بیداری نصفه و نیمه زمانی رخ داد که بیش از نیمی از زمین های فلسطینیان به یهودیان فروخته شده بود. ذکر این نکته در اینجا حائز اهمیت است که تا بدین جا حتی از دماغ یک فلسطینی قطره خونی نریخته بود



در روی دیگر سکه ، واقعه ای را داریم که حدود چهارده سال پیش رخ داد. بدین گونه که داشناک های ارمنی با حمایت مستقیم نیروهای نظامی روسیه ، جنگی اعلام نشده و ضد بشریتی را آغاز کردند که در آن اکثر کشته شدگان کودکان و زنان بی گناه و بی پناه آذربایجانی بودند. داشناک های ارمنی حیوان صفت در این وحشی گری خود کار را تا بدانجا پیش بردند که شکم زنان حامله را دریده و جنین بی گناه و معصوم را بیرون آورده و بر تیغ می کردند. برای اثبات وحشی گری های ارامنه خونخوار در مناقشه قاراباغ ، آنقدر سند و مدرک وجود دارد که حتی کشورهای غربی نیز نتوانسته اند آن را تکذیب کنند و در نهایت با سکوت از کنار آن رد می شوند. آری بدین گونه و در نهایت اعمال سبعانه خاک آذربایجان مورد هجوم واقع گردید و منطقه قاراباغ در نهایت وحشی گری از آن جدا گردید. در این وحشی گری تعداد زیادی از مسلمانان قاراباغ به شهادت رسیدند.



امروز در پایانین روزهای سال 1384 شمسی هستیم و باز به این دو مساله ، که جهان اسلام را در تاثر فرو برد می نگریم. ولی سوالی برای هر فرد منصف و با وجدانی پیش می آید و آن این است که : آیا «قياس مسأله فلسطين با اشغال قره‌‏باغ اشتباه است»؟
آیا این که گفته می شود: «مسأله فلسطين يك مسأله عربي و منطقه‌‏اي نيست بلكه يك مسأله اسلامي و جهاني است چرا كه در اين اشغال قبله اول مسلمانان مورد اهانت و تجاوز قرار گرفته اما در مسأله قره‌‏باغ ما ضمن محكوم نمودن ارمنستان در حمله به قره‌‏باغ، حساسيت زيادي را در حيات اسلامي و مسلمانان نمي‌‏بينيم.» درست است؟

خدا نیاورد روزی را که تعیین مسلمانی و نامسلمانی هم بسته به بازی های سیاسی روزگار باشد.
خدا نیاورد روزی را که ریخته شدن خون مسلمانان بی گناه را با «نداشتن حساسيت زيادي در حيات اسلامي و مسلمانان» پاسخ گوییم.
خدا نیاورد روزی را که دفاع از مسلمانان بی گناه و مظلوم قربانی معادلات پنهان سیاسی گردد.
خدا نیاورد روزی را که در برابر پیامبر اسلام به خاطر دفاع نکردن از اهل وی در قاراباغ بی دفاع مواخذه شویم.

افسوس و صد افسوس که این وقایع همه بر سر ما آمده است و ما هنوز به خدا نیاورد روز را … گفتن مشغولیم.
افسوس معادلات سیاسی و بازی های پشت پرده ، آنچنان خونهای ریخته شده در قاباغ را بی ارزش نموده است که می گویند: «حساسيت زيادي را در حيات اسلامي و مسلمانان نمي‌‏بينيم»
افسوس و صد افسوس که فاجعه قاراباغ را بی اهمیت تر از مساله فلسطینیان می شمارند.
این در حالی است که اگر فلسطینی ها (غیر از آنهایی که زمین های خود را با اختیار و رغبت خود به یهودی ها فروخته اند) را به زور از زمین های خود بیرون رانده باشند ، در قاراباغ چنین نکردند بلکه آنها را کشتند تا دیگر کسی نباشد که ادعای خاک و زمین نماید. این کجا و آن کجا؟

واقعاً جای تاسف دارد که به مساله فلسطین فقط به این خاطر نگریسته شود که قبله نخست مسلمانان در آنجا واقع است ولی در قاراباغ هیچ قبله ای وجود ندارد. کاش این سخن کودکانه بر زبان رانده نمی شد مگر قرار است فقط سرزمین هایی که قبله ای در آنها هست را حمایت و دفاع نماییم؟ آیا مساجدی که در قاراباغ وجود داشتند و امروزه (ضمن شرمندگی در محضر پیامبر اسلام باید عرض کنم) تبدیل به طویله و محل نگهداری خوک ها گشته است. هیچ حرمتی ندارند؟ آیا مسجد مذکور با مسجد الاقصی تفاوتی دارد؟ مگر مسجد خانه خدا نیست؟ آیا فرق قائل شدن بین دو مسجد رواست؟

جالب است که به غیر از مقامات ایرانی ، همه کشورهای اسلامی عربی ، به مساله فلسطین نه به عنوان یک مساله اسلامی ، بلکه به عنوان یک مساله عربی می نگرند شاهد مدعا نیز می تواند رقم زدن برگی از تاریخ باشد جنگ شش روزه اعراب بر علیه اسرائیل ، می تواند به راحتی این ماجرا را تایید نماید و می توان با مراجعه به تاریخ و گفت و شنیدها و مکتوبات تاریخ در این باره به صحت و سقم این مساله پی برد. ولی با گذشت زمان عربها متوجه گشتند که مساله فلسطین را نمی توانند با پتانسیل اندیشه عربی حل کنند لذا دست به دامن اندیشه اسلامی شدند و سعی کردند با اسلامی کردن این مساله از پتانسیل های دیگر نیز بهره جویند.

نگارنده بر این باور است که آن قسمت از خاک فلسطین که به زور از فلسطینیان گرفته شده است می بایست به آنها برگردانده شود ولی آن قسمت از زمین ها که توسط عربها و فلسطینی ها فروخته شود قابل استرداد نیست. و هر چه کردند بر خود کردند. و در نهایت می بایست یک دولت فلسطینی ایجاد شود و کشور مستقلی با نام فلسطین وارد نقشه های جغرافیایی گردد. ولی در قاراباغ خاکی فروخته نشده است که این گونه شرط دوگانه ای را بتوان برای آن متصور شد خاک قاراباغ بایستی تمام و کمال به آغوش آذربایجان برگردانده شود امروز ملت آذربایجان با متانت با این مساله برخوزد می کند ولی اگر لازم باشد از اهرم های دیگری نیز بهره خواهد جست. خاکی که با زور گرفته شده است با زور هم پس گرفته خواهد شد.

آری ما نیز می گوییم :قياس مسأله فلسطين با اشغال قره‌‏باغ اشتباه است. اما نه به مانند آن امام جمعه محترم. بلکه با این مضمون که «مساله اشغال قاراباغ مهمتر از مساله فلسطین است"

I N F O R M A T I O N

On genocide committed by Armenians to the Azerbaijani population


31 March has been marked as a day of genocide of the Azerbaijani population at government level since 1998. This calendar embraces the tragic events which took place in Azerbaijan history over past hundred years being in the memory of the people. Mass destruction of the Azerbaijanis undergone repression is one of the tragic pages of world history in the 20th century. The guilty of these tragedies is Armenian chauvinism reflecting all foul means for realization of a crazy idea – creation of “The Great Armenia”.

The Armenian terrorists as being cruel and crafty executors of their repulsive policy committed genocide to the Azerbaijanis many times in the history. The genocide realized by the Armenians to the Azerbaijani population in 1918-1920 years which perpetually engraved in blood history of our people, not only is one of the most tragic-historical occurrences of Azerbaijan, but the whole world history. So that in March-April 1918 the Armenians committed murder of the Azerbaijanis (50 thousand people) in Baku, Shamakhi, Quba, Mugan and Lankaran and deported 10 thousands of people from their own lands. Approximately, 30 ths. Azerbaijani were killed severely in Baku city. 58 villages were ruined and 7 thousand people (1653 women, 965 childen) were destructed in Shamakhi. 122 villages in Quba, 150 in upland part of Karabakh, 115 in Zangezur, 211 in Yerevan and 92 villages in Kars province were destroyed completely and execution of the local population was realized by disregarding the age and sex. In one of repeated addresses (“Ashkhadavor’’/”Amakchi” newspaper, 231, dated 2 November 1919) of Yerevan Azerbaijanis it was mentioned that in this historical city and surroundings 88 villages had been destructed, 1920 house burned and 131970 people killed.

For the first time these tragedies were politically evaluated by the initiative of Nationwide Leader of Azerbaijan Haydar Aliyev at the end of the 20th century.

Not only in 1918-1920 years, but still in 1905, 1915 and afterwards in 1948-1953 years the Azerbaijanis were exiled from their own ethnic-historical places, thousands of people were exposed to liquidation, hundreds and thousands of the Azerbaijanis’ settlements were obliterated, historical-cultural wealth were ruined and misappropriated.

New stage of genocide to the Azerbaijanis started since the ends of 1980s. The Azerbaijanis more than 250 thousand were deported from 185 settlements of Armenia in 1988-1991 years.

As a result of occupation of Nagorno-Karabakh and 7 outside administrative regions (20% of the territory of Azerbaijan) by armed forces of Armenia, people more than 50 thousand were wounded and crippled. About one million refugees and IDPs are still living in other regions of the country.

As a result of military aggression citizens of Azerbaijan more than 5000, including 55 children, 326 women and the aged total 409 became missed.

In February 1992 another genocide so called Khojali genocide was committed by Armenian terrorists to the Azerbaijanis being uncommon in the history. During the occupation of Khojali region 613 people, including 63 children, 106 women, the aged total 70 were killed with especial cruelty and torture and hundreds of people were captivated and taken hostage as well as became missed.

In general as a consequence of the occupation of Azerbaijan territories, more than 900 settlements were plundered, burnt and destroyed, 6 thousand industrial and agricultural enterprises and other plants were demolished, 150 dwelling houses with gross floor area more than 9 mln. m2 were destructed, 4366 social infrastructure facilities and 695 medical units were ruined as well. Furthermore, 927 libraries, 464 historical monuments and museums, more than 100 archaeological monuments, 6 public theatres and concert studios were racked. More than 40 thousand valuables and rare exhibits were stolen from the plundered museums.

Till now the UN Security Council adopted four resolutions - 822, 853, 874 and 884 on Nagorno-Karabakh conflict. In spite of demands for withdrawal of the Armenian armed forces from occupied regions of Azerbaijan Republic as envisaged by the resolutions, these demands have not been implemented yet.

غائله ارامنه و جيلو (جولو گلدي)

روسها از سال 1229 تبريز را اشغال كرده بودند يعني قبل از جنگ جهاني اول و همچنان تا آخر جنگ جهاني به اشغال خود ادامه دادند، ولي آنان اروميه را در زمان جنگ و سلدوز را با تاخير، در سال 1334 اشغال كردند زيرا همانطور كه گفته شد سلدوز قبلاً در دست عثمانيها بود. روسها پس از آنكه خط آهن خود را از جلفا به تبريز و نيز از جلفا به بندر شرفخانه كشيدند، شبانه بندر حيدر آباد را گرفته و به عثمانيها حمله كردند، در پايان جنگ هنگامي كه روسها اروميه را تخليه مي‌كردند اسلحه و مهمات زيادي به ارامنه و جيلوها مي‌دهند، حتي بندرهاي غربي و جنوب غربي درياچه از آنجمله بندر حيدر آباد را شبانه به آنان تحويل داده و مي‌روند.

با خروج روسها ارامنه و جيلوها به اروميه مسلط مي‌شوند و كشت و كشتار راه مي‌اندازند كه از موارد استثنائي تاريخ است، اروميه به وجه فجيعي قتل و عام و غارت مي‌شود.

آنان در انديشه تاسيس يك دولت مسيحي در اروميه بودند كه از جانب انگليسي‌ها و امريكائيها و حتي فرانسه و روس نيز حمايت مي‌شدند، ما مشروح اين غائله را كه از مغاكهاي سقوط بشريت در تاريخ است به متون ديگر (از جمله تاريخ مرحوم تمدن) وا مي‌گذاريم و تنها به سلدوز مي‌پردازيم. قراپاپاق از اين خشونت ديوانه‌وار ارامنه و جيلوها به كنار و آسوده ماند، زيرا:

در اولين روزهاي شروع جنگ جهاني اول عثمانيها با اينكه همدست آلمان و ايتاليا بودند شعار «جهاد» سر مي‌دهند و علماي عثماني و عراق بر عليه دولت تزاري روس فتواي جهاد مي‌دهند، همه عشاير كرد كه سني مذهب بودند با تمسك به فتواهاي جهاد زير پرچم عثماني قرار مي‌گيرند و موضوع حالت «جنگ مسلمان و مسيحي» به خود مي‌گيرد، رؤساي قراپاپاق پيش بيني مي‌كنند كه عشاير كرد و نيروي عثماني به محض حركت، مسيحيان سلدوز را قتل و عام خواهند كرد، سريعاً در روستاي «شيخ احمد» جلسه‌اي تشكيل داده و قرار مي‌گذارند هر چه زودتر مسيحيان را از منطقه خارج كرده و به اروميه بفرستند، موضوع را با مسيحيان (كه بيشترشان در قريه محمد يار ساكن بوده‌اند ـ 20 خانوار ـ و مجموعشان در دهات سلدوز به 50 خانوار مي‌رسيده) در ميان مي‌گذارند در نتيجه همه مسيحيان هر چه از اموال مي‌توانستند بر مي‌دارند و به اروميه فرار مي‌كنند، تعدادي زن و مرد پير و عاجز، مانده بودند كه آماج گلوله عشاير مي‌شوند.

هنگامي كه رفتار ضد بشري مسيحيان در اروميه از حد مي‌گذرد و از نيروي عثماني شكست سختي مي‌خورند و نيز اوضاع سياسي بين المللي تا اندازه‌اي روشن مي‌شود، هواپيماي انگليسي بر فراز اروميه ظاهر شده و اعلاميه‌اي پخش مي‌كند، كه شما مسيحيان كار را خراب كرديد، اينك نيروهاي ما در «بيجار» منتظر شما هستند، بدان سو حركت كنيد، مسيحيان با اهل و عيال از طريق سلدوز همراه مال و منال خود و اشياء غارتي اروميه به سمت بيجار مي‌روند و از آنجا با راهنمائي انگليسيها به شمال عراق رفته و ساكن مي‌شوند.

جيلوها هنگام عبور از سلدوز تنها به «اسب» و «طلا» مشتري بوده‌اند، هر چه اسب در مسيرشان بوده مي‌گيرند و چون مردم طلاها را مخفي كرده بودند، چندان طلائي بدست آنان نمي‌رسد، گويا جز در يكي دو مورد، بخاطر اسب و طلا انساني نكشته‌اند.

مرحوم حاج قاسم توپوز آبادي مي‌گفت: زن جواني از جيلوها سوار بر الاغ مي‌رفت، از همه عقب تر مانده بود به انتقام آن يكي دو نفر كه از قراپاپاق كشته بودند خواستم آن زن را بكشم ولي دوستانم گفتند: مرد جوان بگذار برود، آدم كه به يك زن حمله نمي‌كند، ديدم راست مي‌گويند من بيش از حد دچار احساسات جواني شده ام.

در عوض اسبها، حدود چهارصد راس گوسفند از جيلوها دربندر حيدر آباد مانده بود كه به چند نفر از اوباش قره پاپاق مي‌رسد.

به هر حال: جيلوها به علت خدمتي كه قراپاپاق به آن مسيحيان كرده بودند هنگام عبور از سلدوز از قتل و عام قراپاپاق صرفنظر مي‌كنند. مرحوم حاج حيدر شريفي مي‌گفت: وقتي كه به كربلا مي‌رفتيم در گمرك قصر شيرين مرد سالمندي را ديدم كه پشت ميز نشسته و كار مي‌كند، احساس كردم كه او را مي‌شناسم اما هر چه به ذهنم فشار آوردم چيزي به يادم نيامد وقتي كه او شناسنامه‌هاي ما را ديد برخواست و احترام كرد و گفت: من «سر» هستم. معلوم شد او «آغا سر» يكي از ارامنه محمد يار است كه به كمك سران قراپاپاق نجات يافته است و اينك با همه پيري كارمند دولت ايران [عراق، صحيح است] است كه در غائله اروميه معاون «آغا پطرس» فرمانده نيروي مسلح مسيحيان، بود.

حضور مسيحيان و يهوديان در سلدوز:
همانطور كه در فصل «سلدوز به هنگام ورود قراپاپاق» گفته شد، در آغاز هيچ مردمي غير از قاراپاپاق در سلدوز حضور نداشته، مسيحيان ارمني سالها پس از آمدن ايل قاراپاپاق بدانجا آمده و در ميان آنان به زندگي ـ بيشتر تاجرانه و كمتر زراعتي ـ مي‌پردازند كه در آن هنگام در كل سلدوز به 50 خانوار مي‌رسيدند، مركز عمده آنان ابتداء بخشي از محله موسوم به «محله دوستي» راهدهنه بوده كه ويرانه كليساي آنان تا سال 1335 باقي بود، سپس مركز اصلي‌شان روستاي محمد يار مي‌شود.

پس از ماجراي جيلوها، مسيحيي ساكن رسمي در سلدوز نبوده، مگر يكي دو خانوار، آنهم به صورت موقت به عنوان كارمند يا پزشك.

از عنوان «يهودي سرگردان» جهودان، نيز سهمي به سلدوز رسيده بود كه مركز عمده آنان هم، بخشي از محله ديگر قريه راهدهنه (بخش مذكور امروز به محله سيدها معروف است ـ سيد لر محله سي ـ) بوده است، بعدها بيشتر به نقده منتقل مي‌شوند و در آغاز ماجراي «اشغال فلسطين بوسيله صهيونيست ها» اكثريت قريب به اتفاق به آنجا مهاجرت كرده‌اند و تنها يك خانواده از آنها در نقده مانده بود.

ما در فصل «فرهنگ و مدنيت» باز به موضوع مسيحيان و جهودان سلدوز باز خواهيم گشت.

چرا ایران تبدیل به شاهرگ حیات شیطان شده است؟!
سید کاظم م.، طلبه تورک حوزه علمیه مشهد

تصاویر نفرت انگیزی که در تاریخ 29/11/2005 از تبدیل شدن مسجد جامع شهر آغدام به طویله خوکها و گاوها توسط ارامنه اشغالگر منتشر شده است به حدی هولناک و مشمئز کننده است که به عقیده اینجانب می تواند تبدیل به یکی از مهمترین موضوعات قابل بررسی در اجلاس سران سازمان کنفرانس اسلامی گردد که از روز هفتم دسامبر در مکه معظمه درحال جریان است!

ارامنه این گونه حرمت مساجد مسلمین را نگه می دارند!!!

معنای این تصاویر به قدری واضح و روشن است که جهت محکومیت عوامل ارمنی آن ضرورتی برای اقامه دلیل دیگری نیست! ضمن اینکه تاکنون هزاران سند اعم از شاهد زنده، مکتوب، صدا، عکس و تصویر از وسعت و شدت جنایات تکاندهنده ارامنه طی صد سال گذشته در دسترس عموم قرار دارد.

کشتارهای وحشتناک مسلمانان در سال 1905،1916 و 1924در آنسوی ارس از باکو تا ایروان و از قارص تا تفلیس از یکسو و قتل عامهای دهشتناک مسلمانان به دست ارامنه و آسوریها در سالهای 1914 تا 1919 در اورمیه، خوی ،مرند، شرفخانه، قوشچی، سلماس و ماکو هرگز فراموش نخواهد شد و ابدا بر عاملان جنایتکار آن بخشیده نخواهد گردید.

گوی مچید- ایروان- صده های گذشته... به صحن شلوغ مسجد توجه فرمایید.

گوی مچید، ایروان...این مسجد پس از کشتار 3/2جمعیت مسلمان شهر توسط ارامنه ویران شده و تا چند سال پیش متروکه گردیده بود.

اما نسل کشی های خونینی که ارامنه طی سالهای 1986 تا 1994 در مناطق اشغالی جمهوری آذربایجان براه انداختند و با اشغال 20 درصد از خاک مطهر آذربایجان و جهان اسلام، دهها هزار تن را به وضع فجیعانه ای به شهادت رساندند هنوز در برابر چشمهای متحیر ما قرار دارد و خون به ناحق ریخته شده آنها بر زمین سرد سرزمینهای اشغالی جاری است و بی تردید تا زمان آزادی این اراضی در جریان خواهد بود.

در حال حاضر بیش از یک میلیون نفر از شیعیان مظلوم آذربایجان به سبب جنایات ضد بشری ارامنه از سرزمین اباء و اجدادی خود رانده شده و در اردوگاههای آوارگان به سر می برند و از سرنوشت صدها تن از دختران و بانوان عفیفه ربوده شده توسط حیوانهای هوسباز ارمنی خبری نیست!

اما به رغم این همه جنایات واضح علیه مسلمین،تورک آذربایجانی حق نداردعلیه داشناک ارمنی درتهران تظاهرات کند و اگر هم علیه صدور مجوزهای پی در پی به ارامنه اعتراض می کند باید در جلوی کلیسا توسط لمپنهای قمه به دست ارمنی و در برابر سکوت مامورین نیروهای انتظامی سلاخی شود تا دیگر هوس اعتراض ننماید!

من نمی دانم بعنوان یک مسلمان در خصوص بازگویی جنایات هولناک ارامنه در قره باغ چه بگویم و چه بنویسم تا غیرت و شرف جمعی از ارمنی پرستهای به ظاهر مسلمان داخلی جریحه دار گردد و دست از یاوری این صلیبیون جنایتکار معاصر بردارند!

اما گویا قطار کمکهای این آریا پرستان تورک ستیز به ارمنستان شیطانی تمامی ندارد!

اختصاص بودجه های کلان برای تعمیر کلیساهای ارمنی:

ارامنه مساجد مسلمین را تبدیل به طویله می کنند و در مقابل نهادها و سازمانهای مسئول در ایران به جای اعتراض به رفتارهای ضد اسلامی دولت ایروان،اولویت دادن به تعمیر مساجد تاریخی در کشور در ردیف بودجه سالیانه همانند بودجه مصوب سال جاری درمجلس شورای اسلامی میلیاردها تومن کمک بلاعوض به اقلیتهای دینی بخصوص ارامنه اختصاص میدهند. جهت روشن شدن بخشی از اقدامات میراث فرهنگی در مورد نحوه تعمیر و نگهداری از کلیساها ارمنی به مصاحبه سایت میراث خبر با«شرلی آودیان» مدیر دفتر پایگاه های کلیساهای تاریخی ایران توجه فرمایید:

تهران ـ ۳۰ دي ۸۳ ـ میراث خبر: گروه اجتماعي ،آمنه شير افکن :

وضعیت مرمت و رسیدگی به کلیساهای ایران در مقایسه با سایر کشورها چگونه است؟

با تلاش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور و نیز پیگیری انجمن خلیفه گری ارامنه وضعیت مرمت و ساماندهی کلیساها در ایران به ویژه در مقایسه با کشورهایی مانند قزاقستان و ترکمنستان بسیار مطلوب است، چرا که در بسیاری از کشورها نسبت به حفظ این میراث فرهنگی توجه کافی نمی شود و حتی کینه توزی های فرقه ای منجر به تخریب برخی از کلیساهای متعلق به یک فرقه خاص می شود.

در همین رابطه می توانید به خبر ذیل از خبرگزاری مهر نیوز به تاریخ ۱۳۸۴/۰۶/۱۹ توجه کنید:

پنج میلیارد ریال برای بازسازی کلیساهای کشور اختصاص یافت

رایزن فرهنگی ایران در ارمنستان گفت: هر سال اعتباراتی به کلیساهای کشور اختصاص می یابد، امسال نیز 5 میلیارد ریال برای بازسازی کلیساهای کشور در نظر گرفته شده است .به گزارش گروه دین و اندیشه خبرگزاری "مهر" ، در این دیدار که روز پنج شنبه 17 شهریور ماه انجام شد ، عطوفی رایزن فرهنگی ایران در ارمنستان ، طی دیدار با اسقفهای ارامنه تهران ، شمال و اصفهان افزود : مسئولان جمهوری اسلامی ایران توجه جدی به امور مربوط به اقلیتهای دینی ایران و بویژه ارامنه دارند ." سبوه سرکیسیان" اسقف ارامنه تهران وشمال نیز در این دیدار گفت: مجموعه کلیسای ما با جمهوری اسلامی همکاری بسیار خوبی در زمینه گفتگوی ادیان داشته است . ایران کشوری استثنایی در این زمینه است . وی با قدردانی از خدمات رایزن فرهنگی ایران در ارمنستان افزود: ما و شما هر کجا که باشیم رسالت یکسانی داریم.بر اساس گزارش سازمان فرهنگ وارتباطات اسلامی ، " بابکن چاریان " خلیفه گری اصفهان نیز با تشکر از فراهم شدن زمینه این دیدار اظهار امیدواری کرد با ادامه ملاقاتها زمینه همکاری های مشترک فراهم شود .

اما این هزینه ها ی منتشر شده تنها بخشی از هزینه های معلومی است که برای قوت گیری ارامنه داخل پرداخت می شود و این کمکها غیر از کمکهای مستقیمی است که به باشگاه مشکوک ارارت، مسابقات نژاد پرستانه ورزشی ارامنه و نیز مدارس و موسسات این گروه قومی درایران داده می شود.

تاسیس راه و انتقال انرژی برای ارامنه غاصب:

در حال حاضربه نظر می رسد جمهوری اسلامی ایران مسئولیت شگفت آوری را در زمینه توسعه راهها و نیز انتقال انرژی به ارمنستان بر عهده گرفته است. طبعا دو مقوله انرژی و راه مقدمه حرکتند و تقویت حرکت دشمن اسلام بی تردید یعنی دشمنی با اسلام! در توضیح این دو رویکرد ضروری است بخشی از مقاله «روابط ايران و ارمنستان» نوشته ريچارد گيراگوسيان/ ترجمه :الهام حیدری به نقل از Center for Strategic & International Studies (Washington, D.C.)، منتشر شده در سایت مؤسسه مطالعات روسيه، آسياي مرکزي و قفقاز را مطالعه کنیم:

دو عامل اصلی , روابط ایران و ارمنستان را به جلو می راند : انرژی و ژئو پولوتیک.
1_انرژی گاز برای برق:

مهمترین عنصر در بحث این انرژی در اواخرسال 2004 , از تاخیر طولانی برنامه لوله کشی گاز طبیعی بین ایران و ارمنستان آغاز شده است. بعد از سالها تاخیر و مذاکره های طولانی که به نظر بی نتیجه می رسید شروع به ساخت 141 کیلو متر لوله گاز, نکته چرخشی و با اهمیتی در روابط ایران و ارمنستان است.

جزئیات اجمالی لوله های گاز طبیعی ایران_ ارمنستان:

طول: 141 کیلومتر, تاریخ اتمام ژانویه 2007 (41 كيلومتر در ارمنستان ,100 كيلومتر در ايران)
عمليات احداث اين خط لوله ازسال 2004 شروع شده وتا سال 2007 به اتمام مي رسد و از تبریز_مگری می گذرد .با دوباره سازی لوله موجود کارجاران_ایروان تمام هزینه آن 210_220 میلیون دلار بر آورد شده است. سرمایه ایران 120 میلیون دلار و ارمنستان 90میلیون دلار مي باشد . ایران یک اعتبار 30 میلیون دلاری برای ارمنستان برای ساخت بخش ارمنستانی لوله گاز ایران – ارمنستان تعیین کرد که این اعتبار برای 7.5 سال و با 5 درصد سود در سال فراهم شده است كه شامل ساخت یک دستگاه فشارگر (کمپرسور) و لوله های گاز با فشار 55 AT(اتمسفر) عمل می کند و گنجایش آن با توجه به ضخامت و فشار تعیین شده است.

در طول دوره ایی 20 ساله ارمنستان برای رسیدن به 1.1 میلیارد متر مکعب در سال و کسب 2.3 میلیارد متر مکعب بیشتر به ترکمنستان برای واردات گاز ( که ارزان تر از گاز ایران است) اجازه داده است(ارمنستان هم اکنون 46.6 میلیارد متر مکعب مصرف می کند) ارمنستان در ازای پرداخت پول گاز ایران در ازای هر متر مکعب 3 کیلو وات الکتریسیته فراهم می کند. برای ایران و ترکمنستان، ارمنستان کوچک است اما بازار جدید و مهمی است . اما روسیه نیز انحصار خودش برای گاز طبیعی را حفظ می کند براستی چرا روسیه موافقت خواهد کرد؟

برنامه مقدماتی کشیدن لوله از ایران _ارمنستان به گرجستان از زیر دریای سیاه به اکراین و ادامه دادن به سمت اروپا شبيه به پروژه بخار آبی گاز پروم بود. ضخامت لوله گاز تقریبا از 1200 میلی متر به700میلی متر کاهش یافته است که برای ما مسیر بیشتری از حمل لوله را فراهم می کند. خط لوله برای متنوع کردن انرژی مهم است و برای غلبه بر اتکا و تکیه بر گاز روسیه از راه گرجستان کمک می کند که بازار های رقابتی گاز در ارمنستان ایجاد شود. موضوع مد زامرmedzamor حمایت اروپا , تمام اينها براي امنیت انرژی ارمنستان مهم هستند.

پروژه های وابسته :

شبکه های الکتریسیته ارمنستان و ایران اکنون به یکدیگر متصل شده اند . مبادلات دریایی از ارمنستان به ایران در تابستان و ایران به ارمنستان در زمستان تقریبا 45 میلیون دلار یا1.5 میلیارد کیلو وات ساعت است( 230 کیلو وات در 1997 اولین خط انرژی ) دومین قدرت خط انتقال 820 کیلومتر 200 مگا واتی در دسامبر2004 با دو برابر مقدار الکتریسیته ارمنستان به ایران بهره برداری شد اعتبار خط جدید توسط ایران 8.4 میلیون دلار است که باید با فراهم کردن الکتریسیته باید باز گردانده شود. قرارداد جدید مبادلات برای تولید 360 میلیون کیلو وات ساعت در هر سال است و سومین خط قرار است تا 450 مگا وات گنجایش داشته باشد.
همچنین برای ساخت یک مخزن با قدرت هیدرو الکتریكي 140 ميليون دلاري بر روی رودخانه اراكس برنامه ريزي شده است .

كريدور حمل و نقل شمال و جنوب:
اتصال خط آهن : استفاده از ارمنستان به عنوان پلی به سوی روسیه و اروپا .
ایران نیز چنین طرحی را با ساخت 3 کیلومتر تونل زیر کوه که از کاجاران می گذرد در رابطه با آذربایجان پیاده می کند.( اکنون با برنامه ساخت جاده ایی ارزان تر جایگزین شده لست)
اتصال به شبکه کابل فیبر نوری:
تا 40 کیلومتر فاصله از ایران کامل شده است امید است آنچه قبلا از طریق گرجستان به روسیه متصل شده بود به ارمنستان وصل شود .

ژئوپولتیک منطقه ایی:

سیاست خارجی ارمنستان بر اساس تکمیل کنندگی یا متممم بودن تعریف می شود. به موجب آن ارمنستان بايد موازنه اي را درحمايت از غرب و روسیه به عنوان یک اتکای استراتژیک برقرار سازد. نكته قابل توجه در روابط اين كشور،انعطاف پذيري فراوان آن مي باشد ، زیرا ارمنستان به دنبال انتخابهای احتمالي بسیاری است که بیشترین فرصت و کمترین خطر را برایش فراهم کند.

مطلب فوق مبین عمق از خود گذشتگی مالی و خدماتی ایران در توسعه صنعت انرژی و نیز راههای ارمنستان است. ارزش گاز صادراتی ایران بیش از ۱۰ میلیارد دلار و حجم گاز صادراتی ۳۶ میلیارد متر مکعب در نظر گرفته شده که تا ۴۷ میلیارد متر مکعب قابل افزایش است. میزان اولیه صادرات گاز به ارمنستان سالانه یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون متر مکعب در نظر گرفته شده که تا دو میلیارد و ۳۰۰ میلیون متر مکعب قابل افزایش است. صدور گاز ایران به ارمنستان از سال ۲۰۰۷ در منطقه مرزی نوردوز- مهری آغاز خواهد شد. میزان این کمکها به حدی زیاد است که روبرت کوچریان رییس جمهور فعلی ارمنستان( و قصاب سابق قره باغ ) درآخرین سفر آقای سید محمد خاتمی رییس جمهور سابق به ایروان،ایران را شاهرگ حیات ارمنستان لقب داد.اکنون خطوط برق فشار قوی سراسری ایران به ارمنستان متصل شده و ایران اقدام به ساخت دکلهای بادی مولد برق در ارمنستان همانند ارتفاعات منجیل آذربایجان جنوبی نموده است!

نقش ارامنه در تجارت فحشاء و قاچاق الکل و مواد مخدر:

اما آنچه که گذشت تنها اقدامات ضد اسلامی ارامنه و کمکهای حیرت انگیز فارس گرایان ایرانی به عوامل داشناک در آنسوی مرزهای رودخانه ارس بود. متاسفانه باقیمانده جمعیت 45 هزار نفری ارامنه در درون مرزهای ایران نیز ضربات مهلکی را بر پیکره اقوام این کشوربا جمعیت 99 درصد مسلمان و علی الخصوص تورکهای آذربایجان وارد کرده و می کنند.

علاوه برتلاشهای تفرقه افکن قومی درمراسمهای دروغین ونمایشی 24 آوریل،ارامنه تولید انحصاری مشروبات الکلی را در کل ایران به ویژه تهران در اختیار دارند و از این راه سودهای کلانی را به جیب زده اند.همچنین در حال حاضر آنها قاچاق و فروش قرصهای روان گردان مهلکی چون حشیش،شیشه و اکس را هم انجام میدهند.لازم به ذکر است که مصرف این قرصها سبب ایجاد توهم، محو حیاء و شرم و نیز ایجاد جنون جنسی در جوانان شده حوادث و وقیع و شرم آور و هولناکی را بوجود می آوردکه صفحه جراید داخلی مملو از شرح آنها می باشد.اما اقدامات این نامردمان تنها در تولید ، قاچاق و فروش مشروبات الکلی و قرصهای روان گردان خلاصه نمی شود.برخی از جمعیت ارامنه مقیم تهران با بکارگیری زنان مسافرارمنی و بعضا تهرانی، در تجارت فحشا نیز دخالت مستقیم دارند که با حضور در خیابانهای منتهی به میدان توپخانه تهران براحتی موارد متعددی را خواهید یافت.

عجب انکه ارامنه در صدور رسمی فاحشه های به اصطلاح هنرمند به کشورمان نیز فعالیتهای پر سرو صدایی داشته اند. لطفا به این عکسهای کریه از جشنواره ایران زمین اهوازکه از هنر نمایی زنان لخت ارمنی تهیه شده و در تاریخ چهارشنبه، 25 آذر 1383 در سایت داشنگاه شریف موسوم به شریف نیوز منتشر گردیده توجه کنید:

اینجا تهران است صحنه جشنواره ایران زمین ، رقاصه های لخت و عور همه زنان به ظاهر هنرمند ارمنی هستند!!!

انتشاراین عکسهاو همچنین حوادث غیراخلاقی پشت پرده جشنواره ایرانزمین به قدری سبب بروزجنجال در سامانه هنری ایران شدکه بلافاصله مسئولین این تئاتر آریاگراو بعبارتی پان آریانیست توقیف شده،راهی زندان شدندووزیر آرمنوفیل وقت،احمد مسجد جامعی عازم مجلس شدتا درخصوص رفتارهای وقیح زنان ارمنی توضیح دهد: بهتر است جهت روشن شدن هر چه بیشتر موضوع خبر روز دوشنبه، 6 تير 1384 سایت دانشگاه شریف موسوم به شریف نیوز را مطالعه کنیم:

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامى با حضور در جلسه علنى دیروز مجلس، به سئوال سیداحمد موسوى و ناصر سودانى نمایندگان اهواز درخصوص جشنواره تئاتر ایران زمین پاسخ داد.

به گزارش ایسنا، سیداحمد موسوى در سئوال خود از احمد مسجدجامعى وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامى با بیان اینكه مردم در انتخابات ریاست جمهورى پیام دادند كه چه مى خواهند و ما باید از این پیام عبرت بگیریم، ابراز امیدوارى كرد كه در دولت احمدى نژاد شاهد وقایع تلخى همچون تئاتر ایران زمین نباشیم. وى پرسید: علت حضور تعدادى از زنان و مردان هرزه و بى شخصیت(ارمنی) و اجراى حركات زشت و مشمئزكننده از سوى آنان در مراسم افتتاحیه تئاتر ایران زمین چیست؟ و با مسببان آن چه برخوردى شد؟ وى ادامه داد: اجراى صحنه هاى حرام با چه انگیزه اى صورت گرفت؟ علت حضور مسئولان وزارت فرهنگ در این مراسم و عدم اعتراض آنها چیست؟ هزینه و مبلغ این مراسم چقدر بوده است؟ خواسته من این است كه با شهامت بگویید این مسئله حادثه تلخى بوده و از مردم معذرت خواهى كنید. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامى در پاسخ به نماینده اهواز گفت: «این بحث مربوط به ماه ها پیش است و من در كمیسیون فرهنگى به آن پاسخ داده ام. با پیگیرى همكارانمان اعضاى كمیسیون قانع شدند.» وى افزود: «تاكنون ۶ دوره این جشنواره اجرا شده و در هر دوره یكى از بزرگان ادب فارسى محور بوده اند و آثار آنها با هدف بازآفرینى در قالب تئاتر مورد توجه و پژوهش قرار گرفته است. در مراسم اختتامیه طبق معمول گزیده جشنواره توسط گروه هاى شركت كننده اجرا مى شود كه متاسفانه به دلیل عدم دقت لازم بر جنبه هاى اجرایى و فنى، بخش هایى از نمایش براساس قانون و ضوابط ما نبود.» مسجدجامعى ادامه داد: «در نمایش به دلیل زنده بودن همیشه دغدغه حركت هاى غیرقابل پیش بینى وجود دارد. در یك مورد گروه تئاتر كشور ارمنستان با اجراى نامناسبى خلاف مقررات نظارتى نمایش عمل كرد.» وى در پاسخ به این سئوال كه چرا مسئولان حاضر در مراسم اعتراض نكردند، گفت: «این اعتراض انجام شده و پس از مشاهده این برنامه نامناسب، مسئولان با قطع موسیقى از ادامه برنامه نمایشى گروه ارمنستانى ممانعت كردند. معاون من هم در آن مراسم حضور نداشته و با وجود توقف ادامه برنامه، رسیدگى به مسئله در دستور كار قرار گرفت.» وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامى یادآور شد: «مدیركل فرهنگ و ارشاد اسلامى وقت استان خوزستان، خانواده اى متدین و از خانواده شهید است و بروز چنین خلافى ناشى از غفلت بوده است.»

حتی ادامه این مناقشه جنجال انگیز به وزارت خارجه کمال خرازی نیز کشید و... رایزن فرهنگی ایران در ارمنستان گفت سفارت در جریان جشنواره ایران زمین نقشی نداشت. رایزن فرهنگی ایران در ارمنستان برخی از مشکلات ایجاد شده توسط گروههای فرهنگی را ناشی از ناهماهنگی و حضور واسطه های غیر رسمی جهت اعزام این گروهها به ایران دانست و متذکر شد: در جریان اعزام گروه تئاتر ارمنستان به جشنواره ایران زمین سفارت ایران نقشی نداشته است. "رضا عطوفی" رایزن فرهنگی ایران در ارمنستان در گفت وگو با خبرنگار گروه فرهنگ و هنر "مهر" ضمن بیان مطلب فوق تصریح کرد: کسانی که خارج از پروسه رسمی با گروههای فرهنگی جهت حضور در جشنواره های ایران وارد مذاکره می شوند موجب ایجاد مشکلات فراوانی می شوند. وی با بیان این مطلب که ما نیز به اتفافات پیرامون جشنواره ایران زمین منتقد هستیم . این اتفاقات تأثیر نامطلوبی در ارتباط فرهنگی ایران و ارمنستان داشته است و محبوبیت تئاتر ارمنستان را در ایران زیر سؤال برده ، افزود: گروه تئاتر "روان پریش" ارمنستان از طریق یک واسطه شخصی ارمنی به این جشنواره راه پیدا کرد و ما نقشی در انتخاب این نمایش برای جشنواره ایران زمین در اهواز نداشتیم. تهران- خبرگزاری مهر نیوز:۱۲:۴۰ , ۱۳۸۴/۰۱/۱۶ .

اما این نخستین بار نیست که ارامنه اقدام به اجرای رفتارهای پورنو در صحنه تئاتر می کنند! شاید بتوان آربی آوانسیان ارمنی را پیش کسوت ارامنه و افارس ایران در زمنیه تئاتر پورنو دانست. او نخستین کسی است که در جشنواره هنر دوران شاه در شیراز، بی شرمانه زنان و مردان کاملا لخت را به روی سن برد و نمایشی از فرآیند ارتباط جنسی را در جلوی چشمان حیرت زده مردم به اجرا گذاشت!

مستندات دینی:

فقهای دینی برای احداث معابد اهل کتاب شرایطی ویژه تعیین کرده اند.شرایطی که حاکم اسلامی و محکوم ذمی حق عدول از آنرا ندارند.

آیت الله خمینی بعنوان یک فقیه شیعی در تحریر الوسیه خود در این باب می گوید: برای اهل کتاب و کسانی که در حکم اهل کتاب هستند ساختن معابد در سرزمین سالام مانند بیعه ها، کنیسه ها، صومعه ها و آتشکده ها و غیر این ها جایز نیست و اگر چنین کنند بر زمامدار مسلمانان از میان بردن آن ها واجب است... تحریرالوسیله؛ ج 2، ص 504

حتی ایت الله خمینی در همان کتاب تحریرالوسیله ، ارتفاع بنای اهل ذمه، ناقوس نواختن و کلیسا ساختن را نیز برای آنان ممنوع کرده است....تحریرالوسیله؛ ج 2، ص 502 اما اکنون به نظر می رسد روسای جدید حتی فرامین موسس حکومت را که غیر از دستورات حکومتی در حکم فتوا نیز می باشد به نسیان سپرده اند !

همچنین در ایات متعددی از قران کریم نسبت به قدرت گیری مجدد غیر مسلمان و بالاخص مسیحیان در سرزمینهای مفتوحه اسلامی هشدارهای مکرر داده می شود:

- ولن یجعل الله للکافرین علی المومنین سبیلا(سوره مبارکه نساء آیه شریفه 141)
خداوند هرگز بر مومنان برای کافران تسلطی قرار نداده است.

- یا ایها الذین آمنوا لا تتخذوا عدوی و عدوکم اولیاء(سوره مبارکه ممتحنه آیه شریفه 1)
ای کسانی که ایمان آورده اید دشمن من و خودتان را ولی خود قرار ندهید.

- ودوا لو تکفرون کما کفروا فتکونون سواء فلا تتخذو منهم اولیاء(سوره مبارکه نساء آیه شریفه 89)
همانگونه که خودشان کافر شده اند آرزو دارند شما نیز کافر شوید تا با هم برابر باشید. پس انان را ولی خود قرار ندهید.

- یا ایها الذین آمنوا لا تتخذوا الکافرین اولیائ من دون المونین(سوره مبارکه نساء آیه شریفه 144)
ای کسانی که ایمان آورده اید به جای مومنان کافران را به عنوان ولی برنگزینید.

- ود کثیر من اهل الکتاب لو یردونکم من بعد ایمانکم کفارا(سوره مبارکه بقره آیه شریفه 109)
بسیاری از اهل کتاب دوست دارند که شما را بعد از ایمان آوردنتان به کفر برگرداند.

- ودت طائفه من اهل الکتاب لو یظلونکم (سوره مبارکه آل عمران آیه شریفه 69)
گروهی از اهل کتاب دوست دارد که شما را گمراه کنند.

- یا ایها الذین آمنوا ان تطیعوا الذین کفروا یردوکم علی اعقابکم فتنقلبوا خاسرین(سوره مبارکه بقره آیه شریفه 109)
ای کسانی که ایمان آورده اید اگر از کفار اطاعت کنید شما را به عقب بر می گردانند بنابراین جزو زانکاران می شوید.

...

نتیجه کلام:

سطح رابطه جمهوری اسلامی ایران با جمهوری ارمنستان به حدی افزایش یافته است که در عالم سیاست از آن بعنوان اتحاد استراتژیک یاد می کنند.

تهران در مثلث نظامی – اقتصادی ایران– ارمنستان- یونان حضوری چشمگیر دارد. این حضور اسلامی در میان کشورهای مسیحی و به منظور مقابله با دو جمهوری مسلمان و تورک نشین تورکیه و آذربایجان و نیز کشورهای عربی منطقه به گونه ای شبهه برانگیز است که هر ناظر دانایی را به یاد مرامنامه های احزاب پان ایرانیست و پان آریانیستی چون حزب فاشیستی سومکا می اندازد:

۹.سومکا خواستار تشکیل یک اتحادیه ی سیاسی-نظامی میان شورهای:ایران.ارمنستان . تاجیکستان.هندوستان و یونان است...
۱۳.سومکا خواستار نابودی ی همه ی اعراب و تازیان در سراسر نجد ایران میباشد.
۱۴.سومکا میگوید همه ی بدبختی ها و مشکلات گذشته و اکنون در صحنه ی جهانیاز اهریمنی به نام عرب سرچشمه میگیرد...
۱۶.سومکا میگوید ایرانی ها باید در نیاخاک آمیغی ی خود زندگی کنند.نیاخاک ما آنجایی است که ایرانی نژادان در آن مزییند و در درازای تایخ با نیزه های سربازان پارسی پرچین شده است...
۱۸.سومکا اعراب را پست ترین نزاد زمین میداند.
۱۹.از دید سومکا زردپوست های تاتار.مغول.اوزبک.تورکمن و وابسته های فرهنگی-نژادی ی آنان وهر کس که با آنان احساس نزدیکی کند حق زندگی در فلات ایران را ندارند.
۲۰.سومکا خواستار پالایش نژادی در ایران است.
۲۱.سومکا خواستار اجرای سیاست های «به نژادی» برای نیرومند نگه داشتن نژادآریایی میباشد.
۲۲.سومکا میگوید در ایران هرکسی شایسته ی زناشویی نیست.باید از زادولد عناصر نامطلوب نژادی جلوگیری کرد...
۲۸.سومکا کشورهایی چون جمهوری آذربایجان .افغانستان.بحرین.ترکمنستان و... را به رسمیت نمی شناسد...

اکنون جمهوری اسلامی را چه شده است که به رغم دهها ایه محکمه قران گوی سبقت را در قرابت به ارمنستان اشغالگر و ضد مسلمان حتی از روسیه مسیحی نیز روبوده است روبوده است و به هیچ وجه به نصایح علمای قم ومشهد و نیز اعتراضات برحق آنان گوش نمی دهد؟! به نظر می رسد که برخی از افارس بظاهر مسلمان غرق در نژاد پرستی و باستانگرایی پارسینه خود شده اند و ارامنه و اهل ذمه را در مقابل مسلمان مصدر امور کرده اند که در صورت تیقن این امر بر طبق فتاوی اکثریت قریب به اجماع علمای شیعه بر کافه ناس ، هدایت حاکم خاسر واجب خواهد شد.

طائفه ايگدير- ارمنيان و هيستري كشت و كشتار- آزادسازي ايگدير

سؤزوموز
ساري گلين
ائلخان

طائفه ايگدير- ايگدر

ايگدير طائفه اي ترك در تركمنستان٬ ايران٬ آذربايجان و تركيه و نام يكى از طوائف ٢٤ گانه اوليه اوغوز مىباشد ּ اين كلمه به معاني نيكي٬ مردانگي٬ خوبي٬ بزرگ٬ برجسته٬ عالي٬ قهرمان٬ سركرده و غيره (ياخشىليق٬ ارليك٬ اييي٬ بؤيوك٬ اولو٬ ايگيت٬ باشخان٬ باهادير) آمده استּ(اين كلمه گويا با ايگده-ايده (بيد) از بن ايگ-ايي به معني بوي خوش هم ريشه استּدر سراسر آزربايجان (آزربايجان شرقي٬ زنجان٬ ּּּ)٬ خراسان و جنوب ايران دهها نام جغرافيائي تاريخي به نام ايگلي٬ ايگده٬ ايگده لو٬ ايگده ليك و ּּּ وجود دارد)ּ

در روايات اوغوزي٬ ايگدير بيگ٬ نام پسر بزرگ دنيزخان يكى از شش پسر اوغوزخان استּ او اولين باشبوغ طائفه ايگدير طائفه ٢١ ام منسوب به شاخه اوچ اوخ از ايچ اوغوزهاستּ (اين طوائف عبارتند از 1- قينيق 2- قاييق (قايي) 3- بايندر (باييندير٬ بايندور) 4- ايوا (ييوا-ايوه٬ ييوه) 5- سالغور (سالور٬ سالير) 6- افشار (آوشار) 7- بيگدلي (بگ تيلي٬ بگ دلي٬ بيديلي) 8- بوگدوز 9- بيات (بايات٬ باياد) 10- يازقير (يازر٬ يازير٬ يازغير) 11- اينور (ايمور٬ ايمير) 12- قارابولوك (قارا بؤلوك) 13- آلكابولوك (آلقا بؤلوك) 14- ايغدير (ايگدير٬ ييگدير) 15- اورگير (٬ يوره گير٬ اوره گير) 16- توتيركا (توترقا٬ دودورقا) 17- اولايوندلوق (الايونتلي٬ آلايندلغ) 18- توگر (تؤكر٬ دؤگر) 19- بچه نك (پچنك٬ بجنك) 20- چووالدير (جولدر) 21- چپنــي 22- چـاروق (چاروقلو٬ چرقليغ) 23- ياپرلي 24- قارقين). طايفه ايگدير قديمي ترين و ديرپاترين طايفه در بين اين اقوام به شمار مي رود و در كتيبه هاي يني سئي ـ اورخون (در تركستان- اويغورستان چين) از آن نام برده شده است. ايگدير همچنين نام يكى از داستانهاي جديدا بدست آمده سري حكايات دده قورقود ميباشدּ اين حكايات مركب از دوازده داستان (واريانت آذربايجاني) اند كه با كشف پنج داستان جديد (واريانت تركمني) اكنون تعداد آنها به ١٧ رسيده استּ داستانهاي جديد پيدا شده دده قورقود چنين اند: ١- ايگدير٬ ٢- ديش اوغوزلارين گوه ر خانليغينا قارشي گوره شي٬ ٣- اوغوزلارين ملاللاشماغي٬ ٤- تكه محممد٬ ٥- سالير قازان و ايت امجك حيكايه سيּ(سه داستان توسط آتا رحمانوف٬ دو داستان توسط نورميرات اسن ميرادوف جمع آوري شده است)ּ

طائفه ايگدير هم مانند بسياري از طوائفي كه در دوره سلجوقيان به خاورميانه مهاجرت نموده بودند٬ به صورت وسيعى پراكنده شده استּ(براي كتابشناسي طائفه ايگدير به اين آدرس مراجعه كنيد)ּ ايغديرها در تشكل تبارى خلق تركمن و ترك (ايران٬ آذربايجان٬ تركيه) نقش داشته اند.

در آذربايجان: در آذربايجان جنوبي در استان آذربايجان غربي شهري بنام ايگدير در ١٤ كيلومتري جنوب شرقي اورميه (در ساحل اورمو گؤلو – درياچه اورميه) ٬ همينطور دو مركز جمعيتي به نامهاي آشاغي ايگدير (ايدير) و يوخاري ايگدير (ايدير) در استان اردبيل (در جوار جمهوري آذربايجان) وجود داردּ همچنين نام اوليه صخره مشهور به كاظيم خان داشي در درياچه اورميه٬ "يكدر" بوده كه بعدها به قيرخلار (قرخلار) و از زمان غائله سيميتقو به كاظيم خان داشي مشهور شده استּبر خلاف ادعاهاي بي اساس رسمي٬ يكدر همان ييگدير تركي است و به معني يك عدد در! فارسي نيستּ

در جنوب ايران- ايگدر اوباسي از ايل قشقائي: گروهي از ايگديرها٬ تيره اى (اوبا) از اويماق (طائفه) عمله از اتحاديه طوائف (ايل) تركان آذربايجاني جنوب ايران قشقائي را تشكيل مىدهندּ در سال ١٩٥٨ اين اوبا از حدود ٤٠٠ خانوار (ائو) تشكيل شده بودּ مانند ديگر اوباهاي عمله و كل قشقائيها٬ ايگديرها هم اصلا از نواحي شرق-مركزي تركيه بوده و قبل از اسكان در جنوب ايران مدتي در آذربايجان جنوبي و شمالي ساكن بوده اندּ تيره ايگدير (ايگدر) از طائفه عمله به همراه اردكپان (؟)٬ صفىخاني و قتلور (؟)اخيرا و گويا با رضايت خود در دشت بكان در ١٤٠ كيلومتري شهرستان شيراز در استان فارس با ايجاد شهركي كه بدين منظور احداث شده است يكجانشين شده اندּ يكي از رهبران قيام تركان آذربايجاني جنوب ايران بر عليه قواي انگليس در جنگ اول جهاني٬ "مسيح خان ايغدير" از اوباي ايگدر ايل قشقائي بوده استּ

در تركيه: گروه ديگري از ايگديرها به سوي آنادولو رهسپار شده اندּ در قرن ٬١٦ ٤٣ روستا و ديگر اماكن با نام ايگدير در آناتولي وجود داشتּ در ناحيه تارسوس٬ تيره اي (اوبا) به اسم اگدير در ميان گؤكچه لو ها و در اطراف آدانا٬ دو طائفه (اويماق) با همين نام و يك طائفه ايگدير ديگر جزء طائفه ساري حمزه لو موجود بودּ همچين بسياري از ايگديرها در پيرامون قاري تاش٬ گولنار و موت در ناحيه ايچ ائل ساكن شده بودندּ برخي از اينها به طائفه بوز دوغان كه در مجاورت قوچ حيصار در آناتولي مركزي ساكن بود پيوسته اندּامروز هنوز ١٩ اسم جغرافيايى در تركيه با نام ايگدير در ولايات ايچ ائل٬ دنيزلي٬ مالاتيا٬ قارس٬ اسكي شهير٬ توكات٬ گوموشخانا٬ بورسا٬ آنكارا٬ چانقيري٬ كاستامانو٬ سامسون و اوردو وجود داردּ

بزرگترين مركز جمعيتي با نام ايگدير در تركيه٬ شهر ايگدير مركز استاني به همين نام در آذربايجان تركيه استּ (دو سايت مربوط به استان آذربايجاني ايگدير در تركيه: ايغدير و اييديرلي)ּجبار باغچه بان (عسكرزاده) بنيانگذار مدارس نابينايان و ناشنوايان در ايران مدتي فرماندار اين شهر آذربايجاني تركيه بوده استּ وي با آغاز جنگ بينالملل اول و كشمكشهاي خونين ميان مسلمانان و ارامنه، به تركيه مهاجرت كرد. در آنجا، ابتدا تحويلدار و سپس فرماندار شهر ايگدير شد؛ ولي چندي بعد به قفقاز بازگشتּ .وي در 1297ش، در شهر نوراشين، از توابع ايالت ترك نشين و آذربايجاني ايروان، مدرسهاي تأسيس كرد كه پس از اشغال شهر توسط ارمني يان و پاكسازي و اخراج اهالي ترك و بر اثر شدت گرفتن خونريزيها تعطيل شد و باغچه بان نيز به علت آشفتگي اوضاع با خانوادة خود در 1298 به ايران مهاجرت نمود.

در تركمنستان: گروهي از ايگديرها در شمال شرق ايران امروزي در تركمنستان جنوبي ساكن شده و به اتحاد طائفه اي يوموت پيوسته اند اما از نظر شجره سازماني از طايفه منطقهاي كه در آن هستند متمايزند. (در ميان شاخه هاي ايلات در جامعة كنوني تراكمه از ميان 24 طايفه اوليه اغوز مي توان نام 12 طايفه را به وضوح مشاهده كرد. طوايف قايي ، بايات ، يازير (قاراداشلي)، دودورقه ، آوشار ، قارقين ، باياندير ، چاودير ، سالير ، ايمير ، ايگدير ، و ايوه (آغزي يوليق) در زمره اين طوايف تركمن كه در تركستان ، افغانستان و نيز شمال ايران مي زيند به شمار مي آيند). در زبان تركمنى مثلى وجود دارد كه آن نام دو طائفه اوليه اوغوز٬ ايمور و ايگدير ذكر مىشود : آصلينگ آزسا ايمير (آل)، پألينگ آزسا ايگدير (= بهلكه) (آل).

جمعيت طائفه كوچك ايگدير بين ٣٠٠ (چارلز ادوارد يئيت) تا ٧٠٠ خانوار (فيلد) تخمين زده شده استּ اين گروه در نزديكي گنبد كاووس و خرابه هاي شهر قديمي جرجان و در ٩٥ كيلومتري شمال شرقي استرآباد زندگي مي كنندּ امروز دو شهر به اسم آشاغي ايگدير و يوخاري ايگدير در ١٢ كيلومتري جنوب گنبدكاووس وجود داردּ ايگديرها كه به دليل دور بودن از مركز و مقامات دولتي٬ به شكل نافرمانترين و مستقلترين طوائف يوموت ذكر شده اند در طول قرن نوزده هيچگونه مالياتي به دولت تركي- آذربايجاني قاجار پرداخت نكرده اندּ

ارمنيان و هيستري كشت و كشتار

شرق تركيه و مخصوصا آذربايجان آن در سالهاي جنگ جهاني اول صحنه هجوم و اشغال نيروهاي روس و ارمني و متحمل تلفات و ضايعات انساني بسياري بوده استּارمنيان كه نتوانسته بودند در سرزمين وعده داده شده به خود از طرف دولتهاي روسيه٬ فرانسه و بريتانيا اكثريت جمعيتي را بدست آورند٬ به منظور تغيير تركيب ملي منطقه به قتل عام سيستماتيك اهالي ترك و مسلمان در مناطق معينى دست زده اندּ تاكنون در اين منطقه٬ نزديك به ٢٠٠ گور دسته جعمي غيرنظاميان ترك كشته شده توسط نيروهاي ارمني كشف شده استּ اين فجايع و هيستري كشت و كشتار با جزئيات تمام در اسناد دولتي و آرشيوها و در جرائد وقت ثبت شده استּ

به عنوان نمونه در صورت مجلس مسلمان فراكسيونو در قفقاز جنوبي به تاريخ ١٥ آوريل ١٩١٨ در باره فجايع ارمني چنين گفته مي شود (به نقل از سايت ايلديريم): «تیفلیسه گله ن روم موهاجيرلری قارص ويلایتیندهکی موسلمانلارین حالینی بئله تصویر ائدیرلر: تورکيیه اوردوسو قارشیسیندان روجعت ائده ن ائرمنی عسکری بیرلیکلری و سيلاحلی ائرمنی قاچقینلاری٬ یوللاری اوستوندهکی موسلمان کندلرینی یئر اوزوندن سیلهرک هر بیر شئیی آتش و قیلینجدان کئچیریر و تصوورو ايمکانسیز بیر دهشت و فلاکته دوچار ائدیرلر. «غاليب» ائرمنی اوردوسو حربی غنیمتلر، یعنی سونگو اوجونا تاخیلمیش سود امهر اوشاقلار ایله کئچدیکلری یوللار اوزرینده موسلمان قادینلاری چیپلاق سویوندورورلار... روملارین روایتینه گؤره بو جهننم عذابینی گؤرموش، چیلدیرمیش قادین و اوشاقلارین اورک پارچالایان انینلرینی، یاشلیلارین اومیدسیز نالهلرینی دینلهمک اوچون مافوقالبشر بیر اعصابا ماليک اولمالیدیر. سکسن ایکی کنددن آرتیق بیر سانجاق (ويلایت) بو تصویری ايمکانسیز اولان فلاکته دوچار اولموشدور.»

ترجمه: "مهاجرين روم كه از آناتولي به تفليس آمده اند وضعيت قارس را چنين تصوير مي كنند: واحدهاي نظامي و فراريان مسلح ارمني كه از مقابل ارتش تركيه عقب نشيني مي كنند٬ در مسير خود همه دهات مسلمان نشين را با خاك يكسان كرده٬ هر چيز را از آتش و شمشير خود گذرانيده و دچار دهشت و فلاكتي غير قابل تصور مي نمايندּ ارتش پيروز ارمني٬ در راههايى كه از آن با غنيمتهاي جنگي خود -يعني كودكان شيرخواره اي كه به سر نيزه كرده- عبور مي كند٬ زنان مسلمان را برهنه مي گرداند ּּּּ به روايت اهالي آناتولي٬ براي تحمل ناله هاي نااميد سالمندان٬ و فريادهاي دلخراش كودكان و زناني كه عذاب اين جهنم را ديده و ديوانه شده اند٬ بايد داراي اعصاب مافوق بشري بودּ ولايتي با بيش از هشتاد و دو روستا به اين فلاكت غيرقابل توصيف دچار شده است"ּ

در يكي از گزارشهاي رسمي دولتي از منطقه ايگدير به تاريخ ٢٨- ١٠ – ١٩١٩ (3 S. L338 (28. X. l9l9) HR. SYS. 2602- 1/219, 223- 230, 232, 236- 241) چنين گفته ميشود: "ارمنىيان كه در سوغانلي داغي ساري قاميش به طائفه ايوب پاشا و در ناحيه قاراقورت كاغيزمان به كردها هجوم آورده بودند مجبور به عقب نشيني شدندּ هنگام پس نشيني در حوالي ايگدير ٬ اهالي روستاهاي اوبا متشكل از صد خانوار و پرسا با بيست و پنج خانوار را تماما قتل عام كرده و از روستاي تاووس صد و پنجاه تن و اهالي روستاي سيصد خانواري يايلاچي را قسما كشتار نموده اندּ ارمنيان روستاهاي يوخاري قوتورلو٬ آشاغي قوتورلو و كؤسه لر را غارت نموده و به آتش كشيده اند٬ به روستاهاي زاكيم٬ چئرميك و بارديز حمله نموده و هر كس را كه در مقابل خويش يافته اند به قتل رسانيده اندּ ارمنيان به سوي دهاتياني كه در مزارع مشغول كار بودند با توپ و مسلسل آتش گشوده اندּ از شدت فجايع در ايگدير٬ تقريبا دو هزار تن از اهالي براي نجات جان خود به حدود بايزيد پناه آورده استּ به سبب آنكه در حين مظالم و جنايات٬ سربازان ارمني زنان مسلمان را پس از تجاوز٬ لخت كرده و در ميان خود مي گردانند٬ بسياري از اهالي مسلمان از پناه جستن به بايزيد منصرف شده و براي مقابله برگشته اندּ با اينكه ارمنييان عامل اين فجايع ادعا كرده اند از طرف ژنرال آمريكائي مورد حمايت قرار دارند اما به منظور جلوگيري از شكايت اهالي به هئيت آمريكائي- كه قرار است در روستاهاي مسلمان به بازرسي بپردازد- اهالي را تهديد كرده و تحت فشار قرار داده اند"ּ

ليست غيرنظاميان ترك (و كرد٬ عرب) قتل عام شده توسط ارمنيان بين سالهاي ١٩٢٢-١٩٠٦ در شرق تركيه بنابر آرشيو دولتي وقتּ جمعا ٥٢٤ هزار نفرּ براى منابع به اين آدرس مراجعه كنيدּ

موش ١٠ نفر (١٩١٠) - قارس٬ آرداهان ٣٠٬٠٠٠ نفر (٢١-٢-١٩١٤) - دوتاك ٣ نفر (٢-١٩١٥) - هاسكاي ٢٠٠ نفر (٢-١٩١٥) - بيتليس ٢٩ نفر (٤-١٩١٥) - موراديه ١٠٬٠٠٠ نفر (٤-١٩١٥) - وان ١٢٠ نفر (٤-١٩١٥) - وان ٢٠٬٠٠٠ نفر (٥-١٩١٥) - موش ٨٠٠ نفر (١٩١٥) - بيتليس ١٦٬٠٠٠ نفر (٥-١٩١٥) - بيتليس ٤٠٬٠٠٠ نفر (٩-٥-١٩١٥) - بيتليس ١٢٣ نفر (٩-٥-١٩١٥) - وان ٤٤ نفر (١٩١٥) - موكوس سهان ١٢١ نفر (٧-٦-١٩١٥) - موش آكچان ١٩ نفر (٧-١٩١٥) - بيتليس هيزان ١١٣ نفر (١٩١٥) - وان ٥٬٢٠٠ نفر (١٩١٥) - موكوس ١٢٦ نفر (٨-١٩١٥) - ترمه ٩ نفر (١٥-١-١٩١٦) - وان٬ رشاديه ١٥ نفر (١-٤-١٩١٦) - پاسينلر ٢٬٠٠٠ نفر (٨-٥-١٩١٦) - ترجان ٥٦٣ نفر (٨-٥-١٩١٦) - وان٬ تاتوان ١٬٦٠٠ نفر (٨-٥-١٩١٦) - بيتليس ١٠٬٠٠٠ نفر (٨-٥-١٩١٦) - وان ٤٤٬٢٣٣ نفر (١١-٥-١٩١٦) - مالازگيرت ٢٠٬٠٠٠ نفر (١١-٥-١٩١٦) - وان ١٬٠٠٠ نفر (٢٢-٥-١٩١٦) - كؤپروكؤي٬ وان ٢٠٠ نفر (٢٢-٥-١٩١٦) - وان ١٥٬٠٠٠ نفر (٢٢-٥-١٩١٦) - وان ٨ نفر (٢٢-٥-١٩١٦) - وان ٨٬٠٠٠ نفر (٢٢-٥-١٩١٦) - وان ٨٠٬٠٠٠ نفر (٢٢-٥-١٩١٦) - وان١٥٬٠٠٠ نفر (٢٢-٥-١٩١٦) - اوف ٥ نفر (٢٣-٥-١٩١٦) - ترابزون ٢٬٠٨٦ نفر (٢٣-٥-١٩١٦) - وان ٣٠٠ نفر (٢٣-٥-١٩١٦)- موش ٥٠٠ نفر (٥-١٩١٦) - بايزيد ١٤٬٠٠٠ نفر (٢٥-٥-١٩١٦) - بيتليس ١٢ نفر (١١-٦-١٩١٦) - وان٬ عابباس آغا ١٤ نفر (٦-١٩١٦) - ادرميت٬ واستان ١٥٬٠٠٠ نفر (٦-١٩١٦) - موش ١٠ نفر (؟٣٢٩) - شاتاك سرير ٤٥ نفر (٦-٦-١٩١٦) - شاتاك١١٥٠ نفر (٦-٦-١٩١٦) - بيتليس ٣١١ نفر (١٤-٨-١٩١٦) - هينيس ٨٧٠ نفر (١٩١٨) - ترجان ٥٨٠ نفر (١٩١٨) - قارس ٩ نفر (١-١٩١٩) - كيليس ٢ نفر (٢١-١-١٩١٩) - عوثمانيه ١ نفر (١٨-١-١٩١٩) - آدانا٬ پوزانتي ٤ نفر (٢٦-٢-١٩١٩) - پاسينلر ٣ نفر (١٣-٦-١٩١٩) - ايگدير ٨ نفر (٣-٦-١٩١٩) - قارس٬ گؤله ٩ نفر (٧-٧-١٩١٩) - كاغيزمان ٦ نفر (٩-٧-١٩١٩) - قورودره ٨ نفر (٩-٧-١٩١٩) - مسجيدلي ٤ نفر (٨-٧-١٩١٩) - گوليان تپه ١٠ نفر (٨-٧-١٩١٩) - مسجيدلي ٢٠ نفر (١١-٧-١٩١٩) - بولاقلي ٢ نفر (١٩-٧-١٩١٩) - قارس٬ كاغيزمان ٩ نفر (٢٤-٧-١٩١٩) - ساري قاميش ٨٠٣ نفر (٧-١٩١٩) - ساري قاميش ٦٩٥ نفر (٧-١٩١٩) - دهات گوناگون ٢٬٥٠٢ نفر (٨-١٩١٨) - كاغيزمان ٤ نفر (٥-٧-١٩١٩)- زاروشات ٨٦ نفر (٦-١-١٩١٩) - تيكنيس٬ آغادوه ٥ نفر (١٩١٩) - پاسينلر ٢ نفر (١٩-٧-١٩١٩) - ناخجيوان ٤٬٠٠٠ نفر (١٩١٩) - قورودره ٨ نفر (٧-١٩١٩) - آقجاقالا ١٨٠ نفر (٤-٧-١٩١٩) - ساري قاميش ٩ نفر (١٩١٩) - ارزروم ١٥٣ نفر (١٥-٨-١٩١٩) - ارزروم ٤٢٦ نفر (١١-١٩١٩) - اونيه ١٢ نفر (٩-١٩١٩) - آللاهواكبر ٣ نفر (٩-١٩١٩) - ساري قاميش ٢ نفر (١٤-٩-١٩١٩) - ماراش ٢ نفر (١١-١١-١٩١٩) - آدانا ٤ نفر (٩-٧-١٩١٩) - اولوقيشلا ٧ نفر (١٦-١١-١٩١٩) - آدانا ٦ نفر (٤-١٢-١٩١٩) - آنتئپ ١ نفر (٢٢-١-١٩٢٠) - زاروشات ٢١٥٠ نفر (١-٢-١٩٢٠) - شوره گل ١٬٣٥٠ نفر (٢-٢-١٩٢٠) - چيلدير ١٠٠ نفر (١٠-٢-١٩٢٠) - پوزانتي ٤٠ نفر (٢٨-٢-١٩٢٠) - زاروشات ٤٠٠ نفر (٩-٣-١٩٢٠) - زاروشات ١٢٠ نفر (٩-٣-١٩٢٠) - ماراش ٤ نفر (٣-١٣٣٨) - كاغيزمان٧٢٠ نفر (١٦-٣-١٩٢٠) - شوره گل٬ زاروشات ٢٠٠٠ نفر (٢٢-٣-١٩٢٠) - گومرو ٥٠٠ نفر (٦-٤-١٩٢٠)- قارس ٢ نفر (٤-١٩٢٠) – قارس٬ ارزروم ٢٧ نفر (٥-١٩٢٠) - قارس ١٧٧٤ نفر (٥-٥-١٩٢٠) - قارس ١٠ نفر (٢٢-٥-١٩٢٠) – قارس٬ ارزروم ٤٠٨ نفر (٢-٧-١٩٢٠) – زنگي باسار ١٬٥٠٠ نفر (٢-٧-١٩٢٠) - ارزروم ٦٩ نفر (٢٧-٧-١٩٢٠) - اولتو ٦٥٠ نفر (٨-١٩٢٠) – قارس٬ ارزروم ١٨ نفر (٨-١٩٢٠) - بايبورت ١٬٣٨٧ نفر (١٥-١٠-١٩٢٠) - پاسينلر ٩٬٢٨٧ نفر (١٧-١٠-١٩٢٠) - تورتوم ٣٬٧٠٠ نفر (١٨-١٠-١٩٢٠) - ارزروم ٨٬٤٣٩ نفر (١٩-١٠-١٩٢٠) - گؤله ١٠٠ نفر (٢٠-١٠-١٩٢٠) – اطراف قارس ١٠٬٦٩٣ نفر (٢٦-١٠-١٩٢٠) – آش قالا ٨٨٩ نفر (٨؟-١٠-١٩٢٠) – زارجي شات ١٬٠٢٦ نفر (٢٩-١١-١٩٢٠) - كوسور ٦٩ نفر (١-١٢-١٩٢٠) - گؤله ٥٠٨ نفر (٣-١٢-١٩٢٠) - كوسور ١٢٢ نفر (٤-١٢-١٩٢٠) – قارس٬زيتون ٢٨ نفر (٤-١٢-١٩٢٠) – ساري قاميش ١٩٧٥ نفر (٤-١٢-١٩٢٠)- گؤله ١٩٤ نفر (٦-١٢-١٩٢٠) – قارس٬ ديگور ١٤٬٦٢٠ نفر (٧-١٢-١٩٢٠) – ساري قاميش ٥٬٣٣٧ نفر (١٤-١٢-١٩٢٠) - گؤله ٦٠٠ نفر (١٩٢٠) - قارس ٣٬٩٤٥ نفر (١٩٢٠) – هارامي وارتان ١٣٨ نفر (١٩٢٠) - ناخجيوان ٦٤٬٤٠٨ نفر (١٩٢٠) - ناخجيوان ٥٬٣٠٧ نفر (١٩٢٠) – اطراف قارس ٥٦١ نفر (١٩٢٠)- ايروان ١٩٢ نفر (١٩٢٠)- زني باسار ١٨ نفر (١٩٢١-٢)- قاراكيليسه ٦٬٠٠٠ نفر (١٩٢١)- پاسينلر ٥٣ نفر (١٩٢١)- ارزروم ١٬٢١٥ نفر (٢١-١١-١٩٢١)- ناخجيوان ١٢ نفر (١٩٢١)- بايبورت ٥٨٠ نفر (١٩٢١)- آرپاچاي ١٤٨ نفر (١٩٢١)

ليست قتل عامهاي انجام شده توسط ارمنيان در شرق تركيه كه تثبيت دقيق تعداد قربانيان آنها ممكن نشده استּ براى منابع به اين آدرس مراجعه كنيدּ

روان٬ اهالي ٢٥ روستا (١١-٢-١٩٠٦) - الشكيرت٬ تعداد نامعلوم (١٧-١٢-١٩١٤) - موش٬ اهالي ٢ روستا (١-١٩١٥) - العزيز٬ تعداد نامعلوم (١٩١٥) - شاتاك٬ اهالي ٩ روستا (٢-١٩١٥) - هيزان٬ تعداد نامعلوم (١٩١٥) - بيتليس٬ اهالي ١ روستا (٩-٥-١٩١٥) - بيتليس٬ تعداد نامعلوم (٩-٥-١٩١٥) - ترابزون٬ تعداد نامعلوم (١١-٥-١٩١٥) - وان٬ تعداد نامعلوم (٥-١٩١٥) - بيتليس٬ ١٠٠ خانوار (٦-١٩١٥) - ماچكا٬ تعداد نامعلوم (١٠-٦-١٩١٥) - وان٬ ١٨٠ خانوار (١١-٦-١٩١٥) - گواش٬ تعداد نامعلوم (٨-١٩١٥) - موش٬ تعداد نامعلوم (١٢-١٩١٥) - ترجان٬ اهالي ٣٠ روستا (٥-١٩١٦) - وان٬ تعداد نامعلوم (٢٢-٥-١٩١٦) - وان٬ تعداد نامعلوم (٢٣-٥-١٩١٦) - هينيس٬ تعداد نامعلوم (٢٣-٥-١٩١٦) - دياربكر٬ اهالي ٥٥ روستا (٣-٦-١٩١٦) - بيتليس٬ تعداد نامعلوم (١١-٦-١٩١٦) - وان٬ تعداد نامعلوم (١١-٦-١٩١٦) – باش قالا٬ تعداد نامعلوم (١١-٦-١٩١٦) - تكمن٬ تعداد نامعلوم (١٩١٨) - آرداهان٬ تعداد نامعلوم (٢٥-١-١٩١٩) - قارس٬ چند چادر (١٩١٩) - ايگدير٬ صدها تن (٢-١٩١٩) – اطراف قارس٬ اهالي ٨٥ خانوار (٣-١٩١٩) – ساري قاميش٬ اهالي ١ روستا (٣-١٩١٩) - گولانتاب٬ اهالي ٢ روستا (٨-٧-١٩١٩) – بؤيوك ودي٬ تعداد نامعلوم (١٦-٧-١٩١٩) - گومرو٬ تعداد نامعلوم (٢٥-٧-١٩١٩) - قارس٬ ١ خانوار (١٢-٧-١٩١٩) - آرتوين٬ اهالي چندين روستا (٧-١٩١٩) - قارس٬ ٢ خانوار (١٢-٧-١٩١٩) - بايزيد٬ تعدادي (٧-١٩١٩) - ناخجيوان٬ اهالي ٣ روستا (١٢-٨-١٩١٩) – ساري قاميش٬ تعداد زيادي (١٩١٩) – ساري قاميش٬ اهالي ١ روستا (١٩١٩) – ساري قاميش٬ تعداد نامعلوم (١٩١٩) - قارس٬ تعداد نامعلوم (٨-١٩١٩) - قارس٬ همه مردان (١٢-٨-١٩١٩) - قارس٬ همه اهالي (١٢-٨-١٩١٩) - ارزروم٬ ٣٠ خانوار (١٥-٨-١٩١٩) - كاغيزمان٬ تعداد نامعلوم (٨-١٩١٩)– ساري قاميش٬ همه اهالي (٣١-٨-١٩١٩) - كاغيزمان٬ تعداد نامعلوم (٣١-٨-١٩١٩) - قارااورقان٬ تعداد نامعلوم (٩-١٩١٩) - ساري قاميش٬ تعداد نامعلوم (١٤-٩-١٩١٩) - قارس٬ تعداد نامعلوم (٣-١٩٢٠) – اطراف قارس٬ تعداد نامعلوم (١٩٢٠) - كوزان٬ تعداد بسياري (٣-٣-١٩٢٠) – شوره گل٬ تعداد نامعلوم (١٩٢٠) - زاروشات٬ تعداد نامعلوم (٩-٣-١٩٢٠) - كاغيزمان٬ تعداد نامعلوم (١٦-٣-١٩٢٠) – اطراف قارس٬ تعداد نامعلوم (٢٤-٥-١٩٢٠) – اطراف قارس٬ همه اهالي (٢٤-٥-١٩٢٠) – اولتو٬گؤله٬ همه مردان (٢٧-٧-١٩٢٠) – ايروان٬ قارس٬ تعداد نامعلوم (١١-١٩٢٠)- قارس٬ همه مردان (١٨-٨-١٩٢٢)

آزاد سازي ايگدير- ايگدير´ين قورتولوشو – İydir’in (Iğdır’ın) qurtuluşu

ايغدير (اييدير٬ ايگدير٬ ايگدر٬ ييگدير٬ يگدر٬ يكدرּּ) نام يكى از طوايف ٢٤ گانه و اوليه تركان اوغوز در